Sát thủ ẩn mình trong một món ăn chỗ nào cũng bán, già trẻ đều phải thích: WHO xếp loại thực phẩm quen thuộc này vào nhóm gây ung thư cấp độ 1

Món cá ướp muối mặn mòi vốn là thức quà quen thuộc trên mâm cơm của nhiều gia đình Việt và các nước châu Á. Tuy nhiên, đằng sau hương vị kích thích vị giác đó lại là một hiểm họa sức khỏe đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa vào danh sách đen từ hơn ba thập kỷ trước.

Theo dược sĩ Hussain Abdeh, Giám đốc Medicine Direct (Anh), cá ướp muối không đơn thuần là thực phẩm bảo quản truyền thống mà đã được xếp vào nhóm gây ung thư cấp độ 1. Đây là nhóm hội tụ những tác nhân có bằng chứng rõ ràng về khả năng gây bệnh cho con người, tương đương với thuốc lá hay bức xạ ion hóa.

Dược sĩ Abdeh phân tích, quá trình ướp muối cá tươi để bảo quản lâu ngày vô tình tạo ra những hợp chất hóa học nguy hại. Các nghiên cứu chuyên sâu cho thấy loại thực phẩm này chứa hàm lượng nitrit cực cao. Khi đi vào môi trường axit của dạ dày, nitrit chuyển hóa thành nitrosamine. Đây chính là hung thủ gây ra các đột biến ADN trực tiếp, mở đường cho tế bào ung thư hình thành và phát triển.

Mối liên hệ giữa cá muối và ung thư vòm họng không còn là giả thuyết. Tại Hong Kong, câu chuyện về người Tanka, bộ tộc ngư dân sống trên thuyền, đã trở thành minh chứng điển hình cho y học. Với chế độ ăn phụ thuộc lớn vào cá muối, tỷ lệ mắc ung thư vòm họng ở cộng đồng này cao vọt so với những người sống trên đất liền. Chỉ đến khi lượng tiêu thụ giảm xuống, biểu đồ bệnh lý tại đây mới bắt đầu có dấu hiệu đi ngang và hạ nhiệt.

Đáng lo ngại hơn, tác động của loại thực phẩm này có tính cộng dồn và đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ. Nghiên cứu chỉ ra rằng những người ăn cá muối thường xuyên từ trước 10 tuổi có nguy cơ mắc bệnh cao hơn gấp nhiều lần so với người trưởng thành mới bắt đầu sử dụng.

Bên cạnh đó, những người từng nhiễm virus Epstein-Barr (EBV) hoặc có gen di truyền liên quan đến ung thư vòm họng cần tuyệt đối cẩn trọng. Virus EBV khi kết hợp với các hợp chất trong cá muối sẽ tạo nên một phản ứng kép, kích thích sự bùng phát của các tế bào ác tính nhanh hơn bình thường.

Không chỉ dừng lại ở vòm họng, danh sách các cơ quan chịu ảnh hưởng còn kéo dài tới dạ dày và thực quản. Sự tàn phá của muối nồng độ cao làm tổn thương niêm mạc, tạo điều kiện cho các tác nhân gây ung thư xâm nhập sâu hơn vào cơ thể.

Để bảo vệ bản thân, các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng nên ưu tiên thực phẩm tươi sống. Nếu vẫn muốn thưởng thức món cá muối, bạn chỉ nên giới hạn tối đa 2 đến 3 lần mỗi tháng. Trước khi chế biến, việc ngâm rửa kỹ với nước là bước bắt buộc để loại bỏ bớt hàm lượng muối và nitrit tồn dư, giảm thiểu tối đa rủi ro cho sức khỏe gia đình.