Bộ trưởng Trần Hồng Minh ra chỉ đạo nóng về giải ngân đầu tư công cuối năm 2026

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh vừa ban hành chỉ thị đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân kế hoạch đầu tư công năm 2026, trong bối cảnh kết quả giải ngân của các đơn vị thuộc Bộ sau 9 tháng chưa có chuyển biến rõ nét, thấp hơn mức trung bình cả nước.

Theo Bộ Xây dựng, thời gian thi công từ nay đến cuối năm chỉ còn hơn 2 tháng, trong khi khối lượng công việc còn lại rất lớn. Nếu các cơ quan, đơn vị không nỗ lực vượt bậc, việc giải ngân hết số vốn được giao sẽ khó đạt được.

Bộ trưởng yêu cầu việc điều hành và giải ngân từng dự án phải cụ thể hóa nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền. Kết quả giải ngân là một trong những tiêu chí quan trọng đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, đặc biệt đối với người đứng đầu.

Tăng ca, bổ sung mũi thi công, xử lý nhà thầu chậm tiến độ

Để đẩy nhanh tiến độ, chủ đầu tư và ban quản lý dự án phải xây dựng kế hoạch thi công chi tiết, xác định cụ thể sản lượng hoàn thành và giá trị giải ngân của từng dự án từ nay đến cuối năm. Đồng thời, các đơn vị phải rà soát phương án điều chuyển vốn giữa các dự án, bảo đảm sử dụng hết số vốn được giao, trừ phần vốn đã hết nhiệm vụ chi.

Các nhà thầu được yêu cầu huy động thêm nhân lực, thiết bị, bổ sung mũi thi công, chủ động nguồn vật liệu và tổ chức tăng ca, tăng kíp. Trọng tâm là những hạng mục có giá trị lớn như cầu, hầm, móng, mặt đường, thiết bị hầm và sản xuất, tập kết cấu kiện, vật liệu.

Với các dự án có điều kiện thi công thuận lợi và khối lượng lớn như Chợ Mới - Bắc Kạn, thành phần 2 dự án Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Cam Lộ - La Sơn, các hầm trên tuyến cao tốc Bắc - Nam, hầm Thần Vũ, hầm Cù Mông, hầm Núi Vung và cầu Đại Ngãi, chủ đầu tư phải làm việc trực tiếp với các nhà thầu lớn để xác định khả năng vượt sản lượng kế hoạch, bù đắp cho những dự án gặp khó khăn.

Ở chiều ngược lại, các dự án chậm tiến độ như Cần Thơ - Hậu Giang, Hậu Giang - Cà Mau, Cam Lộ - La Sơn, đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất và Gò Quao - Vĩnh Thuận phải được tập trung tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng, vật liệu và thời tiết.

Bộ trưởng yêu cầu tổ chức kiểm điểm tiến độ hằng tuần, hằng tháng; kiên quyết xử lý nhà thầu chậm tiến độ, công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và báo cáo Bộ Xây dựng.

Các đơn vị tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát cũng phải tăng cường nhân lực xử lý hồ sơ, chủ động tháo gỡ vướng mắc, không để thủ tục kéo dài làm ảnh hưởng tiến độ thi công.

Siết thanh toán, thúc tiến độ các dự án đường sắt

Không chỉ tập trung vào thi công, Bộ trưởng Trần Hồng Minh yêu cầu đẩy nhanh thanh toán, giải ngân đối với khối lượng đã hoàn thành nhưng còn tồn đọng, bao gồm cả phần trượt giá.

Chủ đầu tư, ban quản lý dự án phải xây dựng kế hoạch giải ngân gắn với cam kết thực hiện và phương án điều chỉnh vốn. Quy trình nghiệm thu, thanh toán phải được rà soát để bảo đảm nhanh chóng, đúng quy định; nghiêm cấm tự đặt thêm thủ tục trái pháp luật, xử lý cán bộ vi phạm và hạn chế tình trạng yêu cầu bổ sung hồ sơ nhiều lần.

Việc thanh toán, tạm thanh toán, tạm ứng và thu hồi tạm ứng cần được thực hiện linh hoạt trên cơ sở hợp đồng và quy định pháp luật.

Đối với các dự án dự kiến khởi công trong năm 2026, Bộ Xây dựng yêu cầu đẩy nhanh thủ tục lập, thẩm định, phê duyệt dự án, thiết kế, dự toán và lựa chọn nhà thầu. Các dự án được nêu gồm Pác Bó - Cao Bằng, đường cất hạ cánh và đường lăn tại Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng, Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh.

Với ba tuyến quốc lộ 53, 62 và 91B, Cục Đường bộ Việt Nam phải phối hợp với các địa phương đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, xác định khả năng giải ngân và hoàn thiện thủ tục ký kết hiệp định vay vốn. Dự án phát triển các hành lang đường thủy và logistics khu vực phía Nam cũng phải sớm hoàn tất lựa chọn nhà thầu để thúc đẩy giải ngân.

Đáng chú ý, hai dự án đường sắt lớn được giao các mốc tiến độ cụ thể. Với đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Ban Thăng Long phải tập trung hoàn thành lựa chọn tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi trong quý IV/2026.

Đối với đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Ban Đường sắt phải hoàn thiện thiết kế 15 ga thuộc dự án thành phần 1 để lựa chọn nhà thầu, đồng thời lựa chọn tư vấn thiết kế kỹ thuật cho dự án thành phần 2 trong tháng 11/2026. Công tác phối hợp với địa phương để đẩy nhanh giải phóng mặt bằng cũng phải được tăng cường.

Bộ Xây dựng thừa nhận giải ngân chưa bứt phá

Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, kết quả thực hiện 9 tháng đầu năm 2026 chưa có nhiều chuyển biến. Một số dự án, gói thầu chậm tiến độ kéo dài nhưng chưa được xử lý dứt điểm. Một số công trình đã đưa vào khai thác vẫn còn giá trị lớn chưa được thanh toán, khiến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công chưa có sự bứt phá rõ rệt.

Đáng lưu ý, tỷ lệ giải ngân vốn được giao của các đơn vị thuộc Bộ thấp hơn mức trung bình cả nước.

Trước tình hình này, Bộ trưởng yêu cầu các Thứ trưởng dành thời gian hằng tuần kiểm tra hiện trường, họp kiểm điểm tiến độ, trực tiếp chỉ đạo tháo gỡ khó khăn và chịu trách nhiệm về kết quả các dự án được phân công.

Vụ Kế hoạch - Tài chính phối hợp với Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng rà soát kế hoạch giải ngân, tham mưu điều hòa vốn giữa các dự án và chủ đầu tư, đồng thời kiểm đếm kết quả hằng tháng. Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng và Cục Đường bộ Việt Nam tăng cường kiểm tra các dự án chậm tiến độ, tháo gỡ vướng mắc về nghiệm thu, thanh toán trượt giá và đôn đốc địa phương công bố giá vật liệu, nhân công, chỉ số giá xây dựng sát thị trường.

Bộ Xây dựng xác định đẩy nhanh tiến độ thi công và giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách trong quý IV/2026. Đây không chỉ là yêu cầu hoàn thành kế hoạch vốn năm mà còn gắn với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026-2030.

Theo Bộ, giải ngân hiệu quả vốn đầu tư công sẽ tạo sức lan tỏa, dẫn dắt nguồn lực đầu tư ngoài nhà nước, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.