Mirae Asset: Quá trình thoái vốn Nhà nước tại Petrolimex nhiều khả năng sẽ triển khai trong giai đoạn 2027-2028

Ngày 13/8, Chứng khoán Mirae Asset công bố báo cáo cập nhật triển vọng của Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex, mã chứng khoán: PLX).

Theo Mirae Asset, biến động mạnh của giá xăng dầu tiếp tục là rủi ro lớn đối với khả năng dự phóng lợi nhuận trong ngắn hạn của PLX. Trong tháng 3, giá xăng thành phẩm Singapore Mogas 95 có thời điểm lên gần 146 USD/thùng, góp phần khiến PLX phải ghi nhận khoản dự phòng lớn trong quý I.

Đến đầu tháng 7, giá đã giảm về gần mức đầu năm, nhưng xu hướng này chỉ kéo dài trong thời gian ngắn khi giá nhanh chóng tăng hơn 35% chỉ sau vài tuần, trước khi hạ nhiệt trở lại vào đầu tháng 8.

Diễn biến trên cho thấy rủi ro phải đánh giá lại giá trị hàng tồn kho vẫn đáng kể nếu giá xăng dầu tiếp tục biến động mạnh, nhất là trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị chưa được giải quyết.

Rủi ro này càng đáng lưu ý khi tỷ trọng nhập khẩu của PLX trong tháng 7 tăng trở lại, lên gần 56% tổng nguồn hàng, mức cao nhất kể từ đầu năm. Với cơ cấu nguồn hàng này, giá trị hàng tồn kho sẽ nhạy cảm hơn trước những thay đổi của giá quốc tế. Trong khi đó, yêu cầu tạo nguồn lớn khiến PLX khó có thể hoàn toàn tránh khỏi tác động khi giá biến động đột ngột.

Do đó, Mirae Asset cho rằng lợi nhuận theo quý của PLX trong nửa cuối năm 2026 (2H26) có thể tiếp tục biến động mạnh. Tuy nhiên, ảnh hưởng đến lợi nhuận cả năm nhiều khả năng sẽ được trung hòa phần nào giữa các quý, tương tự diễn biến đã ghi nhận trong nửa đầu năm 2026 (1H26).

Chất xúc tác từ câu chuyện thoái vốn Nhà nước

Trong bối cảnh kỳ vọng về việc thoái vốn tại các doanh nghiệp Nhà nước, ngày 5/8/2026, Chính phủ ban hành Quyết định 40/2026/QĐ-TTg, cụ thể hóa Nghị định 57/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị. Theo quy định này, nhóm doanh nghiệp là “đầu mối nhập khẩu xăng dầu chiếm thị phần từ 30% trở lên” sẽ được cơ cấu lại theo hướng Nhà nước chỉ duy trì tỷ lệ sở hữu 50-65% vốn điều lệ.

Đối chiếu sản lượng nhập khẩu 7 tháng đầu năm 2026 của riêng PLX, ở mức 3,6 triệu m³/tấn với tổng lượng xăng dầu thành phẩm nhập khẩu của cả nước theo số liệu Hải quan, khoảng 6,5 triệu tấn và đã bao gồm nhiên liệu bay, Mirae Asset ước tính thị phần nhập khẩu của PLX tối thiểu khoảng 55%.

Con số này cao hơn đáng kể so với ngưỡng 30% được quy định. Điều này cho thấy PLX gần như chắc chắn thuộc diện điều chỉnh, biến câu chuyện thoái vốn thành chất xúc tác định giá.

Hiện Nhà nước đang sở hữu 75,87% vốn tại PLX, cao hơn 11-26 điểm phần trăm so với mức trần mục tiêu mới là 50-65%. Quy đổi theo lượng cổ phiếu đang lưu hành và thị giá hiện tại, số cổ phần dự kiến phải giảm tương ứng khoảng 138-329 triệu cổ phiếu, với giá trị ước tính 5.000-12.000 tỷ đồng. Quy mô này tương đương 11-26% vốn hóa hiện tại nếu Nhà nước thực hiện đấu giá cổ phần.

Tuy nhiên, Mirae Asset lưu ý đây mới là khung pháp lý ban đầu, chưa đi kèm kế hoạch, lộ trình hay thời điểm triển khai cụ thể cho từng doanh nghiệp.

Dựa trên thực tế triển khai tại các đợt thoái vốn Nhà nước quy mô lớn trước đây thường có thời gian kéo dài qua nhiều năm kể từ khi có chủ trương đến khi thực hiện, Mirae Asset cho rằng quá trình thoái vốn thực tế tại PLX nhiều khả năng chỉ được triển khai trong giai đoạn 2027-2028, những tính toán về quy mô/giá trị nêu trên hiện chỉ mang tính chất kích hoạt kỳ vọng ban đầu của thị trường thông qua việc thúc đẩy hiệu suất giá thị trường trong ngắn hạn.