Savills chỉ ra ‘nút thắt’ lớn nhất của thị trường bất động sản thời chuyển đổi số

Những năm gần đây, việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia và số hóa thông tin bất động sản đã được đẩy mạnh. Tuy nhiên, theo ông Sử Ngọc Khương - Giám đốc Cấp cao Bộ phận Đầu tư Savills Việt Nam, thách thức lớn nhất hiện nay không phải là thiếu dữ liệu mà là dữ liệu chưa được kết nối và vận hành đồng bộ.

Ông cho rằng mục tiêu của chuyển đổi số không chỉ là chuyển hồ sơ giấy thành dữ liệu điện tử, mà phải hình thành một hạ tầng dữ liệu thống nhất, có khả năng liên thông giữa các lĩnh vực như đất đai, quy hoạch, xây dựng, thuế, tài chính và các cơ quan quản lý liên quan.

Hiện nay, nhiều cơ sở dữ liệu đã được số hóa nhưng vẫn tồn tại độc lập, thiếu cơ chế chia sẻ và cập nhật thường xuyên. Theo ông Khương, một hệ thống dữ liệu hiệu quả phải là hệ thống "sống", được cập nhật liên tục và có khả năng kết nối giữa các bên, thay vì tồn tại dưới dạng những "ốc đảo thông tin".

Theo Savills, khi dữ liệu được minh bạch và liên thông, cách thức vận hành của thị trường bất động sản sẽ thay đổi đáng kể. Đây vốn là lĩnh vực có mức độ bất cân xứng thông tin cao, khi người bán thường nắm nhiều thông tin hơn người mua. Một hệ thống dữ liệu đầy đủ sẽ giúp thu hẹp khoảng cách này, giảm rủi ro và chi phí phát sinh trong quá trình giao dịch.

Không chỉ người mua, các tổ chức tín dụng cũng có thêm cơ sở để định giá tài sản chính xác hơn nhờ tiếp cận đầy đủ thông tin về quy hoạch, pháp lý và lịch sử bất động sản. Trong khi đó, các nhà đầu tư sẽ rút ngắn thời gian thẩm định, nâng cao chất lượng ra quyết định và tăng khả năng dự báo về xu hướng phát triển của từng khu vực. Theo ông Khương, đây cũng là một trong những yếu tố được các nhà đầu tư quốc tế đặc biệt quan tâm khi đánh giá môi trường đầu tư của Việt Nam.

Xây dựng hệ sinh thái dữ liệu thay vì những "ốc đảo thông tin"

Theo ông Sử Ngọc Khương, để dữ liệu bất động sản thực sự phát huy giá trị cần có sự tham gia đồng bộ của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Trong đó, Nhà nước giữ vai trò xây dựng hạ tầng dữ liệu thống nhất, hoàn thiện cơ chế quản lý, phân quyền khai thác và bảo vệ quyền sở hữu dữ liệu. Về phía doanh nghiệp, điều quan trọng là thay đổi tư duy quản trị dữ liệu. Thực tế, nhiều doanh nghiệp vẫn coi dữ liệu là tài sản riêng nên chưa sẵn sàng chia sẻ, dẫn đến tình trạng dữ liệu bị phân mảnh và khó khai thác.

Ông cho rằng khi có cơ chế chia sẻ phù hợp, doanh nghiệp không chỉ tiếp cận được nguồn dữ liệu phong phú hơn mà còn có thể ứng dụng các công nghệ như AI để nâng cao năng lực phân tích và hỗ trợ ra quyết định.

Bên cạnh đó, niềm tin của người dân cũng là điều kiện tiên quyết để hệ thống dữ liệu vận hành hiệu quả. Thông tin cá nhân cần được bảo mật, đồng thời dữ liệu phải được cập nhật theo thời gian thực để phản ánh đúng diễn biến của thị trường thay vì chỉ là những kho lưu trữ tĩnh.

Theo Savills, nếu trong 5-10 năm tới Việt Nam xây dựng được một hạ tầng dữ liệu số đồng bộ, đây sẽ là lợi thế quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và tăng sức hấp dẫn của thị trường bất động sản đối với dòng vốn trong và ngoài nước. Khi thông tin trở nên minh bạch hơn, chi phí đánh giá rủi ro và chi phí vốn có thể giảm xuống, qua đó góp phần tối ưu chi phí phát triển dự án và giá thành sản phẩm.