Từ bán nhà làm drone đến giấc mơ đưa công nghệ Việt cạnh tranh với thế giới
Từ một doanh nghiệp vốn 5 tỷ đồng, từng phải bán nhà để tồn tại, Real-Time Robotics đang cho thấy người Việt hoàn toàn có thể bước vào những ngành công nghệ khó nhất thế giới nếu dám từ bỏ tư duy gia công và lựa chọn cạnh tranh bằng công nghệ lõi.
Khởi nghiệp với vốn điều lệ chỉ 5 tỷ đồng, từng phải bán nhà để duy trì hoạt động nghiên cứu, CTCP Real-Time Robotics Việt Nam vừa trở thành đơn vị đầu tiên xuất khẩu UAV do người Việt tự thiết kế và chế tạo 100% sang thị trường Mỹ.
Đằng sau cột mốc này không chỉ là câu chuyện của một sản phẩm công nghệ, mà còn phản ánh sự chuyển dịch tư duy của doanh nghiệp Việt: Từ gia công sang làm chủ công nghệ lõi, từ tham gia chuỗi giá trị toàn cầu với vai trò sản xuất sang cạnh tranh bằng trí tuệ và sáng tạo.
Bước ra khỏi vai trò công xưởng
Trong nhiều năm, Việt Nam được biết đến là một trong những trung tâm sản xuất quan trọng của khu vực nhờ lợi thế lao động và khả năng thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, phần lớn giá trị gia tăng cao nhất trong chuỗi sản xuất vẫn thuộc về các doanh nghiệp nắm giữ công nghệ, thiết kế và sở hữu trí tuệ.
Bởi vậy, việc CTCP Real-Time Robotics Việt Nam xuất khẩu UAV sang Mỹ mang ý nghĩa vượt ra ngoài một thương vụ thương mại thông thường.
Sản phẩm được đưa sang thị trường Mỹ là dòng UAV Hera do đội ngũ kỹ sư Việt Nam tự nghiên cứu, thiết kế và phát triển. Theo doanh nghiệp, đây là mẫu UAV hiếm hoi trên thế giới có thể đồng thời đáp ứng bộ tiêu chuẩn "1-4-15": 1 người có thể mang theo trong ba lô, tích hợp cùng lúc 4 thiết bị nhiệm vụ và mang tải trọng tới 15kg.
Điểm đáng chú ý của Hera nằm ở mức độ tự chủ công nghệ. Doanh nghiệp cho biết hệ sinh thái UAV gồm khoảng 9 công nghệ lõi, từ chế tạo thân vỏ, hệ thống pin thông minh, tay điều khiển, gimbal chống rung đến phần mềm điều khiển bay. Trong số này, công ty hiện đã làm chủ hoàn toàn và đạt trình độ vượt thế giới ở 5 công nghệ lõi.
Đơn cử, phần thân máy bay được đánh giá có thiết kế tối ưu hơn nhiều sản phẩm quốc tế, hệ thống chống rung ổn định hơn, còn tay điều khiển có thể hiển thị và điều khiển đồng thời 6 luồng video - gấp ba lần chuẩn phổ biến trên thị trường hiện nay. Ông Quốc thông tin, khoảng 2,5 công nghệ lõi khác đã đạt mức tương đương thế giới, trong khi 1,5 công nghệ còn lại đang được đầu tư R&D để hoàn thiện trong giai đoạn cuối năm 2026 - đầu năm 2027.
Theo kế hoạch, tới năm 2027, doanh nghiệp đặt mục tiêu tự chủ 100% công nghệ lõi UAV, trong đó có ít nhất 5-6 công nghệ vượt chuẩn quốc tế. Đại diện công ty nhấn mạnh định hướng phát triển là “đã làm phải vươn tầm thế giới”, bởi chỉ khi cạnh tranh được với các doanh nghiệp toàn cầu thì công nghệ Việt mới có chỗ đứng bền vững.
Nếu trước đây Việt Nam chủ yếu xuất khẩu sản phẩm do nước ngoài thiết kế, thì ở câu chuyện này, doanh nghiệp Việt đang trực tiếp bán công nghệ do chính mình tạo ra.
Từ 5 tỷ đồng đến doanh nghiệp định giá 100 triệu USD
Hành trình của Real-Time Robotics bắt đầu từ năm 2017 với vốn điều lệ chỉ 5 tỷ đồng. Người sáng lập và hiện là Tổng Giám đốc, TS Lương Việt Quốc, từng có thời gian làm việc tại Thung lũng Silicon (Mỹ) trước khi trở về Việt Nam theo đuổi lĩnh vực UAV.
Tháng 12/2020, công ty tăng vốn lên mức 29 tỷ đồng trong đó ông Quốc nâng tỷ lệ lên 73,64% vốn, ông Trung giảm sở hữu còn 16,36%. Ngoài ra, doanh nghiệp này xuất hiện hai cổ đông mới là bà Nguyễn Thị Minh Nguyệt và bà Phạm Thị Thùy Oanh (mỗi người cùng sở hữu 5% vốn).
Trong lần cập nhật thông tin mới nhất hồi tháng 8/2025, doanh nghiệp cho biết đăng ký thông tin thuế với 10 lao động.
Ông Quốc từng chia sẻ rằng khi bắt đầu bước vào ngành drone, bản thân tin xác suất thành công có thể lên tới 60-70%. Tuy nhiên thực tế hoàn toàn khác.
Theo CEO, hơn 90% doanh nghiệp trong lĩnh vực này trên thế giới thất bại hoặc phải dừng hoạt động. Có giai đoạn để duy trì hoạt động nghiên cứu khi nhiều cộng sự rút khỏi dự án, ông phải bán nhà để tiếp tục đầu tư cho dự án.
Khi phát minh ra được dòng UAV trọn vẹn mang thương hiệu Hera thì lúc đó mới biết rằng công ty mình sẽ sống
TS Lương Việt Quốc
Từ xuất phát điểm khiêm tốn đó, doanh nghiệp hiện được định giá khoảng 100 triệu USD, tương đương hơn 2.600 tỷ đồng.
Câu chuyện này cho thấy giá trị của doanh nghiệp công nghệ không nằm ở quy mô nhà xưởng hay tài sản hữu hình, mà nằm ở khả năng tạo ra công nghệ mới và sở hữu trí tuệ.
Một tư duy mới của doanh nghiệp Việt
Trong một chia sẻ với báo chí gần đây, TS Lương Việt Quốc liên tục nhấn mạnh quan điểm: Đã làm thì phải hướng tới tiêu chuẩn toàn cầu.
Theo ông, doanh nghiệp công nghệ không thể tồn tại nếu chỉ cạnh tranh trong phạm vi nội địa. Muốn phát triển bền vững, sản phẩm phải đủ tốt để cạnh tranh với các đối thủ quốc tế.
Triết lý này cũng phản ánh tinh thần đang được thúc đẩy mạnh mẽ trong Nghị quyết 57 về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Thay vì chỉ tham gia chuỗi giá trị toàn cầu với vai trò gia công, Việt Nam đang hướng tới hình thành những doanh nghiệp có khả năng làm chủ công nghệ lõi, xây dựng thương hiệu riêng và tạo ra các sản phẩm mang dấu ấn trí tuệ Việt Nam.
Nói trên VnExpress , TS Lương Việt Quốc ghi dấu ấn với loạt câu nói truyền cảm hứng với các cá nhân và doanh nghiệp khởi nghiệp, đặc biệt ở lĩnh vực công nghệ.
Từ xuất phát điểm của bản thân, CEO Real-Time Robotics Việt Nam cho biết: "Nghèo là một lợi thế vì mình không có đường lùi". Rộng hơn, đây cũng là bài toán thay đổi tư duy của người Việt suốt 40 năm đổi mới đã qua.
Ví dụ được ông Quốc đưa ra minh chứng cho nỗ lực, không bỏ cuộc trước khó khăn là: "Năm 18 tuổi mình thi rớt đại học, lúc đó mình cảm giác như tương lai mình sụp đổ. Nhưng năm 28 tuổi nhìn lại thì 18 tuổi rớt đại học không có gì ghê gớm hết. Một hòn sỏi để trước mắt thì che hết tầm nhìn nhưng khi để ra xa hoặc ném nó xuống đường thì nó cũng chỉ giống như bao hòn sỏi khác".
Đến hiện tại, công ty đã có 4 phát minh đã được cấp bằng sáng chế và 10 phát minh khác đang chờ được xét duyệt
Với công ty công nghệ, R&D là yếu tố sống còn. Ngày nào mà mình dừng phát minh hoặc phát minh kém hơn đối thủ thì lúc đó cũng là lúc công ty bắt đầu xuống dốc và mình nên bán cổ phần của công ty. Đây cũng là tinh thần quan trọng của Nghị quyết 57.
Việc một doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu UAV sang Mỹ có thể chưa tạo ra thay đổi ngay lập tức đối với ngành công nghệ toàn cầu.
Tuy nhiên, dấu mốc này cho thấy một sự chuyển động đáng chú ý hơn rằng ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt đang lựa chọn bước vào những lĩnh vực công nghệ khó nhất, nơi lợi thế không còn đến từ lao động giá rẻ mà đến từ năng lực nghiên cứu, sáng tạo và khả năng cạnh tranh quốc tế.
Nếu những câu chuyện như Real-Time Robotics tiếp tục xuất hiện, Việt Nam có thể không chỉ là công xưởng sản xuất của thế giới, mà còn từng bước trở thành nơi tạo ra các sản phẩm công nghệ mang thương hiệu riêng của mình.
