Tịch thu 3.870 tỷ đồng, gần 100 xe sang, 1 bến tàu tư nhân cùng 69 bất động sản liên quan đến cựu Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực lớn của Trung Quốc

Một trong những đại án gây chú ý tại Trung Quốc là vụ việc liên quan đến 3 anh em họ Li ở TP. Cáp Nhĩ Tân, tỉnh Hắc Long Giang.

Từ những mối quan hệ trong ngành điện lực, nhóm này bị cáo buộc xây dựng mạng lưới lợi ích phức tạp, thao túng hoạt động đấu thầu và chi phối thị trường điện lực địa phương, đồng thời sở hữu khối tài sản có giá trị đặc biệt lớn.

Vụ việc từng được Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) đề cập trong loạt phim tài liệu “Chống tội phạm có tổ chức và diệt trừ cái ác - Vì sự thịnh vượng và hòa bình của quốc gia”, phát sóng năm 2021.

Theo thông tin được công bố, 3 anh em Li Wei, Li Tong và Li Jian từng làm việc tại một công ty lắp đặt điện ở quận Daoli, TP. Cáp Nhĩ Tân. Từ đầu những năm 2000, họ bắt đầu mở rộng kinh doanh sang các lĩnh vực khách sạn, giải trí và dịch vụ. Theo cơ quan điều tra, đây cũng là giai đoạn nhóm từng bước tích lũy tiềm lực tài chính và xây dựng các mối quan hệ xã hội.

Bước ngoặt đến vào năm 2010, khi Li Wei (SN 1959) được bổ nhiệm làm Trợ lý Giám đốc Sở Điện lực Cáp Nhĩ Tân, đồng thời giữ chức Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Điện lực Cáp Nhĩ Tân. Đến năm 2013, ông tiếp tục được thăng chức Phó Giám đốc Sở Điện lực Cáp Nhĩ Tân.

Trong khi Li Wei nắm giữ vị trí quản lý tại cơ quan điện lực, em trai Li Tong tiếp quản chức Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Điện lực Cáp Nhĩ Tân. Người em còn lại, Li Jian, thành lập nhiều công ty lắp đặt điện để tham gia các dự án. Theo cơ quan điều tra, cách phân chia vai trò này đã hình thành một chuỗi lợi ích khép kín, giúp anh em họ Li kiểm soát nhiều khâu quan trọng trong hoạt động cung cấp điện tại địa phương.

Kết quả điều tra cho thấy Li Wei bị cáo buộc can thiệp vào quá trình đấu thầu các dự án hạ tầng điện. Dù nhiều dự án thuộc diện phải đấu thầu công khai, không ít gói thầu được cho là đã rơi vào tay các doanh nghiệp có liên hệ với gia đình họ Li. Sau khi trúng thầu, những dự án này tiếp tục được giao lại cho các công ty do Li Jian kiểm soát để thi công.

Theo cảnh sát, phạm vi ảnh hưởng của nhóm không dừng lại ở các dự án công mà còn mở rộng sang nhiều công trình của doanh nghiệp tư nhân. Nhóm này bị cho là có khả năng chi phối khâu nghiệm thu và cấp điện, những công đoạn có ý nghĩa quyết định đối với việc đưa dự án vào vận hành.

Nhiều doanh nghiệp phản ánh gặp trở ngại khi xin đấu nối điện, thậm chí có dự án phải chờ đợi nhiều năm để hoàn tất thủ tục. Cơ quan điều tra cũng công bố trường hợp một doanh nghiệp dược phẩm phải ký hợp đồng xây dựng trị giá 17 triệu NDT sau khi bị chậm cấp điện suốt 3 năm, trong khi chi phí thực tế được cho là chỉ khoảng 4 triệu NDT.

Bên cạnh những hành vi bị cáo buộc liên quan đến thao túng hoạt động kinh doanh, nhóm của anh em họ Li còn bị tình nghi sử dụng biện pháp cưỡng ép để giành dự án. Trong một vụ việc, Li Wei được cho là đã chỉ đạo người khác chiếm giữ công trường nhằm buộc đơn vị thi công rút lui khỏi dự án xây dựng trạm biến áp.

Theo cơ quan chức năng, sau nhiều năm hoạt động, nhóm này từng bước hình thành một tổ chức mang tính chất mafia, với phạm vi ảnh hưởng rộng. Các đối tượng bị cáo buộc liên quan đến nhiều hành vi vi phạm pháp luật, gồm cố ý gây thương tích, giam giữ trái phép, cưỡng ép giao dịch, tống tiền, tổ chức mại dâm, gây rối trật tự công cộng và che giấu tội phạm.

Từ năm 2018, cơ quan chức năng liên tiếp nhận được đơn phản ánh của người dân và doanh nghiệp về tình trạng độc quyền, thao túng trong lĩnh vực điện lực tại Cáp Nhĩ Tân. Quá trình xác minh sau đó cho thấy nhóm của anh em họ Li đã nhận thầu phụ các dự án có tổng giá trị hơn 3,16 tỷ NDT, đồng thời bị cáo buộc kiểm soát trái phép khoảng 77% thị trường điện lực địa phương.

Tháng 10/2018, lực lượng chức năng triển khai bắt giữ đồng loạt các đối tượng chủ chốt. Li Wei bị bắt tại một biệt thự ở TP. Tam Á, tỉnh Hải Nam; Li Tong bị bắt tại Cáp Nhĩ Tân, còn Li Jian bị khống chế khi đang tìm cách bỏ trốn ra nước ngoài.

Đến tháng 6/2019, Đội Giám sát Chống Tội phạm có Tổ chức Trung ương số 14 được điều động tới Hắc Long Giang để trực tiếp giám sát quá trình điều tra. Một tháng sau, vụ án được đưa vào danh sách trọng điểm của Cục Chống Tội phạm có Tổ chức Quốc gia Trung Quốc.

Sau gần 2 năm điều tra, cơ quan chức năng đã bắt giữ 155 nghi phạm, xử lý 308 vụ án hình sự liên quan và lập tổng cộng 3.285 hồ sơ vụ việc.

Khối tài sản bị thu giữ có quy mô đặc biệt lớn, gồm gần 100 xe sang, 69 bất động sản, 1 bến tàu tư nhân cùng gần 1 tỷ NDT tiền mặt và tiền gửi ngân hàng (khoảng 3.870 tỷ đồng).

Ngày 24/8/2020, TAND Trung cấp Cáp Nhĩ Tân mở phiên xét xử Li Wei, Li Tong cùng 21 bị cáo khác về các cáo buộc liên quan đến việc tổ chức, cầm đầu và tham gia tổ chức kiểu mafia.

Đến ngày 30/10/2020, Li Wei bị tuyên án tử hình hoãn thi hành 2 năm với 20 tội danh, trong đó có tổ chức và cầm đầu tổ chức kiểu mafia, cố ý gây thương tích, phá hoại tài sản và gây rối trật tự công cộng.

Li Tong cũng bị tuyên án tử hình hoãn thi hành 2 năm với 18 tội danh, bao gồm tổ chức và cầm đầu tổ chức kiểu mafia, cưỡng ép giao dịch và cố ý gây thương tích. Cả 2 bị tước quyền chính trị suốt đời và tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân.

Trong khi đó, Li Jian bị tuyên phạt 24 năm 6 tháng tù giam với các tội danh liên quan đến điều hành sòng bạc, tổ chức mại dâm, tống tiền và tham gia tổ chức kiểu mafia. Người này bị tước quyền chính trị 5 năm và tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân.