Món ăn nổi tiếng của Việt Nam đang được khẩn trương hoàn thiện hồ sơ đề nghị UNESCO vinh danh

Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội đang chủ trì xây dựng hồ sơ khoa học về Di sản văn hóa phi vật thể "Phở", hướng tới mục tiêu đề nghị UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Sở đã gửi văn bản tới cơ quan quản lý văn hóa của 17 tỉnh, thành phố gồm TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cao Bằng, Lai Châu, Lào Cai, Lạng Sơn, Ninh Bình, Sơn La, Thanh Hóa, Thái Nguyên, Tuyên Quang, An Giang, Cần Thơ, Đắk Lắk, Gia Lai và Khánh Hòa, đề nghị rà soát, nghiên cứu các di sản liên quan đến phở và xây dựng hồ sơ đề xuất đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Động thái này được triển khai trong bối cảnh "Phở Hà Nội" và "Phở Nam Định" đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Tuy nhiên, phở ở những địa phương, vùng miền khác nhau lại có những biến thể mang màu sắc riêng, phản ánh sự đa dạng và quá trình phát triển của văn hóa ẩm thực Việt Nam.

Danh mục rà soát bao gồm nhiều loại phở đặc trưng như phở chua Cao Bằng; phở Nhắng (Lai Châu); phở đỏ Bắc Hà (Lào Cai); phở vịt quay, phở chua Lạng Sơn; phở dê Ninh Bình; phở bò, phở trộn Sơn La; phở chua miền núi Thanh Hóa; phở vịt, phở chua của đồng bào Tày - Nùng ở Thái Nguyên; phở ngô Đồng Văn; phở miền Tây tại Cần Thơ; phở Nam Bộ ở TPHCM; phở khô Pleiku, phở cá, phở bò miền Trung tại Gia Lai; phở hải sản Khánh Hòa cùng nhiều biến thể chịu ảnh hưởng của văn hóa Khmer, Chăm và Hoa.

Việc kiểm kê trên phạm vi cả nước cũng tạo cơ sở để các địa phương phối hợp xây dựng hồ sơ khoa học, đề nghị UNESCO ghi danh "Phở" là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Hà Nội đã khởi động việc xây dựng hồ sơ trình UNESCO từ tháng 4/2026 thông qua kế hoạch bảo tồn, phát huy và quảng bá di sản văn hóa phi vật thể "Phở Hà Nội". Mục tiêu không chỉ là bảo tồn di sản mà còn đưa phở trở thành sản phẩm văn hóa, du lịch đặc trưng của Thủ đô.

Để hoàn thiện hồ sơ, Hà Nội sẽ phối hợp với Ninh Bình và các địa phương có di sản phở tổ chức hội thảo, tọa đàm, lấy ý kiến chuyên gia, nghệ nhân và cộng đồng thực hành. Thành phố đặt mục tiêu hoàn tất việc thu thập tư liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu số và hoàn thiện hồ sơ trong quý III và IV/2026.

Nếu được UNESCO ghi danh, "Phở" sẽ có cơ hội trở thành di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, đồng thời góp phần nâng tầm thương hiệu văn hóa quốc gia và thúc đẩy phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Phở từ lâu đã trở thành biểu tượng của ẩm thực Việt Nam và là một trong những món ăn được du khách quốc tế yêu thích nhất. Món ăn này cũng liên tục xuất hiện trong các bảng xếp hạng, cẩm nang ẩm thực và du lịch uy tín trên thế giới.

Cuối năm 2024, CNN đưa phở vào danh sách 20 món súp ngon nhất thế giới. Theo CNN, món ăn có sự kết hợp hài hòa giữa nước dùng đậm đà, bánh phở, thịt cùng các loại rau thơm. Đặc biệt, nước dùng được xem như "linh hồn" của món ăn, được ninh công phu cùng sự cân bằng tinh tế của các loại gia vị chính là yếu tố tạo nên bản sắc riêng của món ăn Việt.

Đến năm 2025, tại 100 Best Food Awards do TasteAtlas bình chọn, phở bò là đại diện duy nhất của Việt Nam góp mặt trong danh sách 100 món ăn ngon nhất thế giới, xếp hạng 93 với số điểm 4,44/5.

Cuối năm, chuyên trang này tiếp tục xếp phở ở vị trí thứ 9 trong 100 món ngon nhất Đông Nam Á. TasteAtlas nhận xét sức hấp dẫn của phở nằm ở sự hòa quyện giữa nước dùng nóng hổi, bánh phở mềm dai, các phần thịt bò đa dạng cùng rau thơm, giá đỗ và hành tươi, tạo nên hương vị hài hòa, hấp dẫn.

Mới đây, Michelin Guide công bố danh sách các nhà hàng, quán ăn được tuyển chọn tại Việt Nam năm 2026. Nhiều quán phở ở Hà Nội được vinh danh ở hạng mục Bib Gourmand và Michelin Selected, như Phở 10 Lý Quốc Sư, Phở gà Nguyệt, Phở Gia truyền, Phở Hà Hàng Hòm, Phở Khôi Hói.

Michelin nhận định phở là một trong những món ăn nổi tiếng nhất của Việt Nam. Nước dùng được ninh nhiều giờ từ xương bò cùng quế, hồi, thảo quả, gừng và các loại gia vị truyền thống, tạo nên hương vị thanh trong nhưng đậm đà.

Không chỉ xuất hiện trên các bảng xếp hạng ẩm thực, phở còn nhiều lần được các cẩm nang du lịch nổi tiếng như Lonely Planet và Condé Nast Traveler khuyến nghị du khách nên thưởng thức khi đến Việt Nam, góp phần khẳng định vị thế của món ăn này trên bản đồ ẩm thực thế giới.