Từ hôm nay, nhiều chính sách mới về đất đai, nhà ở chính thức có hiệu lực

Từ ngày 1/9/2026, Nghị định 326/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mở ra cách thức mới trong quản lý và khai thác dữ liệu về đất đai, công trình và địa điểm. Đáng chú ý, thửa đất sẽ được định danh bằng mã 12 chữ số, dữ liệu công khai có thể được tra cứu trên VNeID và người dân, doanh nghiệp có thể giảm việc phải nộp lại những giấy tờ mà cơ quan Nhà nước đã có dữ liệu.

Thửa đất được đưa vào hệ thống định danh bằng mã riêng

Điểm mới đáng chú ý của Nghị định 326 là thiết lập Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm thống nhất trên phạm vi cả nước. Đối tượng được định danh không chỉ gồm thửa đất mà còn có công trình kiến trúc, công trình xây dựng, kết cấu xây dựng, địa danh và nhiều đối tượng, cấu trúc vật lý khác.

Trong danh mục 71 đối tượng được quy định, thửa đất là đối tượng số 71, mang mã LA01. Mỗi địa điểm thuộc diện định danh sẽ được cấp một mã duy nhất gồm 12 chữ số, không trùng lặp trong toàn hệ thống. Mã này được thiết kế để sử dụng ổn định lâu dài, đồng thời có khả năng kết nối, tích hợp và chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành.

Tuy nhiên, quy định có hiệu lực từ ngày 1/9 không đồng nghĩa toàn bộ thửa đất trên cả nước sẽ đồng loạt được cấp mã trong ngày này. Với những đối tượng đã có đủ thông tin tối thiểu, cơ quan quản lý sẽ thực hiện đồng bộ dữ liệu vào hệ thống. Những trường hợp chưa đủ dữ liệu sẽ được thu thập, bổ sung và đồng bộ theo lộ trình.

Người dân có thể khai thác dữ liệu trên VNeID

Một thay đổi khác có tính thực tế cao là việc khai thác dữ liệu định danh địa điểm thông qua VNeID.

Từ ngày 1/9, tổ chức, cá nhân được khai thác dữ liệu công khai về định danh địa điểm trên ứng dụng này. Người dân cũng có thể khai thác thông tin của chính mình trong Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm thông qua VNeID.

Nhóm dữ liệu công khai có thể bao gồm mã định danh địa điểm, loại đối tượng, địa chỉ, lối tiếp cận, mã bưu chính, tọa độ, trạng thái hoạt động hoặc sử dụng, tên địa điểm và dấu hiệu nhận biết.

Điều này tạo thêm một kênh để người dân tiếp cận thông tin địa điểm theo phương thức số hóa, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào hồ sơ giấy hoặc việc tra cứu thủ công.

Dù vậy, không phải toàn bộ thông tin liên quan đến một thửa đất đều được công khai. Thông tin về quyền sử dụng đất, chủ thể sở hữu hoặc sử dụng địa điểm và các dữ liệu thuộc diện bảo vệ vẫn phải tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, bí mật nhà nước và các quy định pháp luật liên quan.

Có dữ liệu trên hệ thống, người dân có thể không phải nộp lại

Một trong những tác động đáng chú ý nhất đối với người dân và doanh nghiệp nằm ở việc sử dụng dữ liệu đã được số hóa trong giải quyết thủ tục hành chính.

Theo quy định mới, khi thông tin cần thiết trong hồ sơ đã có đầy đủ trên Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm, cơ quan giải quyết thủ tục hành chính không được yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại thành phần hồ sơ chứa những thông tin đó.

Điều này có ý nghĩa đặc biệt với các thủ tục có liên quan đến đất đai, công trình và địa điểm. Khi dữ liệu giữa các hệ thống được kết nối và đồng bộ, người dân sẽ từng bước giảm việc phải chuẩn bị, sao chụp hoặc nộp lại những giấy tờ mà cơ quan Nhà nước đã có thông tin trên hệ thống.

Tuy nhiên, quy định mới không đồng nghĩa toàn bộ giấy tờ trong hồ sơ thủ tục hành chính sẽ được bãi bỏ. Việc miễn cung cấp lại chỉ áp dụng đối với những thông tin đã được cập nhật đầy đủ trên Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm.

Về bản chất, Nghị định 326/2026/NĐ-CP đang đặt nền tảng để chuyển việc quản lý đất đai, công trình và địa điểm từ cách tiếp cận dựa nhiều vào hồ sơ sang quản lý bằng dữ liệu định danh thống nhất. Khi hệ thống được hoàn thiện và dữ liệu được đồng bộ đầy đủ, tác động mà người dân cảm nhận rõ nhất sẽ nằm ở việc tra cứu thuận tiện hơn và giảm những thủ tục, giấy tờ trùng lặp trong quá trình thực hiện các dịch vụ hành chính.