Trung Quốc chi 295 tỷ USD xây mạng lưới trung tâm dữ liệu toàn quốc, tăng tốc cạnh tranh với Mỹ

Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, các cơ quan hoạch định chính sách chủ chốt của Trung Quốc, bao gồm Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia (NDRC), đang xây dựng đề án phát triển hệ thống các trung tâm tính toán kết nối liên thông trên phạm vi cả nước. Các doanh nghiệp nhà nước lớn như China Mobile và China Telecom dự kiến sẽ vận hành phần lớn hạ tầng này, đồng thời bảo đảm khả năng kết nối giữa các cụm hạ tầng.

Đáng chú ý, Bắc Kinh đặt mục tiêu sử dụng công nghệ nội địa cho ít nhất 80% hạ tầng cốt lõi, bao gồm cả chip AI. Điều này đồng nghĩa các nhà cung cấp trong nước như Huawei sẽ được ưu tiên, trong khi các tên tuổi Mỹ như Nvidia hay AMD có thể bị thu hẹp đáng kể vai trò trong hệ sinh thái AI của Trung Quốc.

Đây được xem là bước đi quyết liệt nhất của Trung Quốc nhằm xây dựng nền tảng hạ tầng cho kỷ nguyên AI. Giới quan sát nhận định kế hoạch này gợi nhớ đến những chương trình hỗ trợ quy mô lớn mà Bắc Kinh từng triển khai để thúc đẩy các "nhà vô địch quốc gia" như Huawei, qua đó giảm sự phụ thuộc vào công nghệ Mỹ.

Dự án cũng là một phần của chương trình "Sáu mạng lưới" được Trung Quốc công bố đầu năm nay, tập trung phát triển các hạ tầng chiến lược từ điện, nước đến năng lực tính toán.

Mạng lưới tính toán thống nhất cho cả nền kinh tế

Hiện đề án vẫn đang trong giai đoạn thảo luận và các chi tiết cuối cùng có thể thay đổi. Tuy nhiên, quy mô đầu tư cho thấy quyết tâm của Bắc Kinh trong việc ưu tiên các công nghệ chiến lược, bất chấp áp lực nợ công ngày càng gia tăng.

Theo nguồn tin, phần lớn kinh phí sẽ đến từ trái phiếu chính phủ, đặc biệt là các loại trái phiếu đặc biệt kỳ hạn siêu dài trên 10 năm. Ngoài ra, các quỹ đầu tư chiến lược của nhà nước, vốn vay ngân hàng và nguồn vốn tư nhân cũng sẽ tham gia tài trợ dự án.

Theo Charlie Dai, chuyên gia phân tích chính của Forrester Research, một mạng lưới tính toán thống nhất sẽ giúp tập hợp các nguồn lực điện toán hiện đang phân tán tại nhiều địa phương, từ đó cho phép doanh nghiệp tiếp cận dễ dàng hơn với năng lực tính toán hiệu năng cao.

Ông cho rằng hệ thống này không chỉ giúp tăng tốc quá trình huấn luyện và nâng cấp các mô hình AI mà còn thúc đẩy sự phát triển của các dịch vụ AI thế hệ mới trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

"Việc nâng dự án lên tầm chiến lược quốc gia sẽ giúp đồng bộ chính sách và huy động nguồn vốn ở quy mô lớn", ông nhận định.

Tham vọng kết nối toàn bộ trung tâm dữ liệu vào năm 2028

Ý tưởng xây dựng mạng lưới điện toán quốc gia thực tế đã được đưa vào kế hoạch phát triển kinh tế 5 năm gần nhất của Trung Quốc, trong đó Bắc Kinh cam kết ưu tiên xây dựng hạ tầng dữ liệu và năng lực tính toán.

Mặc dù vậy, quy mô đầu tư 295 tỷ USD vẫn thấp hơn đáng kể so với khoảng 725 tỷ USD mà các tập đoàn công nghệ Mỹ như Meta và Microsoft dự kiến chi riêng cho AI trong năm nay.

Tuy nhiên, chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu tại Trung Quốc thường thấp hơn Mỹ nhờ lợi thế về lao động, linh kiện, xây dựng và các chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương.

Đáng chú ý, con số 2.000 tỷ NDT chưa bao gồm các khoản đầu tư riêng của những tập đoàn công nghệ lớn như Alibaba hay Tencent.

Mục tiêu dài hạn của Bắc Kinh là kết nối các trung tâm dữ liệu hiện đang hoạt động rời rạc thành một mạng lưới thống nhất vào năm 2028. Khi hoàn thành, hệ thống này sẽ hỗ trợ đẩy nhanh việc ứng dụng AI trong nhiều lĩnh vực công như y tế, giao thông, quản lý đô thị và dịch vụ công.

Không chỉ trung tâm dữ liệu, còn là một hệ sinh thái AI hoàn chỉnh

Theo các nguồn tin, kế hoạch không chỉ dừng lại ở việc xây dựng trung tâm dữ liệu và nâng cấp hạ tầng viễn thông tốc độ cao.

Trung Quốc còn dự định tích hợp hệ thống điện quốc gia vào mạng lưới mới nhằm tối ưu hóa việc cung cấp năng lượng cho các trung tâm tính toán quy mô lớn. Nếu tính cả các hạng mục liên quan đến lưới điện, tổng mức đầu tư có thể vượt 5.000 tỷ NDT, tương đương hơn 700 tỷ USD.

Nếu dự án được triển khai đầy đủ, các doanh nghiệp công nghệ trong nước sẽ là những bên hưởng lợi lớn nhất.

Mặc dù Mỹ gần đây đã nới lỏng một số hạn chế và cho phép Nvidia bán chip AI H200 cho khách hàng Trung Quốc, các lô hàng vẫn chưa được triển khai trên diện rộng. Trong khi đó, Bắc Kinh ngày càng tự tin vào khả năng thay thế phần cứng nước ngoài bằng các giải pháp nội địa.

Tháng 5 vừa qua, 9 dòng chip AI do các doanh nghiệp Trung Quốc phát triển, bao gồm Huawei, Alibaba, Biren Technology và Moore Threads, đã vượt qua các cuộc đánh giá an ninh, mở đường cho việc ứng dụng rộng rãi hơn trong những lĩnh vực có yêu cầu bảo mật cao.

Giới phân tích cho rằng các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tài chính, sản xuất, y tế và logistics sẽ được hưởng lợi từ nguồn năng lực AI dồi dào hơn với chi phí thấp hơn. Đồng thời, các tỉnh nội địa của Trung Quốc cũng có cơ hội thu hút thêm vốn đầu tư và nhân lực công nghệ cao.

"Toàn bộ hệ sinh thái AI sẽ được hưởng lợi nếu kế hoạch này trở thành hiện thực", Charlie Dai nhận định.