Tiến độ giải phóng mặt bằng, tái định cư dự án siêu tuyến đường 6 tỷ USD đến đâu?

Hà Nội tăng tốc giải phóng mặt bằng siêu tuyến đường 6 tỷ USD

Dự án trục không gian Quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị, đoạn từ đường Vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ, được khởi công ngày 19/5/2026 và được xác định là một trong những dự án hạ tầng đặc biệt quan trọng đối với chiến lược phát triển không gian đô thị, kết nối vùng và hiện đại hóa hạ tầng phía Nam Thủ đô. Tuyến đường dài khoảng 36,3km, đi qua 18 xã, phường của Hà Nội với tổng mức đầu tư gần 162.000 tỷ đồng (tương đương gần 6 tỷ USD).

Theo quy hoạch, tuyến Quốc lộ 1A hiện hữu sẽ được cải tạo, chỉnh trang thành trục chính đô thị có mặt cắt ngang lên tới 90m, gồm 10 làn xe chính và 6 làn đường song hành hai bên, tốc độ thiết kế 80km/h. Dự án được triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT) do Tập đoàn Vingroup phối hợp thực hiện.

Kế hoạch đặt ra là hoàn thành xây dựng hệ thống hạ tầng vào năm 2027, góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông đường bộ của Hà Nội theo Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm.

Mới đây, Sở Xây dựng Hà Nội đã đề nghị nhà đầu tư hoàn thiện hồ sơ, xác nhận phương án tuyến các nút giao chính dọc Quốc lộ 1A theo tỷ lệ 1/500 thuộc dự án.

Để bảo đảm tiến độ hoàn thành công trình vào năm 2027, công tác giải phóng mặt bằng được thành phố xác định là nhiệm vụ then chốt.

Theo kết luận của Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn, toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng phải hoàn thành trong tháng 9/2026, sớm hơn so với kế hoạch dự kiến trước đó. Thành phố cũng yêu cầu các địa phương chủ động triển khai giải phóng mặt bằng ngay, không chờ hoàn tất ký kết hợp đồng BT, đồng thời thực hiện song song các thủ tục đầu tư và giải phóng mặt bằng nhằm rút ngắn tối đa thời gian thực hiện dự án.

Tại các địa phương dọc tuyến, công tác giải phóng mặt bằng đang được triển khai với tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả”. Ở phường Định Công, dự án đi qua đoạn dài khoảng 1,49km từ đường 2,5 đến đường Nguyễn Hữu Thọ, cần thu hồi hơn 92.000m2 đất, ảnh hưởng tới 124 hộ dân, 4 tổ chức và gần 47.500m2 đất thuộc ga Giáp Bát. Trong tháng 7, địa phương đã ban hành hơn 50 thông báo thu hồi đất và đang nỗ lực hoàn thành giải phóng mặt bằng trong tháng 9 theo chỉ đạo của thành phố.

Tại phường Kim Liên, đoạn tuyến dài khoảng 1,1km với diện tích thực hiện khoảng 52.299,1m2. Việc thu hồi đất liên quan đến 8 tổ chức và khoảng 210 hộ gia đình, cá nhân, trong đó có 150 hộ sinh sống tại 3 tòa chung cư cũ và khoảng 60 hộ có đất riêng lẻ. Chính quyền địa phương cho biết mọi khâu triển khai đều được thực hiện công khai, minh bạch nhằm bảo đảm tối đa quyền lợi của người dân.

Trong khi đó, tại phường Bạch Mai, dự án được triển khai trên đoạn từ nút giao Giải Phóng - Đại Cồ Việt đến nút giao Giải Phóng - Trường Chinh dài khoảng 1,1km. Tổng diện tích đất dự kiến thu hồi là 50.612m2.

Từ ngày 27/7/2026, phường đã phát thông báo thu hồi đất tới từng hộ dân và thiết lập điểm tiếp nhận thông tin, hồ sơ, giải đáp kiến nghị trực tiếp tại số 157 đường Giải Phóng.

Địa phương xây dựng lộ trình cụ thể từ đo đạc, kiểm đếm, xác nhận nguồn gốc đất đến lập và công khai phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đồng thời phấn đấu bàn giao mặt bằng trước ngày 30/10/2026 đối với các trường hợp đủ điều kiện và tự nguyện.

Nhiều địa phương lên phương án tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng

Tại xã Chuyên Mỹ, đoạn tuyến đi qua dài khoảng 2,06km, qua các thôn Thượng Yên, Phú Yên và Bài Lễ. Tổng diện tích đất dự kiến thu hồi khoảng 23,1ha, ảnh hưởng đến khoảng 245 tổ chức, hộ gia đình và cá nhân, gồm 5 tổ chức quản lý đất, 55 hộ có đất ở và 185 hộ có đất nông nghiệp.

Địa phương dự kiến bố trí tái định cư cho khoảng 40 hộ gia đình, cá nhân tại khu cánh đồng Vang Thấp, thôn Thượng Yên với quy mô khoảng 1,5ha. Thời gian qua, công tác kiểm đếm đất đai và tài sản gắn liền với đất được triển khai thuận lợi. Ngày 15/7/2026, Hội đồng Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư xã Chuyên Mỹ đã tổ chức thẩm tra, niêm yết công khai các dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng để người dân theo dõi và đóng góp ý kiến.

Sau thời gian niêm yết, hội đồng đã thẩm định, thông qua 132 phương án bồi thường thuộc đợt 1 với 132 hộ gia đình, cá nhân được đền bù. Tổng kinh phí bồi thường đợt 1 hơn 31 tỷ đồng.

Tiếp đó, ngày 11/8/2026, hội đồng tiếp tục thẩm định 46 phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng đối với UBND xã Chuyên Mỹ và 45 hộ gia đình, cá nhân có đất, tài sản nằm trong phạm vi thu hồi. Tổng kinh phí bồi thường dự kiến gần 22 tỷ đồng.

Theo thông tin từ địa phương, đến nay Hội đồng Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư xã Chuyên Mỹ đã thẩm định phương án chi tiết cho 137 hộ gia đình, cá nhân với tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ hơn 33,2 tỷ đồng. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh, qua đó đa số người dân đồng thuận với dự án vì lợi ích phát triển lâu dài của Thủ đô.

Một trong những địa bàn chịu tác động lớn nhất là xã Chương Dương. Dự án đi qua địa bàn xã với chiều dài khoảng 3,9km. Theo khảo sát sơ bộ, có khoảng 1.095 hộ dân bị ảnh hưởng, trong đó khoảng 800 hộ cần bố trí tái định cư và khoảng 285 ngôi mộ phải di dời. Tổng diện tích dự kiến phải giải phóng mặt bằng khoảng 36ha.

Để chuẩn bị nơi ở mới cho người dân, địa phương đã đề xuất thành phố chấp thuận xây dựng hai khu tái định cư tại thôn Tử Dương và thôn Kiều Thị với tổng quy mô hơn 18ha nằm hai bên tuyến Quốc lộ 1A mới. Đồng thời, xã cũng đề xuất cải tạo, nâng cấp các nghĩa trang hiện hữu tại thôn Tử Dương và thôn Một Thượng nhằm phục vụ công tác di dời mộ phần phù hợp phong tục tập quán của người dân.

Hà Nội xác định giải phóng mặt bằng không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là bài toán về sự đồng thuận xã hội. Vì vậy, thành phố yêu cầu các địa phương rà soát, hoàn thiện quy hoạch các khu tái định cư, ưu tiên bố trí tái định cư bằng đất để bảo đảm quyền lợi hợp pháp và ổn định cuộc sống lâu dài cho người dân. Các hộ gia đình, cá nhân có đất và tài sản nằm trong phạm vi dự án được khuyến khích chủ động phối hợp với cơ quan chức năng trong quá trình kiểm kê, đo đạc, xác minh nguồn gốc đất và xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo đúng quy định để dự án được triển khai đúng tiến độ.