Lộ diện top 10 quốc gia giành nhiều giải Nobel nhất thế giới: Mỹ bỏ xa phần còn lại, một đại diện châu Á góp mặt

Từ những khám phá khoa học đột phá đến các thành tựu trong văn học và hòa bình, giải Nobel đã vinh danh nhiều nhân vật có ảnh hưởng lớn trong lịch sử kể từ năm 1901.

Hơn một thế kỷ sau, bảng xếp hạng cho thấy những quốc gia tích lũy nhiều giải Nobel nhất, phản ánh phạm vi ảnh hưởng toàn cầu của giải thưởng cũng như những thành tựu đứng sau các danh hiệu này.

Dữ liệu được tổng hợp từ Visual Capitalist và hồ sơ giải Nobel, tính đến tháng 10/2026. Một số chủ nhân giải Nobel có liên hệ với nhiều quốc gia, do đó tổng số giải của các nước có thể bị trùng lặp.

Mỹ dẫn đầu với khoảng cách vượt trội

Mỹ sở hữu số giải Nobel gần gấp 3 lần Anh, quốc gia đứng thứ hai trong bảng xếp hạng. Sau 4 quốc gia dẫn đầu, khoảng cách giữa các nước thu hẹp đáng kể. Thụy Điển và Nhật Bản cùng đứng thứ 5, với 34 giải mỗi nước.

Các chủ nhân giải Nobel người Mỹ trải rộng trên nhiều lĩnh vực và giai đoạn lịch sử. Năm 1906, Tổng thống Theodore Roosevelt nhận giải Nobel Hòa bình nhờ vai trò trung gian đàm phán, góp phần chấm dứt chiến tranh Nga - Nhật.

Năm 1964, Martin Luther King Jr. được trao giải thưởng này vì cuộc đấu tranh phi bạo lực chống phân biệt chủng tộc.

Trong lĩnh vực văn học, Ernest Hemingway giành giải Nobel năm 1954 nhờ những tác phẩm có sức ảnh hưởng lớn, trong đó có Ông già và biển cả.

Gần đây hơn, Barack Obama nhận giải Nobel Hòa bình năm 2009 nhờ những nỗ lực thúc đẩy ngoại giao quốc tế, trong khi Bob Dylan được trao giải Nobel Văn học năm 2016 vì những đóng góp cho nghệ thuật sáng tác ca khúc Mỹ.

Những thành tựu được vinh danh trong mùa Nobel 2026

Francis Halzen giành giải Nobel Vật lý năm 2026 nhờ những đóng góp cho dự án IceCube và việc phát hiện các neutrino vũ trụ năng lượng cao.

Henri B. Kagan và Kenso Soai cùng nhận giải Nobel Hóa học nhờ những khám phá giải thích cách các phản ứng hóa học có thể ưu tiên tạo ra một trong hai dạng phân tử đối ảnh, tức hai dạng có cấu trúc như hình ảnh trong gương của nhau.

Karl Deisseroth, Peter Hegemann và Georg Nagel cùng nhận giải Nobel Y học nhờ những khám phá đặt nền móng cho quang di truyền học (optogenetics) - kỹ thuật sử dụng ánh sáng để kiểm soát hoạt động của tế bào thần kinh.

Anne Carson của Canada giành giải Nobel Văn học nhờ lối viết sáng tạo lấy cảm hứng từ các truyền thống cổ điển. Trong khi đó, Navi Pillay của Nam Phi nhận giải Nobel Hòa bình nhờ những đóng góp trong việc thúc đẩy hòa bình và luật pháp quốc tế.

Robert E. Hall và Michael Woodford cùng nhận giải Nobel Kinh tế nhờ phát triển các mô hình kết nối hành vi kinh tế của từng cá nhân với những chính sách nhằm giảm nhẹ các giai đoạn kinh tế tăng trưởng nóng và suy thoái.

Giải Nobel ra đời như thế nào?

Giải Nobel bắt nguồn từ Alfred Nobel, nhà phát minh và doanh nhân người Thụy Điển qua đời năm 1896. Trong di chúc, ông chỉ thị sử dụng phần lớn tài sản của mình để vinh danh những cá nhân có công trình mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.

Các giải Nobel đầu tiên được trao vào năm 1901, thuộc 5 lĩnh vực: vật lý, hóa học, sinh lý học hoặc y học, văn học và hòa bình.

Giải thưởng Khoa học Kinh tế được trao lần đầu vào năm 1969. Khác với năm giải ban đầu, giải thưởng này do Ngân hàng Trung ương Thụy Điển (Sveriges Riksbank) thành lập nhân dịp kỷ niệm 300 năm thành lập.

Do các chủ nhân giải Nobel có thể gắn bó với nhiều quốc gia, thứ hạng giữa các nước có thể khác nhau tùy theo cách thống kê dựa trên nơi sinh, quốc tịch hoặc cơ quan mà người đoạt giải trực thuộc.