Quốc gia NATO chi 112 triệu USD mua 1 triệu quả mìn, tăng cường phòng thủ dọc biên giới với Nga

Kế hoạch được đưa ra chỉ vài tháng sau khi Phần Lan chính thức không còn bị ràng buộc bởi Công ước Ottawa, hiệp ước quốc tế cấm sử dụng, sản xuất, tàng trữ và chuyển giao mìn chống bộ binh.

Theo AFP, quân đội Phần Lan hiện đã bắt đầu thu thập thông tin từ các nhà cung cấp nhằm chuẩn bị cho quá trình mua sắm.

Đại tá Riku Mikkonen thuộc Bộ Tư lệnh Lục quân Phần Lan cho biết Helsinki muốn phần lớn số mìn này được sản xuất ngay trong nước thay vì phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.

Các hợp đồng dự kiến được ký trước cuối năm 2027, còn sản xuất có thể bắt đầu từ năm 2028.

Theo ông Mikkonen, khoảng 6 doanh nghiệp Phần Lan hiện đáp ứng các điều kiện cần thiết để tham gia chương trình. Tuy vậy, phương án nhập khẩu một phần số mìn vẫn được để ngỏ.

Rút khỏi lệnh cấm sau hơn một thập kỷ

Phần Lan gia nhập Công ước Ottawa năm 2012. Hiệp ước yêu cầu các thành viên từ bỏ mìn chống bộ binh và tiêu hủy kho dự trữ thuộc diện điều chỉnh.

Tuy nhiên, môi trường an ninh tại Bắc và Đông Âu thay đổi mạnh sau khi xung đột Nga-Ukraine bùng phát năm 2022.

Đến tháng 4/2025, Helsinki tuyên bố rút khỏi công ước với lý do tình hình an ninh xấu đi. Quyết định có hiệu lực từ tháng 1/2026, mở đường cho Phần Lan quay lại phát triển, mua sắm và dự trữ loại vũ khí này.

Phần Lan không phải quốc gia duy nhất lựa chọn hướng đi trên. Estonia, Latvia, Lithuania và Ba Lan cũng đã rút khỏi Công ước Ottawa, viện dẫn nhu cầu tăng khả năng phòng thủ trước những rủi ro an ninh từ Nga.

Với Phần Lan, yếu tố địa lý đặc biệt đáng chú ý. Nước này có đường biên giới khoảng 1.340km với Nga, dài hơn bất kỳ thành viên NATO nào khác tiếp giáp trực tiếp với Moscow.

Chính phủ của Thủ tướng Petteri Orpo nhiều lần coi Nga là thách thức an ninh dài hạn. Helsinki cũng cáo buộc Moscow sử dụng dòng người di cư để gây sức ép ở biên giới phía đông, cáo buộc mà Nga bác bỏ.

Trong bối cảnh đó, việc mua tới 1 triệu quả mìn được xem là một phần trong quá trình tăng cường khả năng phòng thủ trên bộ và bảo vệ khu vực biên giới.

Muốn EU siết thêm với công dân Nga

Song song với các biện pháp quân sự, Phần Lan cũng đang thúc đẩy lập trường cứng rắn hơn đối với việc đi lại của công dân Nga vào châu Âu.

Ngoại trưởng Elina Valtonen hôm thứ Hai kêu gọi các nước EU ngừng cấp thị thực du lịch cho công dân Nga trong thời gian chiến sự tại Ukraine tiếp diễn.

Bà cho rằng việc người Nga tiếp tục được hưởng quyền tự do đi lại và du lịch tại châu Âu trong khi chiến sự vẫn diễn ra là không phù hợp.

Theo Ngoại trưởng Phần Lan, các nước thuộc khối Schengen đã cấp gần 500.000 thị thực du lịch cho công dân Nga trong năm 2025.

Phần Lan đã ngừng cấp loại thị thực này từ năm 2022 và hiện muốn các thành viên khác áp dụng chính sách tương tự.

Hai động thái diễn ra gần như song song cho thấy Helsinki đang mở rộng cách tiếp cận an ninh với Nga trên nhiều mặt. Một mặt, Phần Lan tăng năng lực phòng thủ trực tiếp tại biên giới và tái đưa mìn chống bộ binh vào kế hoạch trang bị. Mặt khác, nước này thúc đẩy các biện pháp hạn chế đi lại ở cấp độ EU.

Nếu chương trình mua sắm được triển khai đúng kế hoạch, từ năm 2028 Phần Lan có thể bắt đầu sản xuất quy mô lớn loại vũ khí mà nước này từng cam kết từ bỏ hơn một thập kỷ trước.