Trung Quốc lần thứ hai trong lịch sử có thặng dư thương mại vượt 1.000 tỷ USD
Những số liệu mới nhất cho thấy Trung Quốc đang trên đà ghi nhận thêm một năm có thặng dư thương mại hàng hóa vượt 1.000 tỷ USD, bất chấp căng thẳng thương mại gia tăng với Liên minh châu Âu (EU) và các biện pháp bảo hộ tại những thị trường lớn khác như Mỹ.
Thặng dư thương mại của Trung Quốc từ đầu năm đến nay đã vượt mốc 1.000 tỷ USD, bất chấp kim ngạch nhập khẩu ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2021. Trong khi đó, xuất khẩu tiếp tục tăng hơn 35% tháng thứ hai liên tiếp.
Theo số liệu do Tổng cục Hải quan Trung Quốc công bố hôm thứ Ba (10/11), kim ngạch nhập khẩu của nước này trong tháng 10 tăng gần 42% so với cùng kỳ năm ngoái, vượt xa dự báo của giới phân tích. Xuất khẩu cũng tăng 35,2%, đưa thặng dư thương mại trong tháng đạt 105,3 tỷ USD, mức thấp nhất kể từ tháng 5.
Ông Hao Zhou, nhà kinh tế trưởng tại Guotai Junan International Holdings, nhận định: “Thặng dư thương mại của Trung Quốc cho thấy khả năng chống chịu và sức cạnh tranh của lĩnh vực xuất khẩu, bất chấp môi trường thương mại toàn cầu ngày càng trở nên khó khăn”.
Những số liệu mới nhất cho thấy Trung Quốc đang trên đà ghi nhận thêm một năm có thặng dư thương mại hàng hóa vượt 1.000 tỷ USD, bất chấp căng thẳng thương mại gia tăng với Liên minh châu Âu (EU) và các biện pháp bảo hộ tại những thị trường lớn khác như Mỹ.
Năm 2025, chênh lệch giữa kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu của Trung Quốc đã đạt mức kỷ lục 1.200 tỷ USD. Trong 10 tháng đầu năm 2026, thặng dư thương mại của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới cao hơn gần 9% so với cùng kỳ năm trước.
Xuất khẩu Trung Quốc tăng vọt trong năm nay nhờ nhu cầu toàn cầu đối với phần cứng phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ, kéo theo hoạt động thương mại liên quan đến các sản phẩm này gia tăng trên khắp châu Á.
Mặc dù nhập khẩu cũng tăng trưởng mạnh, kim ngạch mua hàng từ nước ngoài vẫn thấp hơn đáng kể so với xuất khẩu. Đáng chú ý, mức tăng nhập khẩu chủ yếu tập trung ở một số nhóm hàng nhất định, chẳng hạn như vàng, cho thấy nhu cầu nội địa chưa có dấu hiệu phục hồi rõ rệt.
Tuy nhiên, những lo ngại ngày càng lớn về khả năng duy trì làn sóng đầu tư xây dựng hạ tầng AI đang bắt đầu phủ bóng lên triển vọng tăng trưởng xuất khẩu hai chữ số của Trung Quốc.
Riêng chip bán dẫn và linh kiện máy tính đã đóng góp tới 40% mức tăng giá trị xuất khẩu của Trung Quốc so với cùng kỳ năm ngoái tính từ đầu năm đến nay. Diễn biến này phản ánh giá các sản phẩm liên quan tăng mạnh trong bối cảnh làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu diễn ra ồ ạt.
Dù vậy, sức mạnh xuất khẩu của Trung Quốc không chỉ đến từ phần cứng AI.
Theo phân tích của Goldman Sachs Group, xét về khối lượng hàng hóa, tăng trưởng xuất khẩu được thúc đẩy bởi nhiều nhóm sản phẩm công nghệ cao, từ ba ngành công nghiệp chiến lược được giới lãnh đạo Trung Quốc ưu tiên phát triển, thường được gọi là “Bộ ba mới” (New Three), gồm tấm pin năng lượng mặt trời, xe điện và pin, cho đến robot công nghiệp.
Ở chiều ngược lại, các nhà kinh tế của Goldman Sachs nhận định phần lớn hoạt động thương mại liên quan đến AI có thể chỉ bao gồm việc nhập khẩu linh kiện, thực hiện công đoạn lắp ráp tại Trung Quốc rồi tái xuất khẩu.
Đặc điểm này khiến hoạt động thương mại phần cứng AI, dù tăng trưởng mạnh, chỉ có tác động hạn chế đến cán cân thương mại chung của Trung Quốc.
