Giá nhân công xây dựng lên đến 1 triệu đồng/ngày, doanh nghiệp trả lương trước 3 tháng để giữ người

Tại tọa đàm “Hóa giải nguy cơ thiếu hụt nhân lực ngành Xây dựng: Cần cái bắt tay của ba nhà” diễn ra chiều 22/10, ông Nguyễn Quang Huy, Phó Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Đèo Cả, cho biết tình trạng thiếu lao động xuất hiện ngay từ đầu năm. Theo số liệu của doanh nghiệp, sau Tết khoảng một tháng, chỉ 70% người lao động quay trở lại làm việc.

Để bảo đảm nhân lực cho các dự án, Đèo Cả chủ động chuẩn bị nguồn lực từ sớm với quan điểm “xây người trước khi xây đường”. Tại một số công trình vào giai đoạn cao điểm, doanh nghiệp cần khoảng 3.000 nhân sự làm việc liên tục 24/24 giờ theo mô hình 3 ca, 4 kíp.

Sau khi dự án Cam Lâm - Vĩnh Hảo hoàn thành vào cuối năm 2023, tập đoàn đã điều chuyển nhân sự sang các dự án mới. Doanh nghiệp cũng chấp nhận trả lương trước 3 tháng để giữ chân người lao động, bảo đảm đủ nhân lực khi công trình bắt đầu triển khai, dù vẫn có một bộ phận lao động nghỉ việc.

Bên cạnh việc chủ động điều chuyển nhân sự, Đèo Cả điều chỉnh chính sách tiền lương theo mặt bằng thị trường. Tuy nhiên, ông Huy cho biết doanh nghiệp không chạy đua tăng lương hay giữ người bằng mọi giá, mà hướng tới mức đãi ngộ phù hợp, vừa bảo đảm quyền lợi người lao động, vừa duy trì hiệu quả hoạt động. Trong 6 tháng gần đây, lương bình quân của người lao động tại Đèo Cả đã tăng khoảng 40-50% so với giai đoạn 2020-2021.

Hiện tập đoàn có hơn 10.000 nhân sự trên cả nước. Trong hai năm tới, nhu cầu lao động dự kiến tăng khoảng 30%, tương đương 3.000 người, cho thấy áp lực tuyển dụng sẽ tiếp tục gia tăng khi các dự án mới được triển khai.

Nhân công có nơi lên 1 triệu đồng/ngày

Không chỉ Đèo Cả, nhiều doanh nghiệp xây dựng cũng gặp khó trong tuyển dụng khi nhu cầu nhân lực cho các dự án hạ tầng giao thông tăng mạnh. Ông Trần Đình Lân, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Trung Chính, cho biết nhiều doanh nghiệp mở rộng sang lĩnh vực hạ tầng khiến nhu cầu lao động tăng đột biến, trong khi nguồn cung chưa theo kịp.

Một bộ phận sinh viên sau khi tốt nghiệp không muốn làm việc tại các công trường xa, có xu hướng ở lại Hà Nội hoặc chuyển sang ngành dịch vụ. Điều này khiến khoảng cách giữa nhu cầu tuyển dụng và nguồn cung lao động ngày càng lớn.

Từ năm 2025 đến nay, nhu cầu nhân lực của Trung Chính đã tăng gần gấp 3 lần, buộc doanh nghiệp phải đẩy mạnh tuyển dụng và chủ động tìm kiếm nguồn lao động.

Theo ông Lân, một trong những khó khăn lớn hiện nay là định mức, đơn giá nhân công xây dựng chưa sát thực tế. Đơn giá nhân công trong định mức hiện khoảng 300.000-400.000 đồng/công, trong khi mức chi trả trên thị trường có thể lên tới 900.000 đồng đến 1 triệu đồng/công. Tại Trung Chính, mức chi trả được doanh nghiệp nêu là 950.000 đồng/công.

Khoảng cách lớn giữa định mức và chi phí thực tế tạo áp lực lên bài toán tài chính, nhất là tại các công trình có yêu cầu kỹ thuật cao như cầu, hầm. Khi chi phí nhân công vượt xa mức được tính trong định mức, doanh nghiệp phải tự bù đắp phần chênh lệch, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động và nguồn lực dành cho đào tạo, nâng cao tay nghề.

Doanh nghiệp kiến nghị điều chỉnh định mức, đơn giá

Ngoài chi phí nhân công, ông Lân cho rằng tỷ lệ lợi nhuận định mức và các khoản chi phục vụ thi công cũng cần được rà soát. Theo ông, tỷ lệ lợi nhuận định mức đối với công trình xây dựng hiện khoảng 5,5-5,8%, thấp hơn mức 10-15% của một số ngành nghề khác. Mức này khiến doanh nghiệp khó tích lũy nguồn lực để tái đầu tư, nâng cao năng lực thi công và cải thiện thu nhập cho người lao động.

Các khoản chi thiết yếu phục vụ kỹ sư, chuyên gia tại công trường như ăn ở, đi lại và nhà tạm cũng cần được tính toán sát hơn với thực tế, đặc biệt tại những dự án xa khu dân cư hoặc có điều kiện thi công khó khăn.

Từ thực trạng trên, lãnh đạo Trung Chính kiến nghị Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan rà soát, điều chỉnh định mức, đơn giá nhân công, chi phí quản lý và các khoản chi liên quan. Theo doanh nghiệp, cơ chế chi phí phù hợp hơn với thị trường sẽ giúp ổn định hoạt động, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo thêm nguồn lực để đào tạo, thu hút, giữ chân lao động.

Ông Lân nhấn mạnh, giải quyết tình trạng thiếu nhân lực không thể chỉ dựa vào tăng tuyển dụng. Cần có sự phối hợp giữa doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và người lao động, trong đó doanh nghiệp phải có đủ nguồn lực tài chính, nhà trường đáp ứng yêu cầu đào tạo, còn người lao động có động lực gắn bó lâu dài với ngành.

Theo ông, chỉ khi các yếu tố này được giải quyết đồng bộ, nguồn nhân lực phục vụ những dự án xây dựng giao thông mới có thể được bảo đảm bền vững.