Việt Nam xây dựng hầm xuyên núi qua đèo dài nhất cả nước, rút ngắn thời gian di chuyển từ 2 giờ xuống còn 10 phút: Lãnh đạo tỉnh khảo sát thực địa sau gần 2 tháng bắt đầu khoan hầm
Hầm đường bộ này được khởi công vào hồi cuối năm 2025, bắt đầu khoan cửa hầm từ ngày 5/8/2026 và dự kiến hoàn thành vào năm 2027.
Sáng 25/9, Đoàn công tác của Thường trực Tỉnh ủy do đồng chí Lê Minh Ngân, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Lai Châu làm Trưởng đoàn, đã kiểm tra thực tế tình hình triển khai dự án Hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên, công trình có vai trò kết nối Lai Châu với Lào Cai và hoàn thiện mạng lưới giao thông khu vực Tây Bắc.

Theo báo cáo tại buổi kiểm tra, công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn Lai Châu đã cơ bản hoàn thành. Đến nay, tỉnh đã thu hồi và bàn giao hơn 414.100m² đất, đạt 100% diện tích đất thu hồi theo phương án được phê duyệt; tuyến điện 35kV cũng đã được di dời.
Trong khi đó, tại Lào Cai, địa phương đã thu hồi trên 15ha trong tổng số khoảng 29ha diện tích đất đã đo đạc, tạo mặt bằng phục vụ thi công đường công vụ khu vực cửa hầm và một số hạng mục liên quan.
Qua kiểm tra thực tế, đồng chí Lê Minh Ngân đề nghị UBND tỉnh tiếp tục phân công lãnh đạo trực tiếp theo dõi, kiểm tra hiện trường; đồng thời chủ động làm việc với UBND tỉnh Lào Cai để thống nhất phạm vi, ranh giới và phương án xử lý đoạn tuyến chồng lấn với các dự án tại phường Sa Pa.
Lãnh đạo tỉnh yêu cầu ưu tiên bàn giao kịp thời các vị trí phục vụ thi công cửa hầm, đường công vụ; chỉ đạo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh cùng các sở, ngành liên quan khẩn trương hoàn thiện, thẩm tra và phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công các hạng mục còn lại theo thẩm duyệt. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, kiểm soát tiến độ, chất lượng và an toàn trong quá trình thi công.

Dự án Hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên được khởi công ngày 19/12/2025, là một trong những công trình giao thông trọng điểm của Lai Châu. Dự án được kỳ vọng tạo tuyến kết nối trực tiếp với Lào Cai, đồng thời từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông liên vùng tại khu vực Tây Bắc.
Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 3.300 tỷ đồng, tổng chiều dài toàn tuyến gần 8,8km. Trong đó, hầm chính dài 2,63km và hầm phụ dài 2,65km. Tuyến đường được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp III miền núi, tốc độ thiết kế 60km/h, nền đường rộng 9m, kết hợp hệ thống cầu, thoát nước và các công trình bảo đảm an toàn giao thông.
Điểm nhấn của dự án là hệ thống hầm xuyên núi được thiết kế theo tiêu chuẩn kỹ thuật kết hợp giữa Việt Nam và Nhật Bản.
Hầm chính có chiều rộng 9,75m, bố trí 2 làn xe lưu thông hai chiều, với chiều cao tĩnh không 5m. Song song với hầm chính là hầm phụ rộng 4,7m, được kết nối thông qua các hầm ngang, phục vụ công tác cứu hộ, cứu nạn và thoát hiểm trong trường hợp khẩn cấp.
Công trình cũng được đầu tư đồng bộ trung tâm điều hành cùng hệ thống thông gió, chiếu sáng, phòng cháy chữa cháy và giám sát giao thông, nhằm bảo đảm an toàn trong quá trình khai thác, vận hành.
Về hướng tuyến, hầm được bố trí lệch về phía phải Quốc lộ 4D theo hướng Lai Châu - Sa Pa, men theo sườn núi phía dưới tuyến đường hiện hữu, xuyên qua khu vực đỉnh đèo Hoàng Liên trước khi kết nối với mạng lưới giao thông khu vực.

Đáng chú ý, nhà thầu đã triển khai khoan mở cửa hầm phía Lai Châu từ ngày 5/8/2026. Trước đó, hệ thống cấp điện, cấp nước, thông gió, chiếu sáng, khí nén, quan trắc địa chất và các điều kiện kỹ thuật cần thiết đã được hoàn thiện, tạo điều kiện để triển khai công tác đào hầm theo phương án được phê duyệt.
Theo kế hoạch, hầm Hoàng Liên sẽ hoàn thành trong năm 2027. Khi đưa vào khai thác, công trình sẽ thay thế khoảng 22km đường đèo quanh co, hiểm trở, qua đó rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển giữa Lai Châu và Sa Pa.
Thời gian hành trình dự kiến được rút từ khoảng 50-120 phút xuống còn khoảng 11 phút.

Việc đưa hầm Hoàng Liên vào khai thác sẽ tạo ra thay đổi đáng kể đối với giao thông khu vực Tây Bắc, hình thành trục kết nối chiến lược Sa Pa - Tam Đường - Lai Châu. Tuyến hầm mới không chỉ nâng cao năng lực vận tải mà còn góp phần giảm nguy cơ tai nạn trên cung đường đèo dốc, đặc biệt tại khu vực đèo Ô Quy Hồ trên Quốc lộ 4D.
Thay vì phải di chuyển trên tuyến đường đèo dài với nhiều đoạn quanh co, hiểm trở, phương tiện sẽ có thêm một hành lang giao thông thuận lợi và an toàn hơn giữa Lai Châu và Sa Pa.
Không chỉ mang ý nghĩa về giao thông, công trình còn được kỳ vọng tạo thêm dư địa phát triển cho du lịch, thương mại và dịch vụ tại các địa phương trong khu vực. Việc rút ngắn thời gian kết nối giữa các trung tâm du lịch, đô thị và khu vực sản xuất có thể góp phần giảm chi phí vận tải, tăng khả năng lưu thông hàng hóa và thúc đẩy hoạt động logistics.
Ở quy mô rộng hơn, tuyến đường được kỳ vọng tăng cường kết nối Lai Châu, Lào Cai với các trung tâm kinh tế lớn như Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho hoạt động giao thương biên mậu qua Cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng - Kim Thủy Hà (Trung Quốc).
Với quy mô đầu tư khoảng 3.300 tỷ đồng, hệ thống hầm chính và hầm phụ dài tổng cộng hơn 5km cùng mục tiêu hoàn thành trong năm 2027, Hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên được kỳ vọng trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông kết nối Lai Châu - Lào Cai và mở rộng không gian phát triển kinh tế - du lịch của khu vực Tây Bắc.
Đèo Hoàng Liên được biết đến với nhiều tên gọi như đèo Ô Quy Hồ hay đèo Mây. Nằm ngay sát tuyến Quốc lộ 4D, con đèo uốn lượn quanh dãy Hoàng Liên Sơn, tạo thành ranh giới tự nhiên giữa hai tỉnh Lào Cai và Lai Châu.
Năm 2013, đèo được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam công nhận là con đèo dài nhất cả nước (gần 50km) và là một trong "Tứ đại đỉnh đèo" của Việt Nam. Bộ tứ này gồm đèo Ô Quy Hồ, cao hơn 2.000m so với mực nước biển; đèo Pha Đin, cao 1.648m; đèo Mã Pí Lèng, cao 1.500m; và đèo Khau Phạ, với độ cao dao động từ 1.200-1.500m. Cả bốn con đèo này đều nằm trong khu vực núi non hùng vĩ của vùng Tây Bắc.
