Thành phố nhỏ nhất Việt Nam sắp hoàn thiện phương án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã

Công tác tổ chức rà soát, đánh giá lại toàn bộ cấp xã tiến đến nhận diện những địa bàn còn bất hợp lý, chưa đáp ứng tiêu chuẩn hoặc phát sinh vấn đề trong quá trình vận hành.

Theo kế hoạch UBND TP. Hải Phòng ban hành ngày 9/9, việc rà soát sẽ tập trung vào quy mô dân số, hiện trạng đô thị - nông thôn, hạ tầng, khả năng liên kết vùng, vai trò trung tâm của từng địa bàn và năng lực cung ứng dịch vụ công.

Theo đó, thành phố không đặt mục tiêu sắp xếp bằng mọi giá. Chỉ những trường hợp thực sự cần thiết mới nghiên cứu điều chỉnh, trên cơ sở đánh giá tác động, tính khả thi và sự đồng thuận của các địa phương liên quan. Sau khi giảm một tầng trung gian, cấp xã trở thành nơi trực tiếp giải quyết nhiều công việc của người dân và doanh nghiệp. Vì vậy, việc xác lập quy mô và mô hình tổ chức phù hợp sẽ tác động trực tiếp đến hiệu quả quản lý ở cơ sở.

TP. Hải Phòng cũng nghiên cứu hình thành các đơn vị hành chính cấp xã có vai trò trung tâm phát triển của từng khu vực. Những địa bàn này được kỳ vọng có đủ điều kiện về quy mô, hạ tầng, năng lực quản trị và dịch vụ công để tạo sức lan tỏa sang các khu vực lân cận.

Theo kế hoạch, Sở Nội vụ sẽ phối hợp rà soát hiện trạng, từ đó tham mưu phương án đối với các đơn vị chưa đạt tiêu chuẩn hoặc phát sinh bất hợp lý. Thành phố đồng thời xem xét khả năng hình thành các mô hình cấp xã tiêu biểu, gắn với định hướng phát triển đô thị, hạ tầng và không gian kinh tế.

Đối với những địa bàn cần tiếp tục sắp xếp, thành phố sẽ xây dựng phương án, lấy ý kiến, hoàn thiện hồ sơ và trình cấp có thẩm quyền theo quy định. Phương án tổng thể sẽ được hoàn thiện trong năm 2026 nếu phát sinh nhu cầu sắp xếp.

Như vậy, việc rà soát lần này không đơn thuần là điều chỉnh địa giới. Mục tiêu nhằm bảo đảm các đơn vị cấp xã sau sắp xếp có đủ năng lực trở thành “cấp vận hành mới ở cơ sở”, vừa quản lý hiệu quả, vừa trực tiếp phục vụ người dân, doanh nghiệp và hỗ trợ mở rộng không gian phát triển của Hải Phòng.

Theo thống kê, cả nước hiện còn 705 trong tổng số 3.321 đơn vị hành chính cấp xã chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên và quy mô dân số. Mặc dù vậy, danh sách này không đồng nghĩa với việc tất cả sẽ tiếp tục được sắp xếp. Bộ Nội vụ cho biết phương án xử lý sẽ được cân nhắc trên cơ sở đặc điểm, điều kiện và dư địa phát triển của từng địa bàn.

Tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 của ngành Nội vụ nêu rõ định hướng bước đầu là không thực hiện một đợt sắp xếp đồng loạt trên phạm vi cả nước. Việc sắp xếp phải bám sát các yêu cầu cơ bản, bao gồm: Phù hợp với đặc thù về văn hóa, lịch sử, truyền thống; Phù hợp với đặc thù về dân tộc, tôn giáo và phù hợp với đặc thù về địa lý.

Ngoài ra, tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Phú Thọ, Thủ tướng Chính phủ cũng nhấn mạnh rõ: Trung ương không có chủ trương tiếp tục sắp xếp lại các xã, phường trên diện rộng.