Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán NHNN: 1,6 triệu lượt khách hàng đã kịp dừng giao dịch, bảo vệ 5.500 tỷ đồng trước nguy cơ lừa đảo

Thanh toán không tiền mặt gấp 28 lần GDP

Ngày 11/8, tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) tổ chức họp báo công bố sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026.

Tại họp báo, ông Lê Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán NHNN, cho biết, trong 5 năm qua, giá trị giao dịch qua hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng tăng bình quân 30,5% mỗi năm. Hệ thống chuyển mạch bù trừ điện tử tăng 50,2% mỗi năm về số lượng giao dịch và 30,85% về giá trị.

Đến nay, cả nước có khoảng 20.600 máy ATM và gần 800.000 máy POS. Đáng chú ý, Việt Nam đã hoàn thành kết nối thanh toán QR bán lẻ xuyên biên giới với Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc và Singapore, đồng thời dự kiến tiếp tục mở rộng kết nối trong thời gian tới.

Mức độ phổ cập tài khoản thanh toán cũng ngày càng cao. Đến hết năm 2025, khoảng 89% người trưởng thành tại Việt Nam đã có tài khoản thanh toán.

Đáng chú ý, giá trị thanh toán không dùng tiền mặt trong năm 2025 đã tương đương khoảng 28 lần GDP. Trong đó, thanh toán qua kênh di động tiếp tục tăng trưởng mạnh, bình quân 73,3% mỗi năm về số lượng giao dịch và 52,55% về giá trị.

4,9 triệu lượt cảnh báo, bảo vệ khoảng 5.500 tỷ đồng

Tính đến hết ngày 31/7/2026, toàn ngành đã đối chiếu sinh trắc học thành công đối với 168 triệu hồ sơ cá nhân và 2,8 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức thông qua thẻ Căn cước công dân gắn chip và VNeID. Cùng với đó, NHNN đã siết chặt các yêu cầu về xác thực khi mở tài khoản và thực hiện giao dịch điện tử.

Đáng chú ý nhất trong các giải pháp phòng ngừa gian lận là việc NHNN vận hành Hệ thống SIMO nhằm cảnh báo sớm các tài khoản có dấu hiệu nghi ngờ gian lận.

Ông Lê Anh Dũng cho biết, qua thử nghiệm tại 16 đơn vị, gồm 13 ngân hàng thương mại và 3 tổ chức trung gian thanh toán, tính đến hết ngày 31/7/2026, hệ thống đã phát cảnh báo tới 4,9 triệu lượt khách hàng.

Sau các cảnh báo này, khoảng 1,6 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng các giao dịch nghi ngờ lừa đảo, qua đó giúp bảo vệ an toàn số tiền khoảng 5.500 tỷ đồng.

Đây là một trong những lớp phòng vệ được ngành ngân hàng kỳ vọng có thể chuyển từ cách xử lý sau khi xảy ra gian lận sang chủ động phát hiện và ngăn chặn giao dịch có dấu hiệu bất thường ngay từ đầu. NHNN cho biết trong thời gian tới sẽ tiếp tục mở rộng và triển khai chính thức hệ thống SIMO trên toàn ngành.

Bên cạnh hệ thống cảnh báo sớm, một giải pháp mới cũng đang được ngành ngân hàng triển khai là cơ chế “thời gian chờ” đối với các giao dịch có nguy cơ bị lợi dụng để lừa đảo.

Theo đó, NHNN đã chỉ đạo các ngân hàng cung cấp tính năng cho phép khách hàng chủ động thiết lập thời gian chờ và hạn mức đối với các lệnh chuyển tiền trực tuyến đến tài khoản thụ hưởng mới, chưa từng nhận số tiền lớn. Mức mặc định được áp dụng là hạn mức 400 triệu đồng và thời gian chờ tối thiểu 24 giờ.

Điểm đáng chú ý là đây không phải một hạn mức cứng áp dụng vĩnh viễn cho mọi khách hàng. Sau khi đăng ký, khách hàng có thể chủ động điều chỉnh hạn mức hoặc lựa chọn không sử dụng dịch vụ.

Theo NHNN, khoảng thời gian này có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh nhiều vụ lừa đảo hiện nay không dựa chủ yếu vào việc đánh cắp mật khẩu mà tập trung thao túng tâm lý, khiến nạn nhân tự mình thực hiện giao dịch.