VNREA: Nếu còn tư duy 'xin - cho', thị trường bất động sản sẽ khó phát triển lành mạnh
Việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản được kỳ vọng tạo nền tảng pháp lý đồng bộ, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy thị trường phát triển bền vững.
Sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản không nên chỉ dừng ở việc chỉnh sửa các quy định kỹ thuật hay bổ sung điều kiện kinh doanh. Theo Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA), điều quan trọng hơn là phải chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy quản trị phát triển, tạo lập một thị trường minh bạch, cạnh tranh và khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế.
Phát biểu khai mạc Hội thảo góp ý Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), TS. Nguyễn Văn Khôi - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam; Thành viên Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ; nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy; nguyên Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội cho rằng việc sửa đổi đạo luật lần này diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững và hoàn thiện thể chế phát triển theo tinh thần Nghị quyết số 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương.
Không chỉ sửa luật, mà phải thay đổi tư duy xây dựng luật
Theo TS. Nguyễn Văn Khôi, Nghị quyết 21 đã xác định yêu cầu tiếp tục hoàn thiện Luật Đất đai và các luật có liên quan theo hướng đồng bộ, thống nhất, hiện đại và khả thi; khắc phục tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn trong hệ thống pháp luật, đồng thời chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy quản trị phát triển để giải phóng và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phục vụ phát triển đất nước.
Ông cho rằng định hướng này không chỉ đặt ra đối với Luật Đất đai mà còn là yêu cầu xuyên suốt đối với Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và toàn bộ hệ thống pháp luật có liên quan.
Vì vậy, việc sửa Luật Kinh doanh bất động sản không nên chỉ tập trung sửa đổi các quy định mang tính kỹ thuật hay bổ sung thêm điều kiện kinh doanh, mà cần được tiếp cận như một bước hoàn thiện thể chế phát triển.
Theo Chủ tịch VNREA, mục tiêu không chỉ là xây dựng một đạo luật điều chỉnh hoạt động kinh doanh bất động sản, mà phải hình thành một khuôn khổ pháp lý đủ khả năng kiến tạo một thị trường bất động sản hiện đại, minh bạch và hiệu quả; qua đó huy động, phân bổ và sử dụng tối ưu các nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.
Từ "xin - cho" sang quản trị bằng thể chế và dữ liệu
Một trong những nội dung được TS. Nguyễn Văn Khôi nhấn mạnh là sự khác biệt giữa tư duy quản lý truyền thống và tư duy quản trị phát triển.
Theo ông, nếu Luật Kinh doanh bất động sản tiếp tục được xây dựng theo tư duy quản lý, thị trường sẽ vẫn vận hành với nhiều thủ tục, nhiều giấy phép và nhiều khâu "xin - cho". Điều này không chỉ kéo dài thời gian triển khai dự án mà còn làm gia tăng chi phí và giảm hiệu quả vận hành của thị trường.
Ngược lại, nếu chuyển sang tư duy quản trị phát triển như tinh thần Nghị quyết 21, vai trò của Nhà nước sẽ tập trung vào xây dựng thể chế, hoàn thiện hệ thống dữ liệu, tiêu chuẩn và công cụ giám sát; tăng cường hậu kiểm, tạo lập môi trường cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia thị trường, thay vì can thiệp chủ yếu bằng các thủ tục hành chính.
Theo TS. Nguyễn Văn Khôi, đây chính là định hướng đổi mới cần được thể chế hóa trong quá trình sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.
Luật phải khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế
Lãnh đạo VNREA cho rằng bất động sản không đơn thuần là thị trường mua bán nhà, đất mà còn là thị trường phân bổ nguồn lực quan trọng của nền kinh tế, có mối liên hệ trực tiếp với tài chính, tín dụng, đầu tư, xây dựng, quy hoạch, hạ tầng, công nghiệp, thương mại, du lịch, dịch vụ và an sinh xã hội.
Theo đó, một thị trường bất động sản vận hành thông suốt sẽ góp phần tạo thêm việc làm, mở rộng đầu tư, tăng thu ngân sách và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Ngược lại, nếu thị trường bị cản trở bởi những bất cập về thể chế hoặc thiếu minh bạch, nguồn lực đất đai sẽ không được khai thác hiệu quả, chi phí đầu tư tăng lên, nguồn cung bị thu hẹp, giá bất động sản bị đẩy lên cao và cuối cùng người dân cũng như doanh nghiệp sẽ là những đối tượng chịu tác động trực tiếp.
Vì vậy, theo TS. Nguyễn Văn Khôi, Luật Kinh doanh bất động sản cần hướng tới mục tiêu lớn hơn là khơi thông nguồn lực phát triển và phục vụ lợi ích chung của quốc gia, thay vì chỉ dừng ở việc điều chỉnh các giao dịch kinh doanh bất động sản.
VNREA đề nghị tập trung góp ý vào những vấn đề cốt lõi
Để quá trình hoàn thiện Dự thảo Luật đạt hiệu quả, TS. Nguyễn Văn Khôi đề nghị các chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp tập trung góp ý vào một số nhóm vấn đề trọng tâm như: mức độ thể chế hóa tinh thần Nghị quyết 21 trong dự thảo luật; phạm vi điều chỉnh để tránh chồng chéo với Luật Đất đai và Luật Nhà ở; rà soát các quy định còn làm phát sinh thủ tục, kéo dài thời gian triển khai dự án; hoàn thiện cơ chế về chuyển nhượng dự án, huy động vốn, môi giới, sàn giao dịch và giao dịch điện tử; đồng thời bổ sung các chính sách thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, bất động sản công nghiệp, logistics, du lịch và các loại hình bất động sản mới trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế.
Kết thúc bài phát biểu, Chủ tịch VNREA khẳng định Hiệp hội sẽ tổng hợp đầy đủ, khách quan các ý kiến tại hội thảo để xây dựng báo cáo kiến nghị gửi Bộ Xây dựng và các cơ quan có thẩm quyền, góp phần hoàn thiện Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) theo hướng đồng bộ với hệ thống pháp luật, khơi thông nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển minh bạch, an toàn, lành mạnh và bền vững.
