Từng là dự án thua lỗ lớn của ngành Công Thương, mỏ quặng sắt 73 triệu tấn sắp tái khởi động sau khi Trung Quốc rút lui

Theo Báo Lào Cai, tại phiên thảo luận Kỳ họp thứ 3 HĐND tỉnh khóa XVII diễn ra cuối tháng 6/2026, nhiều đại biểu cho rằng công nghiệp khai khoáng và chế biến vẫn là động lực tăng trưởng chủ đạo của địa phương, song một số dự án trọng điểm chưa phát huy hiệu quả như kỳ vọng.

Giải trình nội dung này, lãnh đạo Sở Công Thương cho biết tiến độ tháo gỡ khó khăn đối với các dự án có đóng góp lớn cho GRDP đang ghi nhận những chuyển biến tích cực. Đáng chú ý, dự án khai thác mỏ sắt Quý Xa với công suất 5 triệu tấn/năm dự kiến sẽ hoạt động trở lại từ tháng 10/2026, qua đó đóng góp khoảng 1.000 tỷ đồng giá trị tăng thêm cho của tỉnh ngay trong năm nay.

Mỏ sắt Quý Xa là một trong những mỏ quặng sắt có quy mô lớn nhất Việt Nam, với trữ lượng ban đầu khoảng 120 triệu tấn. Dự án được cấp phép khai thác từ năm 2007 cho Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM) - liên doanh giữa các doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc. Trong đó, Tổng Công ty Tổng Công ty Thép Việt Nam (VNSTEEL, mã: TVN) nắm 46,85% vốn điều lệ, Công ty Khoáng sản Lào Cai sở hữu 8,1%, còn Công ty Gang thép Côn Minh nắm giữ 45%.

Gắn với Nhà máy Gang thép Lào Cai, dự án từng được kỳ vọng tạo động lực cho chuỗi sản xuất thép trong nước. Tuy nhiên, sau nhiều năm triển khai, đây lại trở thành một trong những dự án thua lỗ kéo dài của ngành Công Thương.

Đến nay, đối tác Trung Quốc đã chính thức rút khỏi liên doanh. Thay thế là CTCP Khai thác và Chế biến Kim loại Thủ Đô - doanh nghiệp thành lập cuối năm 2025 do ông Trần Văn Nam làm Tổng Giám đốc. Doanh nghiệp có vốn điều lệ ban đầu 1.200 tỷ đồng và tăng lên 3.000 tỷ đồng chỉ sau vài tháng hoạt động.

Theo Báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) được công bố gần đây, UBND tỉnh Lào Cai đã chấp thuận CTCP Khai thác và Chế biến Kim loại Thủ Đô là đơn vị triển khai dự án. Mục tiêu là khai thác, chế biến và cung cấp quặng sắt cho Nhà máy Gang thép Lào Cai cũng như các cơ sở luyện kim trong nước theo cơ chế thị trường.

Dự án có tổng diện tích sử dụng đất khoảng 423,9ha, trong đó khu vực khai trường chiếm gần 81,8ha. Trữ lượng đưa vào khai thác ước đạt hơn 73,2 triệu tấn, với công suất thiết kế 5 triệu tấn quặng mỗi năm và thời gian khai thác khoảng 15 năm 8 tháng. Hoạt động khai thác chủ yếu theo phương pháp lộ thiên, kết hợp vận tải, đổ thải, thoát nước mỏ và tuyển rửa quặng theo mô hình tuần hoàn nước.

Theo đánh giá, dự án khi được tái khởi động sẽ góp phần khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên quặng sắt còn lại, bổ sung nguồn nguyên liệu cho ngành luyện kim trong nước, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, đồng thời tạo việc làm và tăng nguồn thu ngân sách cho địa phương.