Sau hàng loạt vụ ngộ độc, đề xuất siết quản lý hàng ăn vỉa hè và đồ ăn online

Hàng ăn vỉa hè phải lưu thông tin nguồn gốc nguyên liệu

Sáng 24/10, thừa ủy quyền Thủ tướng, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan trình Quốc hội dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), trong đó đề xuất bổ sung các quy định quản lý thức ăn đường phố và hoạt động giao đồ ăn trực tuyến.

Theo dự thảo, tổ chức, cá nhân kinh doanh thức ăn đường phố phải lưu giữ thông tin nguồn gốc nguyên liệu bằng hóa đơn, chứng từ, sổ ghi chép hoặc hình thức phù hợp khác để phục vụ truy xuất khi cần thiết.

Người kinh doanh còn phải thông báo với UBND cấp xã về thông tin cá nhân, tổ chức, địa điểm bán hàng và cam kết bảo đảm an toàn thực phẩm. Quy định này nhằm tạo cơ sở xác định nguồn nguyên liệu khi phát hiện thực phẩm không bảo đảm an toàn hoặc xảy ra ngộ độc.

Không chỉ dừng ở việc yêu cầu người bán lưu thông tin, dự thảo giao UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm quản lý an toàn thực phẩm đối với thức ăn đường phố trên địa bàn, tổ chức thanh tra, kiểm tra và giám sát theo thẩm quyền.

Hoạt động hậu kiểm có thể bao gồm kiểm tra thực tế, lấy mẫu, thử nghiệm và truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Cơ sở được lựa chọn hậu kiểm dựa trên đánh giá nguy cơ, kết quả giám sát, lịch sử chấp hành quy định hoặc dấu hiệu vi phạm.

Khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm, UBND các cấp có trách nhiệm tổ chức biện pháp khắc phục trong phạm vi địa phương, bao gồm điều tra nguyên nhân và truy xuất nguồn gốc thực phẩm gây sự cố. Bộ Y tế sẽ quy định cụ thể việc khai báo và quy trình xử lý.

Dự thảo đồng thời đặt ra các yêu cầu cụ thể đối với điều kiện chế biến, bảo quản và bán thức ăn đường phố. Nguyên liệu phải bảo đảm an toàn, có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng; nước sử dụng phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật về chất lượng nước sạch dùng cho sinh hoạt.

Địa điểm bán hàng phải cách biệt nguồn gây độc hại, ô nhiễm. Thực phẩm phải được bày trên bàn, giá, kệ hoặc phương tiện bảo đảm vệ sinh, có biện pháp che chắn khỏi bụi bẩn, côn trùng và động vật gây hại. Thực phẩm sống và chín phải được bảo quản riêng biệt.

Người bán phải sử dụng dụng cụ gắp, kẹp, xúc thực phẩm; dùng găng tay thực phẩm khi tiếp xúc với thức ăn chín. Người trực tiếp chế biến, kinh doanh cũng phải có kiến thức về an toàn thực phẩm, giữ vệ sinh cá nhân và không mắc bệnh truyền nhiễm.

Người bán đồ ăn online phải công khai giấy tờ, hình ảnh địa điểm kinh doanh

Một nội dung đáng chú ý khác của dự thảo là bổ sung điều kiện đối với hoạt động giao đồ ăn trực tuyến, yêu cầu cơ sở kinh doanh công khai thông tin nhận diện trên nền tảng thương mại điện tử.

Theo đó, cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống và cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ khi giao đồ ăn trực tuyến phải đăng tải hoặc cung cấp bản cam kết đáp ứng điều kiện an toàn thực phẩm. Nội dung cam kết gồm địa điểm kinh doanh, tên chủ cơ sở, tên cơ sở, loại hình hoạt động và thực phẩm sản xuất, kinh doanh.

Các cơ sở còn phải đăng tải giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, đăng ký doanh nghiệp, đăng ký đầu tư hoặc giấy tờ pháp lý tương đương, trừ trường hợp pháp luật không yêu cầu đăng ký kinh doanh. Hình ảnh biển hiệu hoặc mặt trước địa điểm kinh doanh cũng phải được công khai trên nền tảng thương mại điện tử.

Đối với cơ sở chỉ thực hiện hoạt động giao đồ ăn trực tuyến, vận chuyển thực phẩm từ nơi sản xuất, kinh doanh đến người mua, dự thảo yêu cầu công khai giấy tờ đăng ký kinh doanh, tên cơ sở, biển hiệu hoặc hình ảnh mặt trước địa điểm kinh doanh. Cơ sở phải thông báo rõ việc không phục vụ ăn tại chỗ mà chỉ giao hàng.

Trách nhiệm quản lý cũng được đặt ra đối với các nền tảng. Chủ quản nền tảng thương mại điện tử có hoạt động giao đồ ăn trực tuyến phải thiết lập kênh tiếp nhận phản ánh từ người giao hàng và người tiêu dùng về dấu hiệu mất an toàn thực phẩm.

Khi xảy ra ngộ độc hoặc phát hiện sản phẩm không bảo đảm an toàn, nền tảng phải gỡ bỏ thông tin liên quan đến sản phẩm theo yêu cầu của cơ quan quản lý an toàn thực phẩm.

Đối với nền tảng thương mại điện tử trung gian và mạng xã hội có hoạt động thương mại điện tử, dự thảo yêu cầu xây dựng cơ chế kiểm duyệt, đề nghị người bán cung cấp giấy tờ pháp lý về công bố sản phẩm và xác nhận nội dung quảng cáo đối với những thực phẩm thuộc diện bắt buộc.

Những quy định này hướng tới tăng khả năng nhận diện người bán, tạo căn cứ truy xuất khi có sự cố và bổ sung trách nhiệm của nền tảng trong quản lý hoạt động kinh doanh thực phẩm trực tuyến.

Hàng trăm người nhập viện vì ngộ độc thực phẩm

Thực tế thời gian qua cho thấy nguy cơ mất an toàn thực phẩm vẫn hiện hữu tại cả cơ sở kinh doanh ăn uống và bếp ăn tập thể.

Cuối tháng 8, vụ ngộ độc bánh mì tại Gia Lai khiến 254 người phải khám, điều trị. Sang tháng 9, 222 công nhân Công ty Scavi Huế nhập viện do ngộ độc thực phẩm tại bếp ăn tập thể.

Trong tháng 10, Quảng Ngãi ghi nhận 175 người nhập viện nghi ngộ độc sau khi ăn bánh mì. Kết quả xét nghiệm cho thấy 12 trong 13 mẫu thực phẩm dương tính với vi khuẩn Salmonella.

Tại TP HCM, từ đầu năm đến ngày 15/9, thành phố ghi nhận 9 vụ ngộ độc thực phẩm đã được kết luận, khiến 637 người mắc, trong đó 453 người phải nhập viện.

Trước thực trạng này, cơ quan thẩm tra dự luật đề nghị làm rõ điều kiện vận chuyển đối với đồ ăn đặt trực tuyến, bảo đảm an toàn thực phẩm trong suốt quá trình giao hàng. Các quy định đối với chợ truyền thống, cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ và thức ăn đường phố cũng cần phù hợp với quy mô hoạt động, có lộ trình thực hiện khả thi.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, bên cạnh các nội dung trên, có ý kiến đề nghị nghiên cứu hạn chế quảng cáo thực phẩm, đồ uống không lành mạnh đối với trẻ em và áp dụng ghi nhãn dinh dưỡng ở mặt trước bao bì.

Cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ thống nhất phương án điều chỉnh trong dự án Luật An toàn thực phẩm hoặc dự án luật sửa đổi một số luật trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch, tránh tạo khoảng trống pháp lý.

Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được Quốc hội thảo luận tại tổ chiều 24/10 và dự kiến tiếp tục được thảo luận tại hội trường ngày 11/11.