Tỉnh sẽ lên thành phố trực thuộc Trung ương, mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển trọng điểm của Bắc Bộ

Sau khi hợp nhất không gian của Hà Nam, Ninh Bình và Nam Định, tỉnh Ninh Bình đặt mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030. Nghị quyết 05-NQ/TU ngày 30/1/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, gắn với yêu cầu phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại và tổ chức lại không gian phát triển.

Theo Nghị quyết số 16-NQ/TU ngày 12/2/2026 về “Chiến lược phát triển kinh tế biển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”, vùng ven biển được xác định là cực tăng trưởng khu vực Đông Nam của tỉnh, phát triển dựa trên các trụ cột công nghiệp, cảng biển, logistics, đô thị, du lịch, nuôi trồng và khai thác thủy sản gắn với chế biến.

Trong đó, công nghiệp, cảng biển và logistics giữ vai trò động lực. Các KCN Rạng Đông, Hải Long, Minh Châu đang được đầu tư xây dựng; Lạc Xuân, Thịnh Tân, Kim Sơn, Thanh Hương được lập hoặc hoàn thiện quy hoạch, thủ tục đầu tư. Khu kinh tế Ninh Cơ được xác định là một trung tâm trong không gian phát triển chung, kết nối với hệ thống KCN, cảng biển, dịch vụ và đô thị ven biển.

Theo đồng chí Đỗ Xuân Tú, Phó Giám đốc Sở Công Thương, việc gắn các khu sản xuất với cảng biển và logistics sẽ hình thành chuỗi sản xuất - hậu cần liên tục. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả, tỉnh cần đồng bộ kết nối đường bộ, đường thủy và các đầu mối giao thông liên vùng. Cùng với mở rộng công nghiệp, tỉnh ưu tiên công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao, cơ khí, đóng tàu, năng lượng tái tạo, chế biến nông sản, thủy sản và kiểm soát chặt các yếu tố về công nghệ, đất đai, điện, nước, chất thải.

Mở rộng không gian sản xuất và du lịch

Nông nghiệp, thủy sản cũng được tổ chức lại theo hướng sản xuất hàng hóa, ứng dụng kỹ thuật và tăng liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã với người dân. Tại xã Giao Minh, dự án xây dựng vùng lúa hữu cơ đã được chấp thuận và đang làm thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư; doanh nghiệp cũng phối hợp triển khai tại xã Giao Ninh.

Dự án xây dựng hạ tầng vùng nuôi trồng thủy sản Giao Thủy được Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt chủ trương đầu tư với quy mô khoảng 300ha tại Giao Hòa, Giao Phúc, tổng vốn dự kiến khoảng 400 tỷ đồng, chưa gồm chi phí giải phóng mặt bằng. Dự án hướng tới hình thành vùng sản xuất giống, nuôi ngao, tôm tập trung và nâng cao khả năng kiểm soát môi trường.

Lợi thế biển cũng mở thêm dư địa cho du lịch Ninh Bình, từ cửa sông, bãi biển đến rừng ngập mặn. Theo đồng chí Bùi Văn Mạnh, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Du lịch, khi giao thông thuận lợi, du khách có thể kết hợp du lịch di sản, sinh thái với nghỉ dưỡng biển, qua đó đa dạng sản phẩm và kéo dài thời gian lưu trú.

Năm 2026, tỉnh lần đầu tổ chức Mùa du lịch biển Ninh Bình tại Thịnh Long, đồng thời xây dựng bộ nhận diện thương hiệu và sản phẩm du lịch cộng đồng ven biển. Ngành Du lịch cũng đánh giá môi trường tại 8 bãi biển bằng chỉ số BQI.

Hạ tầng là nền tảng thu hút đầu tư

Để tạo nền tảng cho không gian kinh tế biển, Ninh Bình đang tập trung nguồn lực cho hạ tầng. Trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026-2030, 16 xã ven biển được bố trí 9.640 tỷ đồng; riêng năm 2026 khoảng 1.483,5 tỷ đồng, chủ yếu cho giao thông, đê điều, thủy lợi và các công trình thiết yếu.

Đến tháng 7/2026, một số dự án thủy lợi, đê biển đã đạt 99-100% tiến độ. Tỉnh tiếp tục chuẩn bị các dự án củng cố đê biển, xử lý điểm xung yếu và tuyến đường từ ĐT.490 đến Cồn Xanh.

Tại KCN Dệt may Rạng Đông, đến tháng 7/2026, xây dựng hạ tầng hoàn thành khoảng 70%, san lấp đạt 90%, giao thông và điện chiếu sáng đạt khoảng 60%. Nhà máy nước sạch công suất 28.330 m3/ngày đêm và dây chuyền xử lý nước thải công suất 5.000 m3/ngày đêm đã hoàn thành. KCN này đã có 7 dự án thứ cấp đăng ký đầu tư, diện tích đất thuê khoảng 90ha, chiếm 27,6% diện tích đất thương phẩm; tổng vốn FDI đăng ký đạt 476,7 triệu USD.

Các KCN Hải Long, Minh Châu cũng đang đẩy nhanh xây dựng hạ tầng và tiếp nhận dự án, trong khi Lạc Xuân, Thịnh Tân, Kim Sơn, Thanh Hương hoàn thiện quy hoạch, hồ sơ và thủ tục lựa chọn nhà đầu tư.

Một số dự án sản xuất lớn cũng đang được triển khai. Nhà máy thép xanh số 1 đã hoàn thành khoảng 70% san nền; Nhà máy thép xanh Xuân Thiện đã hoàn thành san nền và đang thẩm định thiết kế. Dự án Nhà máy sản xuất ô tô tải chạy điện và máy công trình chạy điện đang được rà soát thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư.

Trong bối cảnh nhu cầu vốn lớn nhưng ngân sách có hạn, tỉnh xác định đầu tư công cần tập trung vào giao thông kết nối, đê biển, thủy lợi, môi trường và các hạ tầng khó thu hút vốn tư nhân. Đây được xem là nền tảng để kéo thêm nguồn lực ngoài ngân sách vào sản xuất, logistics, du lịch và dịch vụ.

Với định hướng phát triển kinh tế biển gắn với hạ tầng, tăng trưởng xanh và bảo vệ môi trường, Ninh Bình đang từng bước hình thành một không gian kinh tế đa ngành, tạo thêm dư địa tăng trưởng và đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững của tỉnh.