Mỹ chi 418 triệu USD tháo dỡ tàu sân bay hạt nhân đầu tiên trên thế giới

Theo kế hoạch, con tàu sẽ được tháo dỡ tại thành phố Mobile, bang Alabama. Các vật liệu có thể tái chế sẽ được thu hồi, trong khi chất thải nguy hại, bao gồm vật liệu phóng xạ mức độ thấp, sẽ được xử lý tại các cơ sở được cấp phép. Hải quân Mỹ dự kiến hoàn thành toàn bộ quá trình vào 9/2030.

Khép lại hành trình của tàu sân bay hạt nhân đầu tiên trên thế giới

Được đưa vào biên chế năm 1961, USS Enterprise là tàu sân bay đầu tiên trên thế giới sử dụng năng lượng hạt nhân, đánh dấu bước ngoặt trong lịch sử hải quân hiện đại.

Khác với mọi tàu sân bay ra đời sau đó, Enterprise được trang bị tới 8 lò phản ứng hạt nhân, mang lại khả năng hoạt động liên tục trong thời gian dài mà không cần tiếp nhiên liệu, giúp con tàu duy trì các chiến dịch trên phạm vi toàn cầu.

Trong hơn 50 năm phục vụ, USS Enterprise tham gia nhiều sự kiện quân sự quan trọng của Mỹ.

Một trong những dấu mốc nổi bật nhất diễn ra năm 1964, khi Enterprise cùng hai chiến hạm hạt nhân khác thực hiện Chiến dịch Sea Orbit, chuyến hải trình vòng quanh thế giới mà không phải tiếp nhiên liệu lần nào. Thành công của nhiệm vụ đã chứng minh khả năng hoạt động độc lập vượt trội của các tàu chiến sử dụng năng lượng hạt nhân.

Hải quân Mỹ cho tàu nghỉ hưu vào năm 2012 và hoàn tất việc dỡ bỏ nhiên liệu hạt nhân vào năm 2017. Kể từ đó, USS Enterprise được neo tại xưởng đóng tàu Newport News ở bang Virginia trong khi giới chức giải quyết những thách thức kỹ thuật và pháp lý liên quan đến việc tháo dỡ con tàu có thiết kế độc nhất vô nhị này.

Hợp đồng được đấu thầu lại sau tranh chấp pháp lý

NorthStar từng được lựa chọn thực hiện dự án vào năm ngoái với hợp đồng trị giá 536,7 triệu USD thông qua đấu thầu cạnh tranh.

Tuy nhiên, một đơn vị tham gia khác khiếu nại rằng sự cố trong hệ thống đấu thầu điện tử của Chính phủ Mỹ khiến hồ sơ của họ không được gửi đến Hải quân đúng thời hạn.

Tòa án Liên bang Mỹ sau đó yêu cầu mở lại quá trình đấu thầu.

Sau vòng đánh giá mới, NorthStar một lần nữa được lựa chọn. Đáng chú ý, giá trị hợp đồng lần này giảm xuống còn 418,5 triệu USD, thấp hơn khoảng 118 triệu USD so với gói thầu ban đầu.

Hải quân Mỹ cho biết hợp đồng được ký theo hình thức giá cố định. Điều này đồng nghĩa nếu phát sinh chi phí vượt dự toán, nhà thầu sẽ phải tự chịu trách nhiệm thay vì ngân sách liên bang. Khoảng 415,5 triệu USD trong tổng giá trị hợp đồng được trích từ ngân sách vận hành và bảo trì của Hải quân Mỹ cho năm tài khóa 2025.

Đặt nền móng cho việc "khai tử" thế hệ tàu sân bay hạt nhân

Trong vài năm tới, USS Enterprise sẽ được tháo dỡ từng phần. Thép và các vật liệu không gây nguy hiểm sẽ được đưa vào quy trình tái chế thông thường, trong khi vật liệu phóng xạ và các chất thải nguy hại sẽ được đóng gói riêng trước khi vận chuyển đến các cơ sở xử lý được cấp phép.

Theo truyền thông Mỹ, khoảng 35.000 tấn thép thu hồi từ USS Enterprise có thể sẽ được tái sử dụng để chế tạo USS Enterprise (CVN 80), tàu sân bay lớp Gerald R. Ford thế hệ mới mang lại cái tên huyền thoại cho Hải quân Mỹ.

Giới chức Hải quân nhận định ý nghĩa của dự án không chỉ nằm ở việc tháo dỡ một chiến hạm lịch sử.

Đây là tàu sân bay hạt nhân đầu tiên của Mỹ được tháo dỡ hoàn toàn bởi một doanh nghiệp thương mại, tạo tiền lệ quan trọng khi các tàu sân bay lớp Nimitz hiện nay dần bước vào giai đoạn nghỉ hưu.

Những kinh nghiệm thu được từ dự án kéo dài đến năm 2030 được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng cho các chương trình tháo dỡ những tàu chiến hạt nhân phức tạp nhất của Hải quân Mỹ trong tương lai.

Theo IE