Mở rộng quỹ đất tương đương 900 sân bóng, tạo hơn 360.000 cột gia cố để xây đường băng trên biển tại sân bay 470.000 tỷ
Điểm đặc biệt của dự án mở rộng sân bay quốc tế này nằm ở công nghệ xử lý nền đất yếu bằng phương pháp trộn xi măng sâu, giúp ổn định khu vực lấn biển, đồng thời hạn chế nguy cơ phát tán chất ô nhiễm từ lớp bùn dưới đáy biển.
Lấn biển 650ha để mở rộng sân bay
Sân bay quốc tế Hong Kong là một trong những đầu mối hàng không quan trọng của châu Á. Để đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng, cơ quan quản lý sân bay đã triển khai dự án mở rộng thành hệ thống ba đường băng, trong đó có một đường băng mới được xây dựng trên phần đất lấn biển.

Theo South China Morning Post (SCMP), dự án cần tạo thêm khoảng 650ha đất ở phía Bắc sân bay hiện hữu, diện tích tương đương khoảng 900 sân bóng đá tiêu chuẩn. Đây là một trong những hạng mục quan trọng của chương trình mở rộng sân bay, bên cạnh việc xây dựng đường băng dài 3.800m, mở rộng nhà ga và phát triển các công trình phụ trợ.
Điểm đặc biệt nằm ở điều kiện địa chất tại khu vực thi công. Khoảng 40% diện tích lấn biển nằm phía trên những hố bùn từng lưu trữ trầm tích ô nhiễm từ các hoạt động xây dựng trước đây tại Hong Kong. Nếu áp dụng phương pháp nạo vét truyền thống, quá trình thi công có thể khuấy động lớp trầm tích, khiến chất ô nhiễm phát tán vào vùng nước xung quanh.
Bài toán đặt ra cho các kỹ sư không chỉ là tạo thêm đất giữa biển để xây đường băng, mà còn phải gia cố nền đất yếu và hạn chế tác động đến hệ sinh thái biển.
Bơm xi măng xuống đáy biển, tạo hơn 360.000 cột gia cố
Để xử lý thách thức này, dự án sử dụng công nghệ trộn xi măng sâu (Deep Cement Mixing - DCM). Thay vì nạo vét và đưa lớp bùn lên khỏi đáy biển, các giàn máy chuyên dụng bơm hỗn hợp xi măng trực tiếp vào lớp bùn mềm. Sau khi đông cứng, vật liệu tạo thành hơn 360.000 cột gia cố, giúp tăng độ ổn định cho nền đất phía trên.

Giải pháp này vừa củng cố nền móng cho khu vực lấn biển, vừa giữ lớp trầm tích có nguy cơ ô nhiễm tại chỗ, hạn chế khả năng phát tán ra môi trường nước. Theo SCMP, dù chi phí cao hơn, công nghệ DCM giúp rút ngắn khoảng một năm thời gian chờ nền đất ổn định và giảm khoảng 10% nhu cầu vật liệu san lấp.
Không chỉ gia cố nền đất, dự án còn áp dụng các giải pháp kỹ thuật khác để giảm tác động đến môi trường. Hai tuyến ống dẫn nhiên liệu hàng không dài 5,2km được chuyển hướng bằng phương pháp khoan định hướng ngang ở độ sâu khoảng 100m dưới đáy biển, thay vì đào rãnh theo cách thông thường.
Những giải pháp này cho thấy xây dựng đường băng trên biển không đơn thuần là đổ vật liệu lấp đầy khu vực mặt nước. Công trình đòi hỏi xử lý nền đất, kiểm soát trầm tích, bảo đảm độ ổn định lâu dài và hạn chế ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.
Kết hợp mở rộng hạ tầng với bảo tồn hệ sinh thái biển
Song song với các biện pháp kỹ thuật, dự án triển khai hơn 250 giải pháp nhằm kiểm soát tác động môi trường trong quá trình xây dựng và vận hành.
Tuyến đê biển dài khoảng 13km bao quanh khu vực đất lấn biển được bố trí hơn 500 cấu kiện thiết kế đặc biệt, có các rãnh và hốc giữ nước nhằm tạo môi trường sống cho sinh vật biển. Theo chuyên gia sinh thái biển được SCMP dẫn lời, thiết kế này có thể giúp mức độ đa dạng sinh học tăng gấp đôi so với đê biển thông thường.

Ngoài ra, cơ quan quản lý sân bay đã lắp đặt 600 rạn nhân tạo, thả gần 90.000 cá giống vào vùng biển lân cận và hỗ trợ việc thành lập Công viên biển Bắc Đại Tự Sơn có diện tích khoảng 2.400ha. Các biện pháp này hướng đến mục tiêu hỗ trợ hệ sinh thái biển bên cạnh việc phát triển hạ tầng hàng không.
Dự án hệ thống ba đường băng được triển khai từ tháng 8/2016. Đường băng mới ở phía Bắc chính thức được đưa vào khai thác từ tháng 11/2022; đến ngày 28/11/2024, cả ba đường băng bắt đầu vận hành đồng thời. Theo cơ quan quản lý sân bay Hong Kong, hệ thống mới hướng tới nâng công suất lên 120 triệu lượt hành khách và 10 triệu tấn hàng hóa mỗi năm trong khoảng một thập kỷ tiếp theo.
Việc xây dựng đường băng trên phần đất lấn biển đã mở rộng không gian phát triển của sân bay Hong Kong, đồng thời đặt ra yêu cầu cao về kỹ thuật nền móng và bảo vệ môi trường. Với hơn 360.000 cột gia cố dưới đáy biển, công trình cho thấy vai trò của các giải pháp địa kỹ thuật trong việc biến khu vực biển có điều kiện nền đất phức tạp thành mặt bằng phục vụ hạ tầng hàng không quy mô lớn.
