Hà Nội có thể rộng thêm 4.000ha: Mở không gian phát triển mới tại cửa ngõ phía Tây

UBND TP. Hà Nội đang lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Đề án điều chỉnh địa giới hành chính giữa Thủ đô và tỉnh Phú Thọ tại khu vực Vườn quốc gia Ba Vì và vùng đệm. Theo phương án đề xuất, hơn 4.000ha đất thuộc Phú Thọ sẽ được chuyển về Hà Nội quản lý, nhằm thống nhất công tác bảo tồn rừng, đồng bộ quy hoạch và mở rộng không gian phát triển phía Tây Thủ đô.

Cụ thể, diện tích dự kiến điều chỉnh khoảng 4.000ha, bao gồm hơn 2.520ha thuộc Vườn quốc gia Ba Vì và 1.477ha vùng đệm. Phần diện tích này hiện nằm trên địa bàn ba xã, phường của tỉnh Phú Thọ là Thịnh Minh, Lương Sơn và Kỳ Sơn. Sau điều chỉnh, hai xã Ba Vì và Yên Xuân của Hà Nội sẽ được mở rộng địa giới hành chính.

Nếu phương án được thông qua, diện tích tự nhiên của Hà Nội sẽ tăng từ 3.359,84km2 lên khoảng 3.399,9km2, tương đương mức tăng gần 1,2%.

Theo dự thảo, việc điều chỉnh địa giới nhằm khắc phục tình trạng phân tán trong quản lý khu vực rừng đặc dụng và vùng đệm, đồng thời tạo điều kiện thống nhất công tác quy hoạch, quản lý đất đai, dân cư, hạ tầng và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

Đặc biệt, Hà Nội xác định việc mở rộng địa giới tại khu vực Ba Vì không nhằm gia tăng quỹ đất phục vụ phát triển đô thị, mà ưu tiên bảo tồn hệ sinh thái rừng, đa dạng sinh học, nguồn nước, cảnh quan tự nhiên và các giá trị văn hóa bản địa. Hoạt động phát triển kinh tế, du lịch và dịch vụ phải phù hợp quy hoạch, đồng thời bảo đảm không vượt quá sức chịu tải của môi trường.

Về định hướng dài hạn, khu vực Ba Vì - Yên Xuân được xác định có vai trò quan trọng trong cấu trúc phát triển phía Tây và Tây Bắc Thủ đô. Đây là không gian kết nối giữa cực Tây Bắc Sơn Tây - Ba Vì, định hướng phát triển đô thị văn hóa, lịch sử, du lịch nghỉ dưỡng gắn với quốc phòng, an ninh, và cực Tây Hòa Lạc, tập trung vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và giáo dục.

Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, được phê duyệt tại Quyết định số 2512/QĐ-UBND ngày 13/5/2026, Hà Nội tổ chức không gian phát triển theo mô hình 9 cực tăng trưởng, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực.

Trong cấu trúc này, Ba Vì - Yên Xuân có mối liên kết trực tiếp với các trung tâm Sơn Tây, Hòa Lạc, Xuân Mai và những hành lang giao thông quan trọng như Đại lộ Thăng Long - Ba Vì, Quốc lộ 6. Việc thống nhất địa giới được kỳ vọng tạo thuận lợi cho kết nối hạ tầng, phát triển du lịch và tổ chức không gian kinh tế liên vùng.

Theo định hướng của thành phố, rừng đặc dụng Ba Vì sẽ đóng vai trò nền tảng sinh thái, trong khi các giá trị văn hóa Tản Viên - Ba Vì cùng bản sắc của cộng đồng dân tộc Mường, Dao được xem là yếu tố đặc trưng của khu vực. Trên cơ sở đó, Hà Nội định hướng phát triển du lịch sinh thái, văn hóa, nghỉ dưỡng và các mô hình kinh tế xanh, đồng thời tăng cường liên kết với trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo Hòa Lạc.

Dự thảo cũng nhấn mạnh, việc thay đổi địa giới hành chính không đồng nghĩa với hình thành rào cản trong liên kết phát triển giữa Hà Nội và Phú Thọ. Các hoạt động giao thông, du lịch, sản xuất nông lâm nghiệp, trao đổi lao động và sinh hoạt văn hóa vẫn được tổ chức theo tính chất liên vùng, bảo đảm sự kết nối giữa các địa phương.

Một lợi ích khác được kỳ vọng là đơn giản hóa công tác quản lý và triển khai các dự án. Khi khu vực rừng và vùng phụ cận được đặt dưới một đầu mối quản lý thống nhất, các thủ tục liên quan đến đất đai, quy hoạch, môi trường, hạ tầng và du lịch có thể được phối hợp đồng bộ hơn, hạn chế tình trạng một dự án phải thực hiện thủ tục qua nhiều địa giới hành chính.

Về cơ sở chính sách, phương án điều chỉnh được đánh giá phù hợp với định hướng tại Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới. Đồng thời, việc đưa toàn bộ Vườn quốc gia Ba Vì vào địa giới Hà Nội sẽ tạo điều kiện áp dụng thống nhất các cơ chế quản lý, bảo vệ tài nguyên rừng và phát triển bền vững theo Luật Thủ đô năm 2026.

Đối với đời sống người dân, Hà Nội xác định quá trình điều chỉnh phải bảo đảm tính liên tục của các chính sách an sinh xã hội, chế độ dành cho người có công và đồng bào dân tộc thiểu số. Những mối quan hệ cộng đồng, sinh hoạt tín ngưỡng, lễ hội và các thiết chế văn hóa hiện hữu cũng cần được duy trì, tránh xáo trộn do thay đổi địa giới hành chính.