Những thông tin trái chiều phủ bóng lên tiến trình ngoại giao Mỹ, Iran
Triển vọng nối lại đối thoại giữa Mỹ và Iran tiếp tục phủ bóng bởi những tuyên bố trái ngược từ hai phía.
Phát biểu tại Nhà Trắng ngày 3/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Iran đã đề nghị tiến hành đàm phán với sự hậu thuẫn của Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Qatar.
Theo Tổng thống Trump, tiến trình này sẽ diễn ra theo hai giai đoạn: Trước tiên là mở lại eo biển Hormuz, sẽ "hoàn toàn mở" vào ngày 4/8, sau đó mới chuyển sang thảo luận về chương trình hạt nhân của Iran.
Nhà lãnh đạo Mỹ gọi đây là "cơ hội cuối cùng" để Tehran đạt được một thỏa thuận, đồng thời cảnh báo Washington sẽ tiếp tục gia tăng sức ép nếu Iran không hợp tác.
Tuy nhiên, phía Iran ngay lập tức bác bỏ các tuyên bố trên. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei khẳng định không có cuộc đàm phán nào với Mỹ và cũng không có kế hoạch tiếp đón phái đoàn Mỹ hay cử đại diện Iran tham gia đối thoại trong những ngày tới.
Theo ông Baghaei, cuộc thảo luận duy nhất mà Tehran đang tiến hành là với Oman nhằm xây dựng một tuyến vận tải tạm thời qua eo biển Hormuz. Ông nhấn mạnh rằng ngay cả khi đạt được thỏa thuận với Muscat, điều đó cũng không đồng nghĩa với việc eo biển sẽ được mở lại hoàn toàn.
'Thỏa thuận hoặc đầu hàng'
Tổng thống Trump tiếp tục đăng trên mạng xã hội Truth Social, cáo buộc giới lãnh đạo Iran "đang lừa dối", song vẫn khẳng định các cuộc đàm phán sẽ diễn ra trong "tương lai gần".
Ông cũng tuyên bố lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ sẽ được duy trì cho đến khi đạt được "một thỏa thuận hoặc sự đầu hàng hoàn toàn" của Iran.
Trong khi đó, một nguồn tin cấp cao của Iran nói với Reuters, rằng hiện không có kế hoạch đàm phán nào được lên lịch. Nguồn tin cho biết Ngoại trưởng Abbas Araghchi, đang có chuyến thăm Iraq, sẽ không thể tham gia bất kỳ cuộc tiếp xúc nào trước cuối tuần này.
CBS News dẫn lời các quan chức Mỹ cũng xác nhận rằng chưa có cuộc đàm phán chính thức mới nào được sắp xếp, bất chấp những phát biểu công khai của Tổng thống Trump.
Theo các quan chức này, các kênh liên lạc gián tiếp giữa hai bên vẫn đang được duy trì thông qua những bên trung gian. Phía Mỹ có sự tham gia của Đặc phái viên Steve Witkoff, Jared Kushner và các thành viên khác trong nhóm đàm phán, trong khi phía Iran sử dụng các kênh trung gian để trao đổi thông điệp.
Những tuyên bố không thống nhất từ hai phía khiến giới quan sát chưa thể xác định liệu Tổng thống Trump đang đề cập đến những cuộc đàm phán chính thức, các cuộc tiếp xúc gián tiếp hay chỉ là những nỗ lực chuẩn bị cho những cuộc đối thoại trong tương lai.
Các bên trung gian giữ kênh liên lạc luôn mở
Ngoại trưởng Abbas Araghchi đã điện đàm với những người đồng cấp Oman, Ả Rập Xê Út, Pakistan và Iraq, đồng thời trao đổi với Tổng tư lệnh quân đội Pakistan Asim Munir về tình hình khu vực và các nỗ lực ngoại giao.
Pakistan đã mời ông Araghchi tới Islamabad, trong khi một số nguồn tin cho biết các nhà đàm phán chủ chốt của Iran có thể được mời tham gia những cuộc thảo luận tại đây. Islamabad và Doha hiện được xem là những địa điểm tiềm năng cho các cuộc đàm phán gián tiếp, dù chưa có lịch trình cụ thể.
Thụy Sĩ cũng cho biết vẫn duy trì liên lạc với cả Washington và Tehran, đồng thời sẵn sàng hỗ trợ nếu được yêu cầu. Một số quan chức Iraq cũng tiết lộ Baghdad đang đóng vai trò chuyển thông điệp giữa hai bên.
Sức ép quân sự
Trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao tiếp diễn, Mỹ vẫn duy trì sức ép quân sự và kinh tế đối với Iran.
Tổng thống Trump tuyên bố Hải quân Mỹ đang kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz và khẳng định "không gì có thể đến Iran nếu Washington không cho phép". Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết đã chuyển hướng 44 tàu thương mại, vô hiệu hóa hai tàu và lên kiểm tra hai tàu khác trong quá trình thực thi lệnh phong tỏa.
Trong khi đó, Tehran tiếp tục khẳng định nước này vẫn kiểm soát hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz và cho rằng các biện pháp quân sự cũng như lệnh phong tỏa của Mỹ phải chấm dứt trước khi có thể đạt được bất kỳ bước tiến đáng kể nào.
Kỳ vọng về khả năng hạ nhiệt căng thẳng đã khiến giá dầu Brent giảm gần 7% trong phiên giao dịch ngày 3/8, sau khi Tổng thống Trump thông báo tạm dừng kế hoạch mở rộng các cuộc tấn công nhằm vào Iran.
Tuy nhiên, rủi ro đối với hoạt động hàng hải vẫn hiện hữu. Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cho biết một tàu đã báo cáo về một vụ nổ trên vùng biển gần Oman, dù con tàu và toàn bộ thủy thủ đoàn đều an toàn.
Đến thời điểm hiện tại, Tehran vẫn chưa xác nhận bất kỳ cuộc đàm phán chính thức nào với Washington, khiến triển vọng hạ nhiệt căng thẳng giữa hai bên vẫn còn nhiều bất định.
