Quan chức Fed ra tín hiệu mới, thị trường có thể phải chờ tới tháng 12

Phát biểu tại một sự kiện do ngân hàng trung ương Thổ Nhĩ Kỳ tổ chức ở Istanbul ngày 8/10, ông Waller cho biết nếu các số liệu kinh tế tiếp tục diễn biến như dự kiến, Fed sẽ cần nâng lãi suất thêm để đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2% nhanh hơn.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh Ngân hàng Trung ương không nhất thiết phải tăng lãi suất tại mọi cuộc họp liên tiếp. Fed có thể giãn nhịp giữa các lần điều chỉnh, miễn là quá trình thắt chặt vẫn được thực hiện trong một khoảng thời gian hợp lý.

Quan điểm này phù hợp với thông điệp gần đây từ nhiều quan chức Fed rằng ngân hàng trung ương vẫn còn dư địa để quan sát thêm dữ liệu trước khi quyết định bước đi tiếp theo.

Fed có thể tạm nghỉ, nhưng chu kỳ tăng lãi suất chưa chắc kết thúc

Tại cuộc họp tháng 9, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang đã nâng lãi suất tham chiếu thêm 0,25 điểm phần trăm, lên vùng 3,75% đến 4%. Đây là lần tăng đầu tiên kể từ tháng 7/2023.

Sau quyết định này, thị trường nhanh chóng giảm kỳ vọng về khả năng Fed tiếp tục tăng lãi suất ngay trong cuộc họp cuối tháng 10. Các hợp đồng tương lai hiện nghiêng nhiều hơn về kịch bản đợt tăng tiếp theo, nếu có, sẽ diễn ra vào tháng 12.

Theo Waller, quyết định tăng lãi suất trong tháng 9 không xuất phát từ một chỉ báo đơn lẻ mà dựa trên một loạt tín hiệu cho thấy áp lực giá cả vẫn quá cao.

Ông cũng tỏ ra ít lo ngại hơn về khả năng việc thắt chặt chính sách sẽ khiến kinh tế Mỹ giảm tốc mạnh. Theo Waller, hoạt động kinh tế đã có dấu hiệu tăng tốc trong nửa cuối năm, vì vậy ông không cho rằng việc nâng lãi suất thêm sẽ nhất thiết dẫn tới một đợt suy giảm nghiêm trọng.

Điều khiến ông quan tâm hơn là lạm phát gần đây có dấu hiệu nóng trở lại.

Lo kỳ vọng lạm phát bị “neo” ở mức cao

Theo Waller, giá cả tại Mỹ đang chuẩn bị bước sang năm thứ 5,5 liên tiếp cao hơn mục tiêu 2% của Fed. Nếu tình trạng này kéo dài, người tiêu dùng, doanh nghiệp và nhà đầu tư có thể bắt đầu tin rằng lạm phát cao sẽ trở thành trạng thái bình thường mới.

Đây là rủi ro đặc biệt đáng ngại đối với Ngân hàng Trung ương.

Khi kỳ vọng lạm phát tăng, người lao động có xu hướng yêu cầu mức lương cao hơn để bù đắp chi phí sinh hoạt. Doanh nghiệp cũng dễ nâng giá bán với dự đoán chi phí đầu vào sẽ tiếp tục tăng. Vòng xoáy này có thể khiến lạm phát trở nên dai dẳng và khó kéo xuống hơn.

Nhận định của Waller được đưa ra sau khi khảo sát mới nhất của Fed New York cho thấy kỳ vọng lạm phát của người Mỹ trong 12 tháng tới đã tăng lên 3,9% trong tháng 9, mức cao nhất trong gần 3,5 năm.

“Dot plot” cho thấy Fed vẫn còn thiên hướng thắt chặt

Waller cũng đề cập đến biểu đồ dự báo lãi suất “dot plot” trong Báo cáo Dự báo Kinh tế của Fed.

Các dự báo công bố sau cuộc họp tháng 9 cho thấy quan chức Fed trung vị vẫn cho rằng thêm một đợt tăng lãi suất trong năm nay có thể phù hợp.

Triển vọng năm 2027 phức tạp hơn, bởi dự báo của từng quan chức có thể bao gồm cả kịch bản tăng lãi suất vào đầu năm rồi giảm trở lại vào cuối năm.

Dù vậy, Waller lưu ý có 8 thành viên FOMC dự báo lãi suất cuối năm 2027 sẽ cao hơn mức hiện tại khoảng 0,5 điểm %. So với vùng mục tiêu 3,75% đến 4% hiện nay, điều đó tương đương mức lãi suất cao hơn khoảng 50 điểm cơ bản.

Những dự báo này cho thấy ngay cả khi Fed quyết định tạm dừng trong tháng 10, thị trường vẫn chưa thể coi chu kỳ thắt chặt đã kết thúc.

Fed vẫn cần định hướng thị trường

Waller cũng đưa ra quan điểm khác với Chủ tịch Fed Kevin Warsh về cách ngân hàng trung ương định hướng kỳ vọng của nhà đầu tư.

Ông Warsh thời gian qua chủ trương hạn chế việc báo trước đường đi của lãi suất, với mục tiêu buộc thị trường tập trung nhiều hơn vào dữ liệu kinh tế thay vì cố đoán quyết định tiếp theo của Fed.

Waller cho rằng việc loại bỏ hoàn toàn cách định hướng này là không cần thiết.

Ông dẫn ví dụ 2 quan chức Fed tuần trước công khai nói rằng “không cần vội” tăng lãi suất trong cuộc họp cuối tháng 10. Những phát biểu này ngay lập tức khiến kỳ vọng tăng lãi suất trên thị trường giảm xuống.

Theo Waller, đây chính là một hình thức định hướng tương lai rất rõ ràng và vẫn có vai trò khi Fed cần điều chỉnh kỳ vọng của thị trường.

Thông điệp chung từ bài phát biểu của ông là Fed có thể linh hoạt về thời điểm, nhưng chưa sẵn sàng tuyên bố chiến thắng trước lạm phát. Nếu áp lực giá cả và kỳ vọng lạm phát tiếp tục duy trì ở mức cao, khả năng lãi suất Mỹ còn tăng thêm trong những tháng tới vẫn đang được để ngỏ.