Tịch thu Rolls-Royce, Porsche cùng 6 siêu xe, kê biên khối trang sức trị giá 15.673 tỷ đồng, phong tỏa 260 tỷ đồng của một tỷ phú kim cương SN 1971

Vụ gian lận gần 1,8 tỷ USD tại Ngân hàng Quốc gia Punjab (Punjab National Bank - PNB) từng được xem là một trong những bê bối tài chính lớn nhất lịch sử ngành ngân hàng Ấn Độ, đến nay vẫn là một trong những đại án kinh tế gây chú ý nhất nước này.

Trong quá trình điều tra, Cơ quan Thực thi Pháp luật về tài chính Ấn Độ (Enforcement Directorate - ED) đã thu giữ hàng loạt tài sản có giá trị lớn của tỷ phú kim hoàn Nirav Modi (sinh năm 1971) và các doanh nghiệp liên quan, trong đó có 1 chiếc Rolls-Royce Ghost, 1 chiếc Porsche Panamera cùng khoảng 6 xe sang khác.

Theo hồ sơ điều tra, các công ty do Nirav Modi điều hành và nhiều doanh nghiệp có liên quan đến người chú Mehul Choksi bị cáo buộc sử dụng trái phép các thư bảo lãnh thanh toán (Letter of Undertaking - LoU) do 1 chi nhánh của PNB phát hành để vay vốn từ các chi nhánh ở nước ngoài của nhiều ngân hàng, chủ yếu là các ngân hàng Ấn Độ.

Vụ việc bị phát hiện vào đầu năm 2018 và nhanh chóng trở thành vụ gian lận lớn nhất trong lịch sử ngành ngân hàng nước này.

Sau khi vụ án bị phanh phui, nhà chức trách Ấn Độ đã bắt giữ nhiều cá nhân liên quan, bao gồm nhân viên ngân hàng và lãnh đạo doanh nghiệp. Trong khi đó, Nirav Modi đã rời Ấn Độ trước khi cuộc điều tra chính thức được mở, còn Mehul Choksi cũng xuất cảnh khỏi nước này. Cả 2 đều phủ nhận các cáo buộc nhằm vào mình.

Song song với quá trình điều tra, ED đã tiến hành khám xét nhiều địa điểm liên quan đến Nirav Modi và các doanh nghiệp trong hệ sinh thái của ông. Ngoài số xe hạng sang bị thu giữ, cơ quan này còn kê biên lượng lớn trang sức, vàng, kim cương, kim loại quý và đá quý với tổng giá trị khoảng 56,74 tỷ rupee (gần 15.673 tỷ đồng).

ED cũng phong tỏa số cổ phiếu và chứng chỉ quỹ trị giá khoảng 78 triệu rupee (hơn 21 tỷ đồng) đứng tên Nirav Modi, đồng thời phong tỏa thêm các tài sản tài chính trị giá khoảng 867,2 triệu rupee (gần 240 tỷ đồng) thuộc sở hữu của Mehul Choksi.

Trong bức thư gửi PNB mà Reuters tiếp cận được vào thời điểm đó, Nirav Modi cho rằng các công ty của mình chỉ nợ ngân hàng dưới 50 tỷ rupee, thấp hơn đáng kể so với con số mà PNB công bố. Ông cũng cho rằng việc ngân hàng công khai các cáo buộc đã làm giảm khả năng thu hồi các khoản nợ.

Đáp lại, PNB khẳng định các thư bảo lãnh thanh toán mà các công ty của Nirav Modi sử dụng đều được phát hành trái phép. Ngân hàng cho biết họ có nghĩa vụ pháp lý phải báo cáo vụ việc cho các cơ quan thực thi pháp luật do có dấu hiệu vi phạm các quy định về phòng, chống rửa tiền và Đạo luật Quản lý Ngoại hối của Ấn Độ.

Sau hơn 8 năm điều tra, giới chức Ấn Độ tiếp tục mở rộng việc truy tìm tài sản cũng như thúc đẩy quá trình dẫn độ các bị can bỏ trốn. Theo ED, nhiều tài sản của Nirav Modi và Mehul Choksi đã bị tịch thu hoặc bán đấu giá để hoàn trả một phần thiệt hại cho các tổ chức tài chính.

Năm 2019, Tòa án đặc biệt tại Mumbai tuyên bố Nirav Modi là "tội phạm kinh tế bỏ trốn" theo Đạo luật về Tội phạm kinh tế bỏ trốn của Ấn Độ. Quyết định này tạo cơ sở pháp lý để cơ quan chức năng tiếp tục kê biên và xử lý các tài sản của ông tại Ấn Độ cũng như ở nước ngoài.

Tháng 3/2019, Nirav Modi bị bắt tại Vương quốc Anh theo yêu cầu dẫn độ của Ấn Độ và bị giam giữ kể từ đó. Trong những năm tiếp theo, các tòa án Anh nhiều lần bác bỏ các đơn kháng cáo của ông. Đến tháng 3/2026, Tòa án Tối cao Anh tiếp tục từ chối đề nghị mở lại vụ kiện dẫn độ, qua đó gần như khép lại các con đường pháp lý của Nirav Modi tại Anh và mở đường cho việc dẫn độ ông về Ấn Độ để xét xử.

Đối với Mehul Choksi, người chú của Nirav Modi và cũng là bị can trong vụ án, giới chức Bỉ đã bắt giữ ông vào tháng 4/2025 theo đề nghị dẫn độ của Ấn Độ. Đến giữa năm 2026, Choksi vẫn đang tiến hành các thủ tục pháp lý để phản đối việc bị dẫn độ, trong khi cơ quan chức năng Ấn Độ tiếp tục phối hợp với phía Bỉ nhằm hoàn tất quá trình này.

Đến nay, vụ gian lận tại PNB vẫn được xem là một trong những vụ án tài chính lớn nhất lịch sử Ấn Độ. Sau vụ việc, nước này đã tăng cường kiểm soát hoạt động phát hành thư bảo lãnh thanh toán, siết chặt công tác quản lý trong hệ thống ngân hàng và đẩy mạnh các biện pháp truy tìm, thu hồi tài sản trong các vụ án kinh tế quy mô lớn.