Trước giờ khai mạc lễ hội nổi tiếng bậc nhất ở cực Bắc Việt Nam: Hơn 70ha hoa được trồng phủ đều 16 thôn, ngôi làng du lịch tốt nhất thế giới kín phòng trước 1 tháng

Những ngày cuối tháng 10, hoa tam giác mạch bắt đầu khoe sắc trên Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang. Tại các thôn, bản, người dân chăm sóc hoa, chỉnh trang nhà cửa, vệ sinh đường làng để chuẩn bị đón khách.

Ở Lô Lô Chải, nhiều homestay đã kín phòng vào dịp cuối tuần, lượng khách đặt chỗ tăng so với cùng kỳ năm trước. Các địa phương đang hoàn tất những khâu chuẩn bị cuối cùng cho Lễ hội Hoa Tam giác mạch lần thứ XII năm 2026 với chủ đề “Âm vang miền đá”, dự kiến khai mạc tối 25/10 tại xã Đồng Văn.

Trước đó, ngày 24/10, công tác chuẩn bị cho lễ hội cơ bản hoàn tất. Trao đổi với phóng viên, ông Dương Ngọc Đức - Bí thư Đảng ủy xã Lũng Cú, cho biết địa phương đã sẵn sàng cho lễ khai mạc và các hoạt động trong khuôn khổ sự kiện. Chuỗi chương trình dự kiến kéo dài đến hết tháng 12, được tổ chức tại các xã trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn, nhằm quảng bá cảnh quan, văn hóa và tiềm năng du lịch địa phương.

Theo ông Dương Ngọc Đức, ngay từ đầu năm, tỉnh Tuyên Quang đã xây dựng và ban hành kế hoạch tổ chức lễ hội, xác định đây là hoạt động quảng bá hình ảnh địa phương đến du khách, đồng thời cụ thể hóa Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa và nghị quyết của Tỉnh ủy Tuyên Quang về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Mở rộng diện tích hoa, ra mắt sản phẩm du lịch mới

Tại xã Lũng Cú, nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ dân gian đã được tổ chức trong tuần trước lễ hội, trong đó có trình diễn giã bánh dày của người Giáy và các trò chơi dân gian. Các hoạt động góp phần giới thiệu phong tục, tập quán của cộng đồng các dân tộc, tạo thêm trải nghiệm cho khách tham quan.

Trong ngày 25/10, địa phương dự kiến ra mắt một số sản phẩm du lịch mới, gồm trải nghiệm giã bánh dày của người Giáy, nghề thêu truyền thống của người Lô Lô và kỹ thuật vẽ sáp ong trên vải lanh của người Mông. Không gian trải nghiệm Trà cực Bắc cũng được giới thiệu, gắn với vùng chè trồng ở độ cao khoảng 1.900-2.000m so với mực nước biển.

Tại Cột cờ quốc gia Lũng Cú, địa phương dự kiến đưa vào sử dụng máy bán vé tự động thông minh, ứng dụng công nghệ số nhằm nâng cao chất lượng phục vụ và tạo thuận lợi cho du khách.

Song song với việc phát triển sản phẩm, xã Lũng Cú tập trung cải thiện cảnh quan để kéo dài thời gian phục vụ khách trong mùa du lịch. Năm nay, diện tích hoa tam giác mạch được nâng từ 60ha lên khoảng 70ha, phân bố tại 16 thôn.

Hoa được gieo trồng thành 3 đợt nhằm duy trì thời gian nở từ tháng 9 đến tháng 12. Đợt đầu bắt đầu khoe sắc từ tháng 9, đợt thứ 2 vào khoảng tháng 10, trùng với thời điểm diễn ra lễ hội. Đợt cuối được gieo trong tháng 11 để hoa nở vào tháng 12. Các diện tích hoa tập trung tại những thôn có lợi thế về du lịch, tạo cảnh quan phục vụ khách tham quan trong nhiều tháng.

Đối với những thôn không trồng hoa tam giác mạch, địa phương chú trọng phát triển cây xanh và cây ăn quả lâu năm như lê, mận Sơn La, mắc ca, hạt dẻ. Từ đầu năm đến nay, toàn xã đã trồng hơn 7.000 cây các loại. Theo lãnh đạo địa phương, cây trồng sinh trưởng tương đối tốt.

"Phát triển du lịch phải gắn với gìn giữ bản sắc văn hóa, xây dựng vùng biên giới xanh, an toàn và thân thiện. Cùng với du lịch, địa phương tiếp tục quan tâm phát triển nông, lâm nghiệp, bảo đảm an ninh lương thực và tạo sinh kế ổn định cho người dân", ông Dương Ngọc Đức cho biết.

"Làng du lịch tốt nhất thế giới" kín phòng homestay, tăng cường phân luồng giao thông

Nằm dưới chân Cột cờ quốc gia Lũng Cú, ở độ cao khoảng 1.470m so với mực nước biển, thôn Lô Lô Chải là điểm đón lượng khách lớn trong mùa lễ hội.

Theo ông Sình Dỉ Gai - Trưởng thôn Lô Lô Chải, nhu cầu lưu trú tại địa phương tăng trước thềm Lễ hội Hoa Tam giác mạch năm 2026. Nhiều du khách đã đặt phòng tại các homestay từ khoảng 1 tháng trước ngày khai mạc. Hiện nhiều cơ sở kín phòng, đặc biệt vào các tối thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật.

“So với năm 2025, lượng khách năm nay tăng khoảng 30%. Số lượng homestay tại Lô Lô Chải cũng tăng từ 62 lên 68 cơ sở. Công tác chuẩn bị cho mùa lễ hội năm nay được triển khai chu đáo, bài bản hơn”, ông Sình Dỉ Gai cho biết.

Theo trưởng thôn, chính quyền địa phương hướng dẫn các hộ công khai giá phòng, chỉnh trang nhà cửa, nâng cấp phòng ngủ và nhà vệ sinh. Ông cũng tổ chức các cuộc họp, vận động người dân tổng vệ sinh, khơi thông hệ thống thoát nước, trồng hoa và cải thiện cảnh quan xung quanh nơi ở.

Lượng khách tăng tạo thêm áp lực đối với giao thông, nhất là trên tuyến đường vào làng du lịch và khu vực Cột cờ quốc gia Lũng Cú. Để hạn chế ùn tắc trong mùa cao điểm, UBND xã Lũng Cú triển khai phương án phân luồng giao thông từ ngày 15/10 đến hết tháng 2/2027.

Theo phương án, xe chở khách và xe chở vật liệu xây dựng bị hạn chế đi vào đường dẫn vào thôn Lô Lô Chải, từ ngã ba Trường Tiểu học Lũng Cú và ngã ba quán Tiệm Cơm Vị Nhà trở vào. Tuyến lên Cột cờ quốc gia Lũng Cú, đoạn từ Tổ công tác biên phòng, được tổ chức phân luồng vào thứ Bảy và Chủ nhật.

Địa phương cũng thành lập đội liên ngành với sự tham gia của lực lượng công an, quân sự, biên phòng, các tổ dân phòng, dân quân và thanh niên tình nguyện. Các lực lượng có nhiệm vụ hướng dẫn du khách, tổ chức phân luồng tại khu vực đông người và hỗ trợ xử lý những tình huống phát sinh.

Thôn Lô Lô Chải hiện có 120 hộ dân, chủ yếu là đồng bào Lô Lô. Nhiều gia đình sinh sống trong những ngôi nhà trình tường có tuổi đời từ vài chục đến hơn 200 năm. Người dân bắt đầu làm du lịch từ năm 2011. Tháng 10/2025, Lô Lô Chải được Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) công nhận là “Làng du lịch tốt nhất thế giới 2025”.

Đến Lô Lô Chải, du khách có thể tìm hiểu kiến trúc nhà trình tường, thưởng thức ẩm thực của người Lô Lô và tham gia các chương trình giao lưu văn nghệ vào tối thứ Sáu, thứ Bảy. Những điệu múa, bài hát truyền thống cùng hoạt động đốt lửa trại là các trải nghiệm phục vụ khách lưu trú.

Theo ông Sình Dỉ Gai, du lịch mở ra thêm cơ hội việc làm và nguồn thu cho người dân. Từ chỗ chủ yếu dựa vào nông nghiệp, nhiều hộ đã phát triển dịch vụ lưu trú, ăn uống hoặc cung cấp sản phẩm cho các cơ sở kinh doanh. Nguồn thu từ hoạt động này tạo điều kiện để các gia đình cải thiện đời sống và đầu tư cơ sở vật chất phục vụ du khách.

Người dân trở thành "đại sứ du lịch", đặt mục tiêu giảm nghèo 5-6% mỗi năm

Tại xã Lũng Cú, người dân được xác định là lực lượng trực tiếp tham gia và hưởng lợi từ hoạt động du lịch. Theo ông Dương Ngọc Đức, địa phương triển khai phương châm “Mỗi người dân là một đại sứ du lịch”, khuyến khích các hộ kinh doanh lưu trú, ăn uống, vận tải và những người thường xuyên tiếp xúc với du khách chủ động giới thiệu bản sắc văn hóa địa phương.

Xã đã tổ chức các lớp tập huấn dành cho hộ kinh doanh homestay, nhà nghỉ và nhà hàng nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng phục vụ. Nội dung giáo dục về bảo tồn văn hóa truyền thống cũng được đưa vào trường học thông qua các hoạt động ngoại khóa, giúp học sinh hiểu hơn về những giá trị của cộng đồng mình.

"Chúng tôi xác định người dân mới là đối tượng trực tiếp được hưởng lợi từ phát triển du lịch. Khi lượng khách tăng, nhu cầu ăn uống, lưu trú và mua sắm cũng tăng theo, qua đó tạo thêm thu nhập cho cộng đồng.

Mức hưởng lợi giữa các hộ có thể khác nhau, tùy theo loại hình và quy mô kinh doanh. Những hộ vừa cung cấp dịch vụ lưu trú, vừa phục vụ ăn uống thường có nguồn thu cao hơn.

Tuy nhiên, các hộ làm nông nghiệp, chăn nuôi vẫn có cơ hội tham gia và hưởng lợi từ du lịch thông qua liên kết cung cấp nguyên liệu cho các nhà hàng, cơ sở kinh doanh trong thôn. Chẳng hạn, bà con chăn nuôi gà đen, lợn đen hoặc trồng các loại rau, trong đó có bắp cải của người Mông, để cung cấp cho các cơ sở dịch vụ. Qua đó, lợi ích từ du lịch có thể lan tỏa đến nhiều nhóm hộ dân, kể cả những gia đình không trực tiếp kinh doanh lưu trú hay ăn uống", ông Dương Ngọc Đức chia sẻ.

Để bảo đảm môi trường kinh doanh lành mạnh, chính quyền địa phương yêu cầu các cơ sở tuân thủ quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm, niêm yết giá công khai đối với dịch vụ lưu trú và ăn uống. Xã cũng thiết lập đường dây nóng để tiếp nhận phản ánh của du khách và người dân, đồng thời tăng cường kiểm tra nhằm hạn chế tình trạng tăng giá bất hợp lý, ảnh hưởng đến hình ảnh điểm đến.

Sau lễ hội, xã dự kiến tổ chức đối thoại với các đơn vị lữ hành, doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở lưu trú để tiếp nhận ý kiến, tháo gỡ khó khăn trong quá trình kinh doanh. Địa phương cũng sẽ phối hợp với Trung tâm Xúc tiến du lịch tỉnh tổ chức sự kiện, hội thảo, kết nối quảng bá sản phẩm và mở thêm các lớp tập huấn kỹ năng làm du lịch cộng đồng, kết hợp chuyển đổi số.

Phát triển du lịch được đặt trong mục tiêu tăng trưởng kinh tế và giảm nghèo của địa phương. Theo định hướng của xã, tốc độ tăng trưởng kinh tế phấn đấu đạt 2 con số, tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 5-6% mỗi năm.

Lãnh đạo xã nhận định việc phụ thuộc chủ yếu vào sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là trồng ngô, khiến cơ hội nâng cao thu nhập của người dân còn hạn chế. Vì vậy, du lịch tiếp tục được xác định là một hướng phát triển kinh tế trọng tâm. Quá trình này cần gắn với bảo tồn văn hóa, hạn chế thương mại hóa quá mức và tình trạng kinh doanh chụp giật để duy trì sức hấp dẫn của điểm đến trong dài hạn.