Huy động thuốc nổ, đào hơn 18 triệu m3 đất đá để triển khai dự án kênh đào dài gần 10 km

Hơn 18 triệu m3 đất đá đã được đào bỏ để xây dựng kênh Pereira Barreto, một công trình hạ tầng đường thủy tại khu vực nội địa bang São Paulo, Brazil. Tuyến kênh dài 9,6 km; rộng khoảng 50 m; sâu từ 8-12 m tùy mực nước tại các hồ chứa.

Được biết, công trình tạo tuyến kết nối nhân tạo giữa hồ chứa Três Irmãos trên sông Tietê và khu vực sông São José dos Dourados, có liên hệ với hồ chứa Ilha Solteira.

Trước khi tuyến kênh được xây dựng, đập Ilha Solteira là một trở ngại đối với hoạt động vận tải đường thủy do không có âu tàu cho phép phương tiện vượt chênh lệch mực nước. Dù sông Tietê chảy vào sông Paraná theo dòng tự nhiên, các công trình thủy lợi trong khu vực vẫn tạo ra những hạn chế đối với việc lưu thông của tàu thuyền.

Kênh Pereira Barreto giúp kết nối các đoạn đường thủy, góp phần mở rộng khả năng vận chuyển hàng hóa trong mạng lưới Tietê-Paraná.

Đào hơn 18 triệu m3 đất đá để mở tuyến

Theo nguồn tin, quá trình thi công tuyến kênh đòi hỏi xử lý nhiều loại địa chất khác nhau. Máy móc được sử dụng để đào đất, trong khi những đoạn có nền đá sa thạch cần khoan phá và sử dụng thuốc nổ. Tổng khối lượng vật liệu được đào bỏ vượt 18 triệu m3.

Nước ngầm và đất bão hòa nước cũng gây khó khăn cho hoạt động thi công. Các đội xây dựng phải đào rãnh thoát nước, lắp máy bơm và tổ chức tiêu thoát nước. Tại khu vực gần hồ chứa, hoạt động nạo vét dưới nước cùng các kết cấu tạm thời được sử dụng để kiểm soát lượng nước tràn vào công trường.

Tuyến kênh còn cắt qua một tuyến đường bộ hiện hữu. Để duy trì giao thông, công trình được bố trí một cây cầu có nhịp giữa đủ lớn cho tàu thuyền đi qua bên dưới. Hoạt động nổ phá đá gần cầu phải được kiểm soát nhằm hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến kết cấu công trình.

Vì sao dòng nước có thể đổi chiều?

Điểm đáng chú ý của kênh Pereira Barreto là dòng nước không nhất thiết chảy theo một hướng cố định. Nước có xu hướng chảy từ hồ có mực nước cao hơn sang hồ có mực nước thấp hơn. Khi tương quan mực nước thay đổi, hướng dòng chảy có thể đảo ngược. Tuy nhiên, lưu lượng thực tế còn phụ thuộc vào tổn thất thủy lực và chế độ vận hành của hệ thống hồ chứa, nhà máy thủy điện.

Hiện tượng này không đòi hỏi phải sử dụng một máy bơm lớn để đẩy nước quay trở lại. Sự chênh lệch mực nước là yếu tố quan trọng quyết định hướng dòng chảy, trong khi vận tốc nước cũng ảnh hưởng đến điều kiện lưu thông của tàu thuyền.

Kênh Pereira Barreto cần được phân biệt với hệ thống âu tàu Três Irmãos. Đây là hai hạng mục hạ tầng riêng biệt, cùng phục vụ mạng lưới đường thủy trong khu vực.

Âu tàu giúp phương tiện vượt qua chênh lệch độ cao giữa các đoạn tuyến bằng cách điều chỉnh mực nước trong khoang. Khi mực nước trong khoang đạt mức phù hợp với đoạn đường thủy tiếp theo, cửa âu được mở để tàu tiếp tục hành trình. Theo bài viết gốc, hệ thống âu tàu Três Irmãos giúp tàu thuyền vượt chênh lệch độ cao gần 50 m.

Kết nối vận tải hàng hóa và khai thác thủy năng

Kênh Pereira Barreto là một bộ phận của tuyến đường thủy Tietê-Paraná, được sử dụng để vận chuyển hàng hóa bằng các đoàn sà lan. Ngũ cốc là một trong những nhóm hàng có thể được vận chuyển qua đường thủy trước khi tiếp tục hành trình bằng các phương thức khác.

Hiệu quả khai thác tuyến phụ thuộc vào khả năng kết nối giữa sông, hồ chứa, kênh đào và âu tàu, cũng như mực nước và tình trạng vận hành của các công trình trên toàn hệ thống.

Mối liên hệ giữa Três Irmãos và Ilha Solteira còn nằm trong quy hoạch khai thác tài nguyên nước của khu vực. Hồ chứa Três Irmãos cũng được trang bị hệ thống phát điện thủy điện riêng. Vì vậy, khu vực này có sự kết hợp giữa hạ tầng vận tải đường thủy và các công trình phục vụ khai thác nguồn nước.

Trong quá trình xây dựng, tuyến kênh đi qua một số khu đất nông thôn được sử dụng để tiếp cận nguồn nước và phục vụ chăn nuôi. Các giải pháp hỗ trợ được đề cập gồm bể chứa nước, máy bơm, bồn chứa và máng uống nước cho gia súc.