Tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên Việt Nam hơn 147.000 tỷ do Vingroup đầu tư: Cần sử dụng 568ha đất, 2 năm nữa vận hành

Theo báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) đang được tham vấn, dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh có chiều dài khoảng 121,08 km, được xây dựng theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ 1.435 mm và điện khí hóa. Tuyến đi qua 4 địa phương gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh, với tổng mức đầu tư dự kiến 147.370 tỷ đồng.

Điểm đầu dự án đặt tại khu vực Trung tâm Hội chợ triển lãm Quốc gia (Cổ Loa), xã Đông Anh, Hà Nội; điểm cuối tại khu công viên công cộng ở phường Tuần Châu, Quảng Ninh.

Theo phương án được đề xuất, đoạn tuyến qua Hà Nội dài khoảng 17,48 km; qua Bắc Ninh khoảng 30,41 km; qua Hải Phòng khoảng 33,02 km và qua Quảng Ninh khoảng 40,17 km.

Trong tổng chiều dài hơn 121 km, khoảng 116 km tuyến được xây dựng trên cao và khoảng 4 km đi trên mặt đất. Dự án dự kiến xây dựng 9 cầu vượt sông cùng 11 cầu cạn vượt đường sắt và các tuyến đường giao thông hiện hữu.

Tốc độ thiết kế trên tuyến chính đạt 350 km/h, riêng đoạn qua Hà Nội có tốc độ thiết kế 120 km/h. Khi hoàn thành, thời gian di chuyển bằng tàu cao tốc từ Hà Nội đến Hạ Long dự kiến chỉ còn khoảng 23 phút.

Toàn tuyến được bố trí 5 nhà ga gồm Cổ Loa, Gia Bình, Ninh Xá, Yên Tử và Hạ Long Xanh. Trong đó, ga Cổ Loa đặt tại khu vực Trung tâm Hội chợ triển lãm Quốc gia, xã Đông Anh, có diện tích khoảng 35,58 ha; ga Gia Bình tại xã Lâm Thao, Bắc Ninh rộng 7,48 ha; ga Ninh Xá tại phường Bắc An Phụ, Hải Phòng rộng 7,14 ha.

Tại Quảng Ninh, ga Yên Tử có quy mô khoảng 10,6 ha và ga cuối Hạ Long Xanh tại phường Tuần Châu rộng hơn 34,6 ha. Bãi đỗ tàu được bố trí tại ga Cổ Loa, trong khi depot đặt tại ga Hạ Long Xanh.

Để triển khai dự án, tổng diện tích đất dự kiến sử dụng khoảng 568 ha. Trong đó, Quảng Ninh là địa phương cần quỹ đất lớn nhất với khoảng 286,5 ha, chiếm hơn một nửa tổng diện tích. Hải Phòng đứng thứ hai với khoảng 218,5 ha đất; Hà Nội khoảng 44 ha và Bắc Ninh khoảng 19 ha.

Dự án có tổng mức đầu tư 147.370 tỷ đồng, chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng. Riêng đoạn tuyến qua Quảng Ninh dự kiến có tổng vốn đầu tư khoảng 48.100 tỷ đồng.

Theo phương án khai thác được VinSpeed công bố, mỗi đoàn tàu dự kiến có 7-8 toa, sức chứa khoảng 600 hành khách. Tàu hoạt động từ 6h đến 24h, tương đương 18 giờ mỗi ngày. Chủ đầu tư dự kiến đưa vào khai thác 16 đoàn tàu, bao gồm cả tàu dự phòng.

Trong năm đầu tiên vận hành, dự kiến vào năm 2028, thời gian giãn cách giữa các chuyến vào giờ cao điểm khoảng 60 phút. Tần suất này sẽ được nâng dần, với khoảng cách giữa các chuyến giảm xuống 30 phút vào năm 2030, 20 phút vào năm 2035, 15 phút vào năm 2040 và 12 phút vào năm 2045.

Lượng hành khách cũng được dự báo tăng mạnh theo thời gian. Năm đầu khai thác, tuyến có thể phục vụ hơn 668.000 lượt khách; con số này dự kiến đạt khoảng 1,49 triệu lượt vào năm 2030 và 3,38 triệu lượt vào năm 2040.

Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh do Công ty CP Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc VinSpeed, thuộc Tập đoàn Vingroup, làm chủ đầu tư, là tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên của Việt Nam, được kỳ vọng tạo động lực phát triển mới và tăng cường liên kết vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Dự án được khởi công ngày 12/4/2026 và được kỳ vọng hình thành một phương thức vận tải tốc độ cao, tăng cường kết nối Hà Nội với Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh, qua đó tạo thêm động lực liên kết và phát triển kinh tế vùng.

Nếu triển khai theo kế hoạch, tuyến đường sắt sẽ đưa thời gian di chuyển từ Hà Nội đến Hạ Long xuống khoảng 23 phút sau khi hoàn thành, mở ra khả năng kết nối nhanh hơn giữa Thủ đô với trung tâm kinh tế, công nghiệp và du lịch ven biển phía Đông Bắc.