Mỹ - Iran giao tranh dữ dội, căng thẳng bao trùm Trung Đông

Nỗi lo ngại về việc leo thang xung đột trở lại đã bao trùm Trung Đông vào thứ Tư (2/9) sau khi Mỹ và Iran tiến hành những đợt tấn công dữ dội nhất kể từ tháng 7. Quân đội Mỹ tập kích nhiều mục tiêu dọc bờ biển phía nam Iran, trong khi các lực lượng vũ trang đáp trả nhằm vào những căn cứ và tài sản của Mỹ tại nhiều quốc gia trong khu vực.

Quân đội Mỹ cho biết đã tấn công các hệ thống phòng không, radar, tài sản hàng hải, năng lực rải thủy lôi và các cơ sở liên lạc của Iran trong đợt không kích hôm 1/9.

Iran tuyên bố đã tấn công nhiều mục tiêu gần eo biển Hormuz, đồng thời cáo buộc Mỹ đánh trúng một đám cưới tại khu vực ven biển. Bộ trưởng Y tế Iran cho biết các cuộc tấn công mới nhất của Mỹ khiến 18 người thiệt mạng và 108 người bị thương.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington đã giáng một đòn "rất mạnh" vào Iran, trong khi Tehran chỉ đáp trả bằng một "cú chạm nhẹ".

"Đêm qua là một cuộc tấn công rất mạnh, và chúng tôi sẵn sàng thực hiện cuộc tấn công khác bất cứ lúc nào chúng tôi muốn", Tổng thống Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.

Iran tuyên bố đã tấn công các mục tiêu của Mỹ tại Bahrain, Jordan, Kuwait và Iraq, đồng thời khẳng định mục đích hiện tại là buộc lực lượng Mỹ rút khỏi mạng lưới căn cứ quân sự mà Washington duy trì trong nhiều thập kỷ tại Trung Đông.

Tuy nhiên, các quan chức Mỹ nói với Reuters, rằng đánh giá ban đầu cho thấy không có thương vong trong các cuộc tấn công của Iran tại Jordan và miền bắc Iraq, trái với tuyên bố của Tehran.

Tại Kuwait, Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào căn cứ không quân Ali Al Salem của Mỹ cùng một khu dân cư được cho là nơi một chỉ huy Mỹ sử dụng. Lực lượng cứu hỏa Kuwait sau đó cho biết đã dập tắt một đám cháy tại khu dân cư bị máy bay không người lái tấn công.

Qatar - nơi đặt căn cứ không quân lớn nhất của Mỹ tại vùng Vịnh cho biết, Iran phải chịu trách nhiệm về các cuộc tấn công và hậu quả kéo theo. Trong khi đó, Bahrain - nơi đặt trụ sở khu vực của Hải quân Mỹ cho biết đã đánh chặn và phá hủy các máy bay không người lái của Iran.

Eo biển Hormuz tiếp tục căng thẳng

Iran cũng cáo buộc hai tàu chở dầu trúng thủy lôi khi được các nhân viên Mỹ hộ tống qua eo biển Hormuz.

Washington khẳng định vẫn đang hướng dẫn tàu thuyền di chuyển qua tuyến hàng hải chiến lược này. Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết hơn 17 triệu thùng dầu đã được vận chuyển qua eo biển hôm 31/8.

Trong khi đó, Iran tiếp tục gia tăng sức ép đối với hoạt động hàng hải. Tehran đã đưa thêm 11 tàu vào "danh sách đen", nâng tổng số tàu bị liệt kê lên 56. Theo một trang web của Chính phủ Iran, những tàu này có thể đối mặt với nguy cơ bị phạt, tịch thu hoặc bắt giữ nếu đi qua eo biển mà không được Tehran cho phép.

Tổng thống Trump tiếp tục khẳng định eo biển Hormuz vẫn mở cửa cho hoạt động vận tải biển, nơi tuyến đường này từng đảm nhận khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu trước khi chiến tranh nổ ra.

Xung đột bào mòn nguồn lực hai bên

Đợt giao tranh mới nhất là cuộc đối đầu nghiêm trọng nhất kể từ tháng 7, thời điểm Tổng thống Trump bất ngờ dừng chiến dịch ném bom kéo dài hai tuần nhằm vào Iran sau khi giới lãnh đạo quân sự cảnh báo Mỹ đang tiêu hao nhanh đạn dược và cạn kiệt các mục tiêu có giá trị.

Sau nhiều tháng giao tranh, Tổng thống Trump vẫn chưa đạt được toàn bộ mục tiêu đặt ra khi phát động "Chiến dịch Epic Fury" hồi tháng 2, trong đó có việc chấm dứt chương trình hạt nhân của Iran, làm suy yếu khả năng tấn công các nước vùng vịnh.

Các quan chức Mỹ cho rằng chiến dịch quân sự đã làm suy yếu đáng kể lực lượng quân sự thông thường của Iran và gây thêm thiệt hại cho nền kinh tế vốn đang gặp nhiều khó khăn của nước này.

Tuy nhiên, cuộc chiến cũng đang tạo sức ép đối với chính Washington. Theo các nguồn tin của Reuters, các cố vấn của ông Trump đang tìm cách hạn chế sự chú ý vào cuộc chiến trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Các cuộc thăm dò cho thấy số người Mỹ phản đối cuộc chiến cao hơn hơn hai lần số người ủng hộ.