Phát hiện ngoại hành tinh có bầu khí quyển toàn muội than và kim cương, khoa học chưa có lời giải
Các nhà khoa học vừa công bố một phát hiện gây sửng sốt về một ngoại hành tinh xa xôi với bầu khí quyển chứa muội than và kim cương, một tổ hợp đặc tính kỳ lạ đến mức hiện chưa có lời giải thích thỏa đáng.
Phát hiện này được công bố nhờ dữ liệu thu thập từ kính thiên văn không gian James Webb. Ngoại hành tinh có kích thước xấp xỉ sao Mộc nhưng lại sở hữu những đặc điểm chưa từng được quan sát trong vũ trụ, thách thức hiểu biết hiện nay về cấu trúc và sự hình thành hành tinh.
Hành tinh mang tên PSR J2322-2650b, nằm cách Trái Đất khoảng 750 năm ánh sáng. Điểm khác thường đầu tiên là quỹ đạo của nó không xoay quanh một ngôi sao thông thường mà quanh một sao xung, tức phần lõi siêu đặc còn sót lại sau một vụ nổ siêu tân tinh.
Sao xung này có khối lượng tương đương Mặt Trời nhưng kích thước chỉ ngang một thành phố, quay với tốc độ cực nhanh và phát ra bức xạ mạnh, thường được ví như ngọn hải đăng của vũ trụ.
PSR J2322-2650b nằm rất gần sao xung, chỉ cách khoảng 1,6 triệu km, chưa tới 1/100 khoảng cách từ Trái Đất tới Mặt Trời. Vì vậy, hành tinh này chỉ mất 7,8 giờ để hoàn thành một vòng quỹ đạo. Lực hấp dẫn khổng lồ từ sao xung đã kéo giãn hành tinh, khiến nó méo mó và có hình dạng giống một quả chanh thay vì hình cầu quen thuộc.
Tuy nhiên, điều gây sửng sốt nhất lại nằm ở bầu khí quyển. Không giống các hành tinh khí khổng lồ thường chứa hydro, metan, hơi nước hay CO₂, khí quyển của PSR J2322-2650b chủ yếu bao gồm heli và carbon.
Quan sát sâu hơn cho thấy ở các tầng khí quyển phía trên tồn tại những đám mây muội than. Ở những lớp sâu hơn, nơi áp suất đạt mức cực cao, carbon bị nén và biến đổi thành kim cương.
“Đây là một kiểu khí quyển hành tinh hoàn toàn mới, chưa từng được quan sát trước đây”, Michael Zhang, nghiên cứu sinh sau tiến sĩ chuyên về khí quyển ngoại hành tinh tại Đại học Chicago, nhận định.
Theo các nhà khoa học, sự hiện diện của muội than và kim cương đặc biệt khó lý giải, bởi các hợp chất carbon thường không thể tồn tại ổn định ở những hành tinh có quỹ đạo rất gần sao chủ, nơi nhiệt độ luôn ở mức cực cao.
Roger Romani, nhà khoa học thuộc Viện Vật lý lý thuyết Kavli của Đại học California và là thành viên nhóm nghiên cứu, nhận định rằng chính sự mơ hồ này lại làm nên giá trị của phát hiện. Theo ông, đây là một câu đố khoa học đáng để theo đuổi, đồng thời nhắc nhở rằng vũ trụ vẫn chứa đựng vô số điều kỳ lạ, vượt xa trí tưởng tượng của con người.
Theo Live Science
