Coca-Cola, Nestlé sửa nhãn chai ‘100% nhựa tái chế’ sau cảnh báo gây hiểu lầm

Ngày 25/10, chuyên trang European Interest thông tin 3 hãng đồ uống lớn Coca-Cola, Nestlé và Danone cam kết điều chỉnh thông tin về tái chế trên nhãn chai nhựa bán tại châu Âu, sau khi các tuyên bố quảng cáo của doanh nghiệp bị phản ánh có thể gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng.

Động thái này diễn ra sau quá trình làm việc với Ủy ban châu Âu và Mạng lưới hợp tác bảo vệ người tiêu dùng (CPC), nhằm hạn chế tình trạng doanh nghiệp quảng bá sản phẩm thân thiện với môi trường nhưng chưa làm rõ những giới hạn trong quá trình tái chế.

Theo đó, thông điệp “chai làm từ 100% nhựa tái chế” sẽ được sửa thành “được tái chế 100%, không gồm nắp và nhãn”, còn câu “hãy tái chế tôi lần nữa” được thay bằng “tái chế tôi”. Các điều chỉnh này nhằm làm rõ thông tin trên bao bì, bởi khả năng tái chế của chai nhựa trên thực tế phức tạp hơn những gì các thông điệp quảng cáo ngắn gọn thể hiện.

Một chai nhựa thường gồm thân chai, nắp và nhãn dán. Dù phần thân có thể được làm từ nhựa tái chế, điều đó không có nghĩa các bộ phận còn lại cũng sử dụng vật liệu tương tự hoặc đều có thể được xử lý theo cùng một cách. Hơn nữa, ngay cả khi chai nhựa có khả năng tái chế về mặt kỹ thuật, việc nó có thực sự được tái chế hay không còn phụ thuộc vào quá trình thu gom, phân loại và năng lực xử lý rác thải.

Vì vậy, những thông điệp thiếu giải thích cụ thể có thể khiến người tiêu dùng nhầm lẫn giữa khả năng tái chế của vật liệu và việc sản phẩm thực sự được tái chế sau khi sử dụng.

Thực tế này được phản ánh qua số liệu về chai nhựa PET tại châu Âu. Theo số liệu được EU đề cập, khoảng 55% chai PET được tái chế thành các sản phẩm khác nhau, trong khi tỷ lệ được tái chế để sản xuất chai mới chỉ khoảng 30%. Điều đó cho thấy quá trình tái chế vẫn có những giới hạn, phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng thu gom, công nghệ xử lý và chất lượng vật liệu đầu vào. Do đó, nếu chỉ sử dụng những cụm từ khẳng định như “100% tái chế” mà không giải thích rõ phạm vi, doanh nghiệp có thể khiến người mua hiểu rằng khả năng tái chế của sản phẩm cao hơn thực tế.

Không chỉ nội dung trên nhãn, cách trình bày thông tin cũng làm dấy lên lo ngại. Những biểu tượng tái chế, màu xanh lá cây hay hình ảnh thiên nhiên thường được sử dụng để tạo cảm giác thân thiện với môi trường. Tuy nhiên, khi đi kèm với các tuyên bố thiếu giải thích, những yếu tố này có thể khiến người tiêu dùng đánh giá sản phẩm tích cực hơn mà chưa hiểu đầy đủ về tác động môi trường của bao bì.

Những lo ngại trên từng được Tổ chức Người tiêu dùng châu Âu (BEUC) nêu trong đơn khiếu nại công bố năm 2023. Tổ chức này cho rằng các thông điệp quảng cáo của Coca-Cola, Nestlé và Danone có nguy cơ gây hiểu lầm về khả năng tái chế của chai nhựa. Theo BEUC, doanh nghiệp cần tránh sử dụng những tuyên bố tuyệt đối hoặc hình ảnh khiến khách hàng tin rằng sản phẩm không gây hại cho môi trường, trong khi khả năng thu hồi và tái chế còn phụ thuộc vào nhiều điều kiện.

Sau khiếu nại, các cuộc trao đổi giữa doanh nghiệp, Ủy ban châu Âu và Mạng lưới hợp tác bảo vệ người tiêu dùng (CPC) đã dẫn đến cam kết điều chỉnh nhãn chai. Phạm vi cam kết không chỉ dừng ở việc thay đổi câu chữ trên bao bì mà còn bao gồm hoạt động tiếp thị, nhằm bảo đảm thông tin về tác động môi trường của sản phẩm không gây nhầm lẫn cho khách hàng.

Coca-Cola bắt đầu triển khai thay đổi từ năm 2025, trong khi Nestlé và Danone thực hiện trong năm 2026. Các cơ quan bảo vệ người tiêu dùng tại từng quốc gia châu Âu sẽ giám sát việc thực hiện cam kết và có thể áp dụng biện pháp xử lý nếu doanh nghiệp không tuân thủ.

Việc 3 hãng đồ uống điều chỉnh thông điệp cho thấy các tuyên bố về môi trường không thể chỉ dựa vào cách diễn đạt hấp dẫn mà cần phản ánh đúng đặc tính của sản phẩm và điều kiện xử lý sau sử dụng. Với người tiêu dùng, thông tin rõ ràng giúp phân biệt giữa chai được làm từ nhựa tái chế và chai có khả năng tiếp tục được tái chế.

Với doanh nghiệp, đây cũng là yêu cầu quan trọng để tránh tình trạng “tẩy xanh”, tức tạo dựng hình ảnh thân thiện với môi trường vượt quá những gì có thể chứng minh trong thực tế.

Nguồn European Interest, BEUC