Hà Nội đề xuất cơ chế đặc biệt xử lý vi phạm tại 12 dự án của Tập đoàn Mường Thanh

UBND TP. Hà Nội mới có tờ trình gửi HĐND thành phố xem xét ban hành nghị quyết về cơ chế đặc thù xử lý vi phạm đất đai, trật tự xây dựng tại một số dự án, gắn với cải tạo, chỉnh trang đô thị.

Điểm đáng chú ý của dự thảo là đề xuất bảo vệ quyền lợi người mua nhà, theo đó người mua hợp pháp không có lỗi trong các vi phạm sẽ không phải chịu chi phí khắc phục hậu quả do chủ đầu tư gây ra, đồng thời được xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất khi đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Theo UBND TP. Hà Nội, nhiều dự án do các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Mường Thanh làm chủ đầu tư tồn tại vi phạm nghiêm trọng về đầu tư, đất đai, quy hoạch và xây dựng. Những sai phạm kéo dài chưa được xử lý dứt điểm, gây quá tải hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và phát sinh khiếu kiện liên quan đến việc cấp giấy chứng nhận cho người mua nhà.

Có 12 dự án thuộc diện xem xét áp dụng cơ chế đặc thù, gồm CT6 Kiến Hưng, CT5 Tân Triều, VP3, VP5, VP6, HH1, HH2, HH3, HH4 Linh Đàm, CT8 và CT10 Đại Thanh, CT11 và CT12 Kim Văn Kim Lũ, cùng Khu nhà ở Xa La.

Tại các dự án này, chủ đầu tư đã xây dựng sai quy hoạch, tăng diện tích sàn và chia nhỏ căn hộ, khiến quy mô dân số vượt xa dự kiến. Tổng số căn hộ tăng từ 6.759 căn theo quy hoạch ban đầu lên 24.943 căn trên thực tế, tương đương mức tăng 18.184 căn, gây áp lực lớn lên hạ tầng khu vực.

Để xử lý các tồn tại, dự thảo nghị quyết đề xuất phân loại công trình, hạng mục vi phạm thành hai nhóm gồm được phép tồn tại có điều kiện và buộc phải phá dỡ. Trường hợp chỉ cần phá dỡ một phần để đáp ứng các tiêu chí theo quy định thì chỉ xử lý phần vi phạm tương ứng.

Các công trình được xem xét giữ lại phải bảo đảm an toàn chịu lực, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ; không ảnh hưởng đến công trình lân cận, không vi phạm chỉ giới đường đỏ và các hành lang bảo vệ an toàn. Đồng thời, các khối tháp phải có ít nhất ba mặt đứng đáp ứng yêu cầu về khoảng cách theo tiêu chí của dự thảo.

Bên cạnh đó, hệ thống hạ tầng thiết yếu như cấp điện, cấp nước, bãi đỗ xe, trường học và không gian sinh hoạt cộng đồng phải đáp ứng các chỉ tiêu tối thiểu. Trường hợp chưa đạt yêu cầu, công trình vẫn có thể được xem xét tồn tại nếu có phương án khắc phục khả thi về kỹ thuật, quy hoạch và nguồn lực thực hiện.

Tuy nhiên, việc cho phép công trình tồn tại không đồng nghĩa toàn bộ cư dân được tiếp tục sử dụng diện tích hiện hữu. Dự thảo yêu cầu di dời người và tài sản khỏi các căn hộ, diện tích vi phạm tại khối đế, tầng kỹ thuật và khu vực sinh hoạt cộng đồng để hoàn trả công năng hoặc chuyển đổi sang mục đích công cộng.

Đối với người mua nhà thuộc diện phải di dời, chủ đầu tư có trách nhiệm bồi thường theo mức giá do hội đồng thẩm định giá xác định hoặc theo quyết định, bản án của cơ quan có thẩm quyền. Người dân phải bàn giao căn hộ trong vòng 90 ngày kể từ khi nhận đủ tiền bồi thường.

Những trường hợp này được ưu tiên mua nhà tại các dự án do chủ đầu tư thực hiện, với phương thức thanh toán do hai bên thỏa thuận. Người đáp ứng điều kiện mua nhà ở xã hội cũng được ưu tiên mua hoặc thuê mua tại các dự án của chủ đầu tư mà không phải tham gia bốc thăm.

Trong thời gian chờ xử lý, người dân được phép tạm cư tại chỗ cho đến khi cơ quan có thẩm quyền thông báo triển khai phương án phá dỡ hoặc chuyển đổi công năng. Trường hợp có nguồn thu nhập duy nhất từ hoạt động kinh doanh tại phần khối đế bị chuyển đổi công năng sẽ được chủ đầu tư hỗ trợ một lần, tương đương 6 tháng lương tối thiểu vùng.

Đáng chú ý, người mua hoặc nhận chuyển nhượng nhà ở hợp pháp, không có lỗi trong các hành vi vi phạm, sẽ không phải gánh chịu chi phí và thiệt hại phát sinh từ việc khắc phục hậu quả của chủ đầu tư. Nghĩa vụ bồi thường, hỗ trợ người bị di dời được ưu tiên thực hiện trước nghĩa vụ nộp lại số lợi bất hợp pháp và các khoản tài chính về đất đai.

Đối với những trường hợp không phải di dời, việc cấp giấy chứng nhận được thực hiện sau khi người mua hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo quy định và chủ đầu tư hoàn tất nghĩa vụ tài chính về đất đai.

Về trách nhiệm của chủ đầu tư, dự thảo quy định các công trình được phép tồn tại có điều kiện phải nộp lại số lợi bất hợp pháp phát sinh từ vi phạm xây dựng. Khoản tiền này được xác định bằng diện tích sàn xây dựng tăng thêm so với quy hoạch hoặc giấy phép xây dựng, nhân với đơn giá xây dựng mỗi m² theo suất vốn đầu tư tại thời điểm công trình thực tế được đưa vào sử dụng, sau đó nhân với tỷ lệ 50%.

Nghĩa vụ tài chính về đất đai được tính theo bảng giá đất tại thời điểm công trình, dự án thực tế đưa vào sử dụng. Ngân sách nhà nước không chi trả các khoản thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.