Chọn đối tác Trung Quốc suốt 26 năm, đại gia Vũ Văn Tiền tiết lộ lý do khó hợp tác với Mỹ, chi phí có thể chênh lệch tới 10 lần

Tại buổi giao lưu với giảng viên và sinh viên Trường Đại học Kinh tế Quốc dân diễn ra mới đây, ông Vũ Văn Tiền, Chủ tịch Hội đồng sáng lập Tập đoàn Geleximco, Chủ tịch HĐQT ABBank, đã có những chia sẻ về chiến lược phát triển trong hoạt động quản trị doanh nghiệp.

26 năm hợp tác với Trung Quốc và câu chuyện dự án 20 tỷ USD từng hợp tác với Mỹ

Đáng chú ý, khi đề cập đến việc lựa chọn đối tác quốc tế để phát triển các dự án công nghệ cao, ông Tiền cho biết Geleximco đang đẩy mạnh hợp tác với các doanh nghiệp Trung Quốc, đặc biệt trong lĩnh vực robot và chip bán dẫn.

Theo ông, việc hợp tác với đối tác Trung Quốc có nhiều thuận lợi nhờ khả năng chuyển giao công nghệ, sự tương đồng về văn hóa và tư duy. Trong khi đó, quá trình hợp tác với các đối tác Mỹ để chuyển giao công nghệ vẫn chưa đạt được như kỳ vọng do khó tìm được tiếng nói chung.

Để minh họa cho sự khác biệt này, ông Tiền đề cập đến một dự án robot từng được triển khai hợp tác với Mỹ, tiêu tốn khoảng 20 tỷ USD nhưng vẫn chưa hoàn thành. Với phương án hợp tác mới, ông cho biết chi phí dự kiến có thể giảm xuống còn khoảng 1/10 so với trước đây.

Chia sẻ về quá trình hợp tác với các doanh nghiệp Trung Quốc, ông Vũ Văn Tiền cho biết hai bên đã có quan hệ hợp tác kéo dài 26 năm và xây dựng thành công hai nhà máy. Theo ông, một trong những yếu tố quan trọng giúp quá trình hợp tác thuận lợi là sự tương đồng về văn hóa, tư duy và cách tiếp cận công việc.

Ông đánh giá doanh nghiệp Trung Quốc có khả năng và thiện chí chuyển giao công nghệ. Trong quá trình làm việc, các bên dễ tìm được tiếng nói chung, thậm chí nhiều khi chỉ cần trao đổi ngắn gọn đã có thể hiểu được ý của nhau.

Ở chiều ngược lại, ông Tiền cho biết việc hợp tác với các đối tác Mỹ trong lĩnh vực chuyển giao công nghệ chưa đạt kết quả như kỳ vọng, một phần do khác biệt về văn hóa và tư duy.

Theo ông, phía đối tác đã đề xuất 15 dự án cho Geleximco, trong đó có nhiều dự án quy mô lớn thuộc lĩnh vực công nghệ cao. Đáng chú ý, một dự án robot từng được triển khai hợp tác với Mỹ, tiêu tốn khoảng 20 tỷ USD nhưng vẫn chưa hoàn thành. Với phương án hợp tác mới, chi phí dự kiến có thể giảm xuống còn khoảng 1/10.

Từ thực tế này, ông Tiền cho rằng hiệu quả hợp tác không chỉ phụ thuộc vào năng lực công nghệ mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ tư duy và quyết tâm của lãnh đạo hai bên. Theo ông, để triển khai các dự án công nghệ cao, doanh nghiệp cần thay đổi cách tiếp cận, chủ động tìm kiếm những phương án hợp tác phù hợp thay vì tiếp tục phương thức cũ.

Bắt tay tập đoàn Trung Quốc, mở rộng hợp tác sang robot và chip bán dẫn

Định hướng này cũng được thể hiện qua thỏa thuận hợp tác chiến lược toàn diện giữa Geleximco với đối tác Trung Quốc thời gian vừa qua. Mới đây nhất, Geleximco và Tập đoàn Chery (Trung Quốc), đã chính thức ký kết thỏa thuận hợp tác ngày 20/10/2026. Thỏa thuận mở rộng quan hệ hợp tác sang các lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao và kinh tế xanh, bên cạnh lĩnh vực sản xuất ô tô đã được triển khai trước đó.

Theo nội dung thỏa thuận, hai tập đoàn sẽ tập trung nghiên cứu, thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực chip bán dẫn, robot, năng lượng xanh, pin, công nghệ môi trường và đóng tàu. Thông qua việc kết hợp nguồn lực và thế mạnh của mỗi bên, Geleximco và Chery hướng tới phát triển các dự án công nghiệp, tiếp cận công nghệ mới, nâng cao năng lực sản xuất và mở rộng chuỗi cung ứng tại Việt Nam.

Đề cập đến quy mô của đối tác, ông Vũ Văn Tiền cho biết Geleximco đã kết nối được với một tập đoàn có tổng tài sản khoảng 230 tỷ USD, doanh thu hằng năm đạt 500-600 tỷ USD. Ông đánh giá đây là cơ hội hợp tác hiếm có, bởi theo ông, chưa có nhiều tập đoàn, tỷ phú Việt Nam thiết lập được quan hệ liên doanh tương tự với các đối tác tại Trung Quốc.

Từ những định hướng đặt ra trong các cuộc trao đổi ban đầu với lãnh đạo tập đoàn đối tác, ông Tiền cho biết hai bên đã triển khai ba dự án. Trong đó, dự án thứ nhất là nhà máy ô tô được xây dựng trong 9 tháng; dự án thứ hai là nhà máy robot, dự kiến được động thổ, khởi công; dự án thứ ba là nhà máy chip bán dẫn.

Ông nhấn mạnh đây đều là những lĩnh vực công nghệ khó, có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của đất nước.

Thực tế, quan hệ hợp tác giữa Geleximco và Chery đã được hình thành từ nhiều năm trước khi hai bên mở rộng sang các lĩnh vực công nghệ cao.

Nhìn lại quá trình này, ông Vũ Văn Tiền cho biết ngay từ năm 2004, trong cuộc trao đổi với Chủ tịch Tập đoàn Chery, ông đã đặt ra tư duy phát triển sản xuất ở quy mô lớn và hướng tới công nghệ cao.

Theo ông, lĩnh vực ô tô không nên chỉ dừng lại ở quy mô vài chục nghìn xe mà cần hướng đến sản lượng vài trăm nghìn xe. Đồng thời, việc phát triển sản xuất phải gắn với ứng dụng công nghệ hiện đại thay vì chỉ tập trung vào các hoạt động có hàm lượng công nghệ thấp.

“Phía đối tác ban đầu đưa ra phương án phân bổ 70% lao động thủ công và 30% công nghệ cao, với mục tiêu tận dụng nhân lực. Tôi không đồng ý và đề nghị đảo ngược tỷ lệ này. Sau trao đổi, tôi chấp nhận phương án 60% tự động hóa, 40% lao động trực tiếp, tương tự mô hình của Hàn Quốc”, ông Tiền chia sẻ.

Từ những định hướng hợp tác ban đầu, Geleximco và Chery đã tiến tới liên doanh đầu tư dự án nhà máy sản xuất, lắp ráp ô tô mang thương hiệu Omoda & Jaecoo tại Khu công nghiệp Hưng Phú, khu vực Thái Bình trước đây.

Dự án có tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 800 triệu USD cho ba giai đoạn, tương đương gần 20.000 tỷ đồng, với công suất thiết kế 200.000 xe/năm. Đây là một trong những dự án đánh dấu bước mở rộng hoạt động của Geleximco sang lĩnh vực sản xuất ô tô.

Từ những dự án này, ông Tiền cho rằng hiệu quả hợp tác phụ thuộc lớn vào tư duy và quyết tâm của lãnh đạo hai bên, không thể tiếp tục cách tiếp cận cũ.

Cũng tại buổi giao lưu với giảng viên và sinh viên Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, ông Vũ Văn Tiền cũng cho rằng người lãnh đạo cần có tầm nhìn, tư duy mạch lạc, khả năng quyết đoán, đồng thời phải xây dựng được đội ngũ cộng sự và bộ phận tham mưu đủ năng lực để hỗ trợ triển khai các quyết định.