Từ rooftop bar đến city tour: Trung tâm tài chính quốc tế đang mở ra nền kinh tế 'sau giờ làm việc' cho du lịch Việt Nam ra sao?

Chỉ trong hơn một năm, Việt Nam đã đi từ ý tưởng đến quyết định triển khai và chính thức đưa Trung tâm tài chính quốc tế vào vận hành từ ngày 21/12 - một bước đi cho thấy quyết tâm bứt phá trong chiến lược phát triển quốc gia.

Không chỉ tạo cú hích cho thị trường tài chính, sự hình thành các trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng còn được kỳ vọng sẽ tái định hình dòng khách du lịch, dịch chuyển từ “đông nhưng rẻ” sang nhóm khách có giá trị chi tiêu cao, lưu trú dài ngày.

Trao đổi với chúng tôi, ông Phạm Hải Quỳnh - Viện trưởng Viện Phát triển Du lịch châu Á (ATI) đã có những phân tích sâu về cơ hội mà trung tâm tài chính quốc tế có thể mang lại cho du lịch Việt Nam, cũng như điều kiện để tận dụng hiệu quả cú hích này.

Chúng ta thường nói nhiều đến vai trò của các trung tâm tài chính quốc tế trong việc thu hút nguồn lực đầu tư hay tạo các động lực tăng trưởng mới . Tuy nhiên, xét ở một lát cắt rộng hơn, vai trò của các trung tâm này không chỉ dừng lại ở góc độ kinh tế - tài chính, mà còn kỳ vọng có thể mở ra những cơ hội mới cho ngành du lịch Việt Nam. Ở góc nhìn của mình, ông đánh giá thế nào về tiềm năng này?

​Ông Phạm Hải Quỳnh: Việc hình thành các Trung tâm Tài chính Quốc tế (TTTCQT) tại TP.HCM và Đà Nẵng thực sự là một dấu mốc mang tính bước ngoặt. Không chỉ dừng lại ở dòng vốn hay hoạt động tài chính, các trung tâm này đang thúc đẩy một sự chuyển dịch sâu về cấu trúc và chất lượng của ngành du lịch Việt Nam.

Trung tâm Tài chính Quốc tế giúp định vị Việt Nam là một "điểm đến kinh doanh và đầu tư" đáng tin cậy, vượt ra khỏi hình ảnh du lịch nghỉ dưỡng truyền thống. Điều này thu hút nhóm khách hàng cao cấp hơn, yêu cầu dịch vụ chuyên nghiệp hơn, từ đó nâng tầm chất lượng chung của ngành.

Sự xuất hiện của các chuyên gia, nhà đầu tư, và doanh nhân quốc tế sẽ tạo ra một luồng khách Hội nghị, Hội thảo và công việc kết hợp nghỉ dưỡng ổn định. Nhóm khách này đòi hỏi hệ sinh thái dịch vụ đồng bộ, từ lưu trú 5 sao, ẩm thực cao cấp đến các sản phẩm giải trí tinh tế. Để phục vụ giới doanh nhân, sẽ có sự thúc đẩy mạnh mẽ trong đầu tư vào trung tâm hội nghị, triển lãm quốc tế hiện đại và các căn hộ dịch vụ cao cấp. Đồng thời, hạ tầng giao thông kết nối, đặc biệt là các tuyến bay quốc tế, cũng sẽ được tăng cường để phục vụ giao thương và du lịch. Du lịch phải phát triển các sản phẩm hướng đến đối tượng đô thị, chuyên nghiệp, bao gồm các tour khám phá văn hóa, ẩm thực, và nghệ thuật có chiều sâu diễn ra "sau giờ làm việc", thay vì chỉ tập trung vào du lịch di sản hay biển đảo.

Du lịch kết hợp công việc và nghỉ dưỡng (bleisure) đang nổi lên như một xu hướng toàn cầu. Trong bối cảnh Việt Nam hình thành các trung tâm tài chính quốc tế, theo ông, xu hướng này sẽ làm thay đổi “chân dung” dòng khách đến Việt Nam như thế nào, đặc biệt là nhóm doanh nhân, nhà đầu tư và chuyên gia tài chính quốc tế? Ở thời điểm hiện tại, Việt Nam đã sẵn sàng đến đâu để khai thác hiệu quả phân khúc khách này chưa, thưa ông?

Sự xuất hiện của các Trung tâm Tài chính Quốc tế sẽ hình thành một nhóm khách du lịch mới với những đặc điểm nổi bật. Họ là nhóm khách trẻ, hiện đại, có cường độ làm việc cao nhưng đồng thời cũng coi trọng chất lượng cuộc sống. Họ sẵn sàng dành thêm vài ngày, đặc biệt là dịp cuối tuần, để khám phá, thư giãn và tận hưởng những trải nghiệm có chiều sâu tại điểm đến.

Nhóm khách này đòi hỏi sự kết hợp liền mạch giữa tiện ích phục vụ công việc và các dịch vụ nghỉ dưỡng cao cấp. Đó là hạ tầng công nghệ ổn định như Wi-Fi tốc độ cao, không gian làm việc linh hoạt, song song với các trải nghiệm thư giãn như spa, ẩm thực tinh tế và những tour trải nghiệm ngắn nhưng giàu giá trị.

Bên cạnh đó, các trung tâm tài chính quốc tế sẽ đóng vai trò như một “nam châm” thu hút các hội nghị, diễn đàn lớn về tài chính. Điều này kéo theo lượng khách tham dự đông đảo, tạo ra dòng doanh thu du lịch theo nhóm và theo mùa ổn định hơn, thay vì phụ thuộc vào các đợt cao điểm truyền thống.

Việt Nam có nhiều lợi thế để phát triển phân khúc này, từ vị trí địa lý thuận lợi, sự kết hợp hài hòa giữa đô thị năng động và các điểm nghỉ dưỡng lân cận, cho đến mức chi phí dịch vụ và lưu trú vẫn còn cạnh tranh so với nhiều trung tâm tài chính trong khu vực.

Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả, chúng ta cũng cần thẳng thắn nhìn nhận những điểm còn hạn chế. Chất lượng dịch vụ 5 sao hiện chưa đồng đều, đặc biệt là năng lực ngoại ngữ và tác phong chuyên nghiệp của đội ngũ nhân sự phục vụ phân khúc cao cấp. Hạ tầng công nghệ, nhất là tốc độ và độ ổn định của Wi-Fi tại các điểm du lịch, cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu làm việc liên tục của giới doanh nhân. Bên cạnh đó, chính sách visa cho nhóm chuyên gia thường xuyên di chuyển hoặc lưu trú dài hạn cũng cần linh hoạt hơn để tạo điều kiện thuận lợi cho họ quay lại Việt Nam nhiều lần.

​Với lợi thế về văn hóa, ẩm thực, mua sắm và giải trí, theo ông, các đô thị có trung tâm tài chính nên phát triển những sản phẩm du lịch “sau giờ làm việc” thế nào để khuyến khích giới doanh nhân lưu trú thêm 2-3 ngày, thay vì chỉ đến làm việc rồi rời đi ngay?

Để giữ chân giới doanh nhân, các thành phố cần thiết kế các sản phẩm du lịch "chuyển đổi" một cách tiện lợi. Tổ chức các tour tham quan kiến trúc và lịch sử trung tâm thành phố kéo dài 2-3 giờ vào buổi chiều tối. Các tour này phải có hướng dẫn viên chuyên nghiệp, song ngữ, cung cấp thông tin cô đọng, sâu sắc, không gây mệt mỏi. Ngoài ra, cũng có thể phát triển các Tour ẩm thực đường phố nhưng được tổ chức tinh tế, đảm bảo vệ sinh an toàn và có xe đưa đón riêng.

Bên cạnh đó, xây dựng các Rooftop Bar và Sky Lounge chất lượng quốc tế để tạo không gian gặp gỡ đối tác và ngắm cảnh đô thị. Khuyến khích các nhà hàng cao cấp tổ chức Bữa ăn kể chuyện về văn hóa và nguyên liệu Việt Nam. Tăng cường các sự kiện nghệ thuật chất lượng cao vào buổi tối, như nhạc Jazz, nhạc kịch, hoặc Gallery Tours tại các phòng trưng bày nghệ thuật đương đại, phù hợp với gu thẩm mỹ tinh tế của giới trí thức.

Ngoài ra, thiết kế khu mua sắm cao cấp tập trung các thương hiệu quốc tế và sản phẩm thủ công tinh xảo của Việt Nam như lụa, sơn mài để tạo cơ hội chi tiêu cao và quà lưu niệm đặc trưng. Tạo ra các gói du lịch khép kín, tiện lợi, sử dụng phương tiện di chuyển VIP, chất lượng cao như trực thăng, tàu cao tốc để đưa khách từ trung tâm tài chính đến các điểm nghỉ dưỡng lân cận ngay sau khi công việc kết thúc vào chiều thứ Sáu, khuyến khích họ kéo dài chuyến đi thêm 2 ngày.

Để không dừng lại ở tiềm năng, Việt Nam cần ưu tiên những chính sách vĩ mô nào trong giai đoạn đầu khi các trung tâm tài chính quốc tế chính thức đi vào vận hành, nhằm chuyển hóa lợi thế này thành dòng khách thực sự cho du lịch, thưa ông?

Theo tôi, ưu tiên hàng đầu cần đặt vào việc xây dựng một hệ thống chính sách hỗ trợ chuyên biệt cho nhóm khách doanh nhân, khách MICE (du lịch hội nghị, hội thảo, triển lãm) và Bleisure (du lịch kết hợp công việc và nghỉ dưỡng). Đây là nền tảng quan trọng nhất để hình thành dòng khách ổn định và có giá trị cao. Trước hết, Việt Nam cần áp dụng các chính sách visa linh hoạt hơn, như visa dài hạn, nhập cảnh nhiều lần hoặc cơ chế xét duyệt ưu tiên dành cho doanh nhân và chuyên gia tài chính đến từ các thị trường trọng điểm. Những chính sách này giúp họ dễ dàng quay lại Việt Nam thường xuyên, không chỉ để làm việc mà còn kết hợp nghỉ dưỡng.

Song song đó, việc thiết lập làn ưu tiên cho khách doanh nhân tại các sân bay quốc tế ở TP.HCM và Đà Nẵng là một tín hiệu quan trọng, thể hiện sự chuyên nghiệp và sự coi trọng đối với phân khúc khách này, đồng thời giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao trải nghiệm ngay từ điểm chạm đầu tiên. Bên cạnh đó, Việt Nam cần có các chương trình khuyến khích hoặc quỹ hỗ trợ để thu hút các hội nghị, diễn đàn lớn về tài chính, công nghệ và đầu tư quốc tế tổ chức tại Việt Nam, đặc biệt trong giai đoạn đầu khi các trung tâm tài chính quốc tế bắt đầu vận hành.

Một trụ cột khác không kém phần quan trọng là nâng cao chất lượng dịch vụ và hạ tầng công nghệ. Điều này đòi hỏi đầu tư bài bản vào đào tạo nguồn nhân lực du lịch theo tiêu chuẩn phục vụ quốc tế (hospitality), từ khách sạn, trung tâm hội nghị đến đội ngũ hướng dẫn viên và các dịch vụ hỗ trợ. Năng lực ngoại ngữ, tác phong chuyên nghiệp và khả năng phục vụ nhóm khách cao cấp cần được nâng lên tương xứng với kỳ vọng của khách toàn cầu. Đồng thời, hạ tầng công nghệ, đặc biệt là Wi-Fi và mạng 4G/5G tốc độ cao, ổn định, phải được bảo đảm đồng bộ từ khách sạn, trung tâm hội nghị đến các khu vực du lịch, để đáp ứng nhu cầu làm việc liên tục của khách Bleisure.

Cuối cùng là xúc tiến và tiếp thị theo hướng chuyên biệt. Việt Nam cần hợp tác chặt chẽ với các tổ chức tài chính quốc tế, ngân hàng đầu tư và các hãng hàng không lớn để quảng bá hình ảnh đất nước không chỉ là điểm đến du lịch, mà còn là một “trung tâm giao thương” hấp dẫn trong khu vực. Việc xây dựng một cổng thông tin hoặc ứng dụng tiện ích, cung cấp đầy đủ và minh bạch thông tin về dịch vụ kinh doanh, hội nghị và các sản phẩm du lịch “sau giờ làm việc”, sẽ giúp doanh nhân quốc tế dễ dàng tiếp cận và đưa ra quyết định lựa chọn Việt Nam.

Nhìn dài hạn, ông kỳ vọng các trung tâm tài chính quốc tế sẽ để lại “di sản” gì cho sự phát triển của du lịch Việt Nam trong vòng 5 năm tới?

​Trong vòng 5 năm tới, khi các trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng thực sự đi vào quỹ đạo ổn định, tôi kỳ vọng du lịch Việt Nam sẽ bước sang một giai đoạn phát triển mới, trong đó chất lượng được đặt lên hàng đầu, thay vì chỉ chạy theo số lượng. Sự chuyển dịch này sẽ thể hiện rõ nét ở cơ cấu khách, mức chi tiêu và giá trị mang lại cho nền kinh tế.

Mức chi tiêu bình quân của khách quốc tế sẽ tăng trưởng mạnh mẽ, dự kiến tăng ít nhất 30-50% nhờ sự gia tăng của nhóm khách MICE và Bleisure có khả năng chi tiêu cao. Tỷ trọng khách MICE, Bleisure sẽ tăng gấp đôi, giúp du lịch Việt Nam đa dạng hóa nguồn thu, giảm sự phụ thuộc vào các thị trường khách du lịch truyền thống theo gói giá rẻ. Việt Nam sẽ được công nhận là "Thủ phủ MICE và Tài chính mới" của khu vực, thu hút luân phiên các sự kiện toàn cầu, tạo nguồn khách ổn định.

Song hành với đó, hạ tầng lưu trú cao cấp, khách sạn 5 sao, căn hộ dịch vụ và các trung tâm hội nghị tại TP.HCM và Đà Nẵng sẽ đạt chuẩn vận hành quốc tế, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của nhóm khách cao cấp.

Bức tranh du lịch đô thị cũng sẽ thay đổi rõ rệt, với các sản phẩm giải trí đêm, ẩm thực, nghệ thuật và mua sắm được phát triển bài bản, an toàn và đa dạng, góp phần hình thành những “thành phố không ngủ” gắn với các trung tâm tài chính quốc tế. Thanh toán điện tử và các quy trình du lịch số sẽ được ứng dụng rộng rãi, mang lại sự thuận tiện, minh bạch cho du khách quốc tế.

Quan trọng hơn cả, thương hiệu du lịch Việt Nam sẽ được nâng tầm, không chỉ gắn với vẻ đẹp tự nhiên và bản sắc văn hóa, mà còn được nhận diện bởi các giá trị mới như ‘chuyên nghiệp, đẳng cấp và sáng tạo’. Sự kết nối thuận tiện giữa các trung tâm tài chính và các điểm nghỉ dưỡng lân cận cũng sẽ hình thành những “hành trình Bleisure” đặc trưng, cho phép doanh nhân dễ dàng kết hợp công việc và thư giãn, qua đó kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng giá trị cho du lịch Việt Nam.

Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi!