Một tỉnh miền Bắc khiến nhiều người bất ngờ: Người dân xây hơn 83.000 m² biệt thự chỉ trong 1 năm

Số liệu từ Niên giám thống kê “Tư liệu kinh tế - xã hội qua các thời kỳ giai đoạn 1954-2024 tỉnh Bắc Ninh” cho thấy diện tích và cơ cấu nhà ở do người dân tự xây dựng tại địa phương có sự thay đổi đáng kể trong 15 năm qua.

Theo thống kê, “nhà tự xây, tự ở hoàn thành trong năm của hộ dân cư” là những công trình do hộ dân tự bỏ vốn đầu tư, bao gồm cả nguồn được giúp đỡ, biếu, tặng, sau đó tự xây dựng hoặc thuê lao động cá thể để phục vụ nhu cầu ở và sinh hoạt.

Đáng chú ý, diện tích sàn biệt thự hoàn thành trong năm tại Bắc Ninh đã tăng hơn 41 lần, từ 2.000 m² năm 2009 lên 83.400 m² năm 2024. Đây cũng là mức cao nhất trong toàn bộ giai đoạn được thống kê.

Không chỉ biệt thự, nhà riêng lẻ cao tầng từ 4 tầng trở lên cũng tăng mạnh. Diện tích sàn hoàn thành tăng từ 10.000 m² năm 2009 lên 84.700 m² năm 2024, tương đương mức tăng gần 8,5 lần.

Đáng chú ý, năm 2024, tổng diện tích biệt thự và nhà riêng lẻ cao tầng hoàn thành chiếm gần 4% tổng diện tích sàn nhà dân tự xây dựng trên địa bàn. Con số này cao hơn nhiều so với khoảng 15 năm trước, khi hai loại hình nhà ở trên cộng lại chỉ chiếm chưa đến 0,5%.

Trong khi đó, tổng diện tích sàn nhà ở do người dân tự xây dựng và hoàn thành mỗi năm tại Bắc Ninh vẫn tương đối ổn định, phổ biến trong khoảng 4-6 triệu m² suốt hơn một thập kỷ.

Điều này cho thấy thay đổi không chỉ nằm ở quy mô xây dựng mà còn ở cơ cấu nhà ở. Một phần ngày càng lớn diện tích nhà dân tự xây đang chuyển sang các công trình có quy mô lớn hơn, đặc biệt là biệt thự và nhà cao tầng.

Vì sao người dân Bắc Ninh xây ngày càng nhiều nhà lớn?

Không có một nguyên nhân duy nhất lý giải cho sự gia tăng nhanh của biệt thự và nhà cao tầng tại Bắc Ninh. Tuy nhiên, xu hướng này diễn ra song song với quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa và sự cải thiện đáng kể về quy mô kinh tế cũng như thu nhập của người dân.

Quy mô kinh tế của địa phương đã tăng mạnh trong nhiều năm. GRDP Bắc Ninh từ 4.811,5 tỷ đồng năm 1997 lên 439.776,5 tỷ đồng năm 2024, tương đương tăng khoảng 91 lần.

Cùng với đó, cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh sang công nghiệp - xây dựng. Tỷ trọng khu vực này tăng từ 18,8% năm 1997 lên khoảng 69% vào năm 2024, đưa Bắc Ninh trở thành một trong những trung tâm sản xuất công nghiệp lớn của cả nước, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử.

Thu nhập của người dân cũng tăng đáng kể. Thu nhập bình quân đầu người một tháng từ 237.800 đồng năm 1997 lên 6,061 triệu đồng năm 2024, tăng hơn 25 lần. Tỷ lệ hộ nghèo cũng giảm xuống gần 0% vào năm 2023.

Quá trình công nghiệp hóa còn mở ra nhiều nguồn sinh kế mới ngoài sản xuất nông nghiệp. Tại các địa bàn tập trung nhiều khu công nghiệp như Yên Phong, Quế Võ, Việt Yên, Hiệp Hòa, hoạt động cho thuê phòng trọ, kinh doanh, buôn bán và cung cấp dịch vụ cho công nhân trở thành nguồn thu đáng kể đối với một bộ phận người dân.

Thu nhập từ làng nghề, cùng với các khoản liên quan đến chuyển đổi và đền bù đất đai, cũng góp phần làm tăng khả năng tích lũy và đầu tư của một số hộ gia đình. Dù các nguồn thu này không phân bổ đồng đều giữa các hộ và địa phương, chúng vẫn góp phần tạo nên sự thay đổi rõ nét về điều kiện kinh tế của người dân trong quá trình công nghiệp hóa.

Bắc Ninh thường được nhắc đến với những con số về FDI, xuất khẩu điện tử hay quy mô sản xuất của các tập đoàn đa quốc gia. Tuy nhiên, đằng sau những chỉ tiêu kinh tế vĩ mô đó còn có một thay đổi dễ nhận thấy trong đời sống dân cư.

Tại nhiều vùng quê Kinh Bắc, những khu dân cư từng chủ yếu dựa vào nông nghiệp nay xuất hiện ngày càng nhiều nhà cao tầng, biệt thự và các công trình quy mô lớn.

Sự gia tăng của các loại hình nhà ở này có thể xem là một chỉ dấu cho thấy tác động của công nghiệp hóa đang lan rộng từ khu vực sản xuất sang đời sống dân cư. Nếu FDI và xuất khẩu phản ánh vị thế của Bắc Ninh trong chuỗi sản xuất công nghiệp, thì những căn biệt thự và nhà cao tầng mọc lên ngày càng nhiều lại phần nào cho thấy cách quá trình phát triển kinh tế đang làm thay đổi không gian sống của người dân địa phương.