Huy động hơn 2.800 tỷ đồng xây cảng cá lớn đầu tiên cả nước, nhà thầu Trung Quốc thi công, công suất 60.000 tấn/năm
Trung Quốc đang mở rộng đầu tư vào hạ tầng nghề cá tại châu Phi, với hàng loạt cảng mới có vốn từ vài chục đến hơn 100 triệu USD. Các dự án không chỉ phục vụ khai thác và chế biến thủy sản tại địa phương mà còn giúp Bắc Kinh củng cố chuỗi cung ứng thực phẩm và tăng hiện diện trên các tuyến hàng hải quốc tế.
Dự án mới nhất là cảng cá Kilwa Masoko ở Tanzania, vừa hoàn tất đợt nghiệm thu. Đại sứ Trung Quốc tại Tanzania Chen Mingjian gọi đây là cảng cá hiện đại quy mô lớn đầu tiên của quốc gia Đông Phi này.
Cảng nằm cách Dar es Salaam khoảng 300km về phía Nam, có tổng vốn đầu tư 280 tỷ shilling Tanzania, tương đương gần 2.850 tỷ đồng. Công trình do Tập đoàn Kỹ thuật Cảng Trung Quốc xây dựng trong khuôn khổ sáng kiến Vành đai và Con đường.

Kilwa Masoko được thiết kế để tiếp nhận khoảng 60.000 tấn hải sản mỗi năm. Bên cạnh khu neo đậu tàu cá, dự án còn tích hợp nhà máy chế biến, cơ sở sản xuất đá, kho lạnh và xưởng sửa chữa.
Bộ trưởng Lao động Tanzania Deus Sangu kỳ vọng cảng mới có thể tạo khoảng 30.000 việc làm trực tiếp và gián tiếp.
Không chỉ có Tanzania
Kilwa Masoko chỉ là một mắt xích trong chuỗi dự án nghề cá mà Trung Quốc đã tài trợ hoặc tham gia xây dựng tại châu Phi.
Tại Ghana, cảng cá Jamestown có vốn khoảng 60 triệu USD. Ở Guinea-Bissau, dự án Alto do Bandim trị giá khoảng 25 triệu USD. Còn tại Mozambique, cảng Beira từng được cải tạo và mở rộng bằng khoản vay khoảng 120 triệu USD.
Việc đầu tư đồng thời vào cảng, chế biến và kho lạnh giúp hình thành hạ tầng khép kín hơn cho ngành thủy sản, từ khâu đánh bắt, bảo quản cho tới xuất khẩu.
Song song với đó, Trung Quốc cũng tăng nhập khẩu thủy sản từ châu Phi.
Các mặt hàng hiện đã vào thị trường Trung Quốc gồm tôm hùm từ Namibia và Comoros, cua cùng cá cơm khô từ Kenya. Bắc Kinh cũng đã đạt thỏa thuận về điều kiện nhập khẩu thủy sản với Tanzania và Somalia.
Cảng cá còn mang ý nghĩa chiến lược
Theo Miren Gutierrez, nhà nghiên cứu tại Đại học Deusto ở Tây Ban Nha, mạng lưới cảng cá ở nước ngoài của Trung Quốc có ý nghĩa rộng hơn việc xây dựng cơ sở hạ tầng đơn thuần.
Các dự án này có thể phục vụ đồng thời nhiều mục tiêu, gồm mở rộng nguồn cung thực phẩm, hỗ trợ doanh nghiệp thủy sản, phát triển công nghiệp chế biến và gia tăng hiện diện hàng hải.
Với quy mô dân số lớn và nhu cầu thực phẩm ngày càng cao, Trung Quốc có động lực lớn để đa dạng hóa nguồn cung thủy sản ngoài thị trường nội địa. Trong khi đó, các nước châu Phi lại cần vốn, công nghệ và cơ sở hậu cần để khai thác tốt hơn nguồn tài nguyên biển.
Sự kết hợp đó đang tạo điều kiện để Bắc Kinh mở rộng dấu ấn tại các cảng ven Đại Tây Dương và Ấn Độ Dương, biến đầu tư nghề cá thành một phần của mạng lưới kinh tế và logistics rộng hơn tại châu Phi.