Việt Nam tạm 'thoát hiểm' trước đòn thuế quan mới từ Mỹ

Mỹ gia hạn điều tra sở hữu trí tuệ tại Việt Nam thêm 3 tháng

Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) vừa thông báo gia hạn thêm 3 tháng cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Đây là cuộc điều tra xem xét các hành vi, chính sách và thực tiễn liên quan đến việc bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam.

Quyết định này chính thức có hiệu lực kể từ 00:01 sáng ngày 3/11, theo giờ mùa hè miền Đông nước Mỹ.

Trước đó, USTR khởi xướng cuộc điều tra vào ngày 29/5. Theo quy định, cơ quan này thường phải đưa ra kết luận và biện pháp xử lý trong vòng 6 tháng kể từ ngày bắt đầu điều tra. Song do vụ việc có tính chất phức tạp, USTR đã quyết định gia hạn để có thêm thời gian đánh giá. Hạn chót đưa ra quyết định cuối cùng là ngày 28/2/2027.

Rủi ro thuế quan có thểảnh hưởng tới nhiều nhóm ngành

Trong Báo cáo Đặc biệt 301 công bố hồi tháng 5/2026, USTR đã xếp Việt Nam vào diện Quốc gia nước ngoài ưu tiên (PFC) - cấp độ cảnh báo rủi ro cao nhất về sở hữu trí tuệ, tạo nguy cơ kích hoạt các biện pháp áp thuế bổ sung không có trần tỷ lệ và không giới hạn thời gian lên các ngành hàng chủ lực như dệt may, thủy sản và đồ gỗ.

Theo tính toán của các chuyên gia SHS, đứng đầu về mức độ rủi ro là ngành đồ gỗ, khi thị trường Mỹ hiện chiếm tới 40% đến 50% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành. Tỷ trọng này khiến các doanh nghiệp chế biến gỗ đối mặt với nguy cơ bị xáo trộn hoạt động sản xuất kinh doanh nếu hàng rào thuế quan bổ sung hoặc các biện pháp siết chặt nhập khẩu bị áp dụng.

Kế đến là ngành dệt may với tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ chiếm khoảng 40% kim ngạch. Các đơn vị lớn như Dệt may Thành Công (TCM) hay Đầu tư và Thương mại TNG (TNG) ghi nhận tỷ trọng phụ thuộc vào thị trường Mỹ dao động từ 20% đến 50%. Đối với May Sông Hồng (MSH), các chuyên gia nhận định mức độ phụ thuộc thậm chí còn lớn hơn.

Ở ngành thủy sản, thị trường Mỹ hiện chiếm khoảng 20% tổng kim ngạch xuất khẩu. Điển hình như Thủy sản Minh Phú (MPC) và Vĩnh Hoàn (VHC) có tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ chiếm từ 19% đến 30%, trong khi con số này tại Thực phẩm Sao Ta (FMC) lên tới 36%.

Bên cạnh ba ngành hàng truyền thống kể trên, các nhóm hàng công nghiệp chế biến - chế tạo như: máy vi tính, máy móc, thiết bị… cũng đối mặt với nguy cơ ảnh hưởng từ các chính sách thuế quan.