Quốc Cường Gia Lai (QCG) còn nợ bà Trương Mỹ Lan hơn 1.400 tỷ đồng, kiểm toán vừa điều chỉnh loạt chỉ tiêu trên BCTC

CTCP Quốc Cường Gia Lai (mã chứng khoán QCG) vừa công bố giải trình biến động kết quả kinh doanh trên BCTC hợp nhất bán niên 2026 đã soát xét, đồng thời làm rõ một số vấn đề được nhấn mạnh trên BCTC.

So với BCTC quý II do doanh nghiệp tự lập trước đó, doanh thu và lợi nhuận sau soát xét không thay đổi quá lớn.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, Quốc Cường Gia Lai ghi nhận gần 81 tỷ đồng doanh thu thuần, giảm 66% so với cùng kỳ.

Trái ngược với sự đi xuống của doanh thu, lợi nhuận sau thuế đạt gần 182 tỷ đồng, chỉ thấp hơn khoảng 1 tỷ đồng so với báo cáo tự lập và gấp 18 lần khoản lãi hơn 10 tỷ đồng của nửa đầu năm 2025.

Nguyên nhân dẫn tới lợi nhuận đột biến đến từ một nguồn thu không thường xuyên: Chuyển nhượng các dự án thủy điện.

Bán 'gà đẻ trứng vàng' thu lãi 243 tỷ đồng

Quốc Cường Gia Lai tham gia lĩnh vực thủy điện từ khá sớm. Năm 2012, doanh nghiệp đầu tư Nhà máy thủy điện Ia Grai 1 với công suất 10,8MW, sau đó lần lượt phát triển thêm các nhà máy Ia Grai 2, Pleikeo và Ayun Trung.

Trong những năm hoạt động bất động sản gặp khó, điện trở thành một nguồn thu đáng kể của Quốc Cường Gia Lai. Riêng năm 2025, mảng này đóng góp khoảng 34% tổng doanh thu.

Đến nửa đầu năm 2026, quá trình rút khỏi các tài sản thủy điện bắt đầu phản ánh rõ vào báo cáo tài chính.

Theo giải trình của Quốc Cường Gia Lai, chủ trương chuyển nhượng các dự án thủy điện đã được HĐQT thông qua từ ngày 20/5/2024.

Đến ngày 31/5/2026, công ty đã bàn giao toàn bộ hồ sơ pháp lý, tài sản trên đất và trang thiết bị của Nhà máy thủy điện Ia Grai 1 và Ia Grai 2 cho CTCP Thủy điện Ia Grai 1 theo hợp đồng ký ngày 28/6/2025.

Tương tự, CTCP Đầu tư Xây dựng Thủy điện Quốc Cường - công ty con của Quốc Cường Gia Lai - đã bàn giao toàn bộ hồ sơ pháp lý, tài sản và trang thiết bị của Nhà máy thủy điện Ayun Trung cho CTCP Thủy điện Ayun Trung theo hợp đồng ký ngày 30/6/2025.

Các giao dịch này mang lại cho Quốc Cường Gia Lai hơn 243 tỷ đồng lợi nhuận từ chuyển nhượng các dự án thủy điện, trở thành yếu tố quyết định giúp lợi nhuận nửa đầu năm tăng đột biến trong bối cảnh doanh thu thuần giảm mạnh.

Các nhà máy được bán đi sẽ không còn tiếp tục tạo doanh thu bán điện cho doanh nghiệp trong những kỳ sau.

Điều này càng đáng chú ý khi thủy điện từng là một trong những mảng tạo dòng doanh thu tương đối ổn định cho Quốc Cường Gia Lai trong giai đoạn hoạt động bất động sản suy giảm. Không chỉ năm 2025, điện trở thành nguồn thu đáng kể nhất, thậm chí gần như là nguồn thu duy nhất trong quý II vừa qua của Quốc Cường Gia Lai.

Khoản chuyển nhượng thủy điện cũng tạo ra thay đổi đáng kể giữa BCTC do Quốc Cường Gia Lai tự lập và báo cáo sau soát xét.

Trước soát xét, Quốc Cường Gia Lai ghi nhận khoản thu nhập khác ở mức hơn 921 tỷ đồng. Sau khi kiểm toán điều chỉnh, chỉ tiêu này giảm hơn 659 tỷ đồng, còn khoảng 262 tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, chi phí khác cũng được điều chỉnh giảm tương ứng hơn 659 tỷ đồng, từ gần 680 tỷ đồng xuống chỉ còn hơn 20 tỷ đồng.

Do hai khoản thu nhập và chi phí cùng giảm với quy mô tương ứng, việc điều chỉnh gần như không làm thay đổi lợi nhuận cuối cùng của doanh nghiệp.

Theo giải trình, chênh lệch xuất phát từ việc kiểm toán thực hiện bù trừ thu nhập và chi phí liên quan đến chuyển nhượng các dự án thủy điện.

Không chỉ báo cáo kết quả kinh doanh, một số khoản mục trên bảng cân đối kế toán cũng được phân loại lại. Theo đó, dư nợ vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn sau soát xét tăng từ khoảng 587 tỷ đồng lên hơn 933 tỷ đồng, tương ứng tăng khoảng 345 tỷ đồng.

Trong khi đó, khoản phải trả ngắn hạn khác giảm khoảng 270 tỷ đồng, xuống còn 1.753 tỷ đồng. Quốc Cường Gia Lai cho biết sự thay đổi này chủ yếu xuất phát từ việc kiểm toán phân loại lại các khoản mục.

Những điều chỉnh này cho thấy cơ cấu nợ ngắn hạn sau soát xét khác đáng kể so với cách Quốc Cường Gia Lai tự trình bày trước đó.

Bài toán lớn vẫn nằm ở khoản nợ với bà Trương Mỹ Lan và dự án Phước Kiển

Bán đi mảng thuỷ điện, Quốc Cường Gia Lai đối mặt bài toán lớn hơn khi vẫn còn gánh nặng tại dự án Khu dân cư Bắc Phước Kiển.

Theo phán quyết liên quan vụ án Vạn Thịnh Phát, Quốc Cường Gia Lai có nghĩa vụ hoàn trả 2.882,8 tỷ đồng cho bà Trương Mỹ Lan để nhận lại các hồ sơ, giấy tờ liên quan dự án đang được cơ quan thi hành án tạm giữ. Đây là khoản tiền công ty đã nhận trong giao dịch với CTCP Đầu tư Sunny Island.

Đến ngày 30/6/2026, doanh nghiệp đã thanh toán 1.300 tỷ đồng, còn hơn 1.582 tỷ đồng phải thực hiện. Khoản này tiếp tục được thể hiện trên BCTC bán niên vừa soát xét.

Tuy nhiên, sau thời điểm khóa sổ báo cáo tài chính, Quốc Cường Gia Lai tiếp tục đẩy nhanh việc thanh toán với tổng 111,4 tỷ đồng trong tháng 7/2026. Như vậy, tổng số tiền đã thanh toán vượt 1.411 tỷ đồng, đưa nghĩa vụ còn lại xuống khoảng 1.471 tỷ đồng.

Con số 1.471 tỷ đồng vẫn rất lớn nếu đặt cạnh quy mô hoạt động hiện tại của Quốc Cường Gia Lai.

Phước Kiển gần như là dự án lớn duy nhất còn lại của doanh nghiệp, nhưng vẫn đang tình trạng 'đắp chiếu' nhiều năm do liên quan bà Trương Mỹ Lan và vụ án Vạn Thịnh Phát.

Đến giữa năm 2026, Quốc Cường Gia Lai ghi nhận khoảng 5.400 tỷ đồng chi phí sản xuất kinh doanh dở dang dài hạn tại dự án này. Các hồ sơ liên quan vẫn đang được cơ quan thi hành án tạm giữ cho đến khi doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ theo bản án.

Bản thân lãnh đạo Quốc Cường Gia Lai cũng nhiều lần đặt Phước Kiển ở vị trí đặc biệt trong chiến lược của doanh nghiệp.

Tại ĐHĐCĐ thường niên tháng 6/2026, Tổng Giám đốc Nguyễn Quốc Cường cho biết mục tiêu là hoàn thành nghĩa vụ tài chính để lấy lại dự án, trong khi phía doanh nghiệp khẳng định không có chủ trương bán Phước Kiển.