Vụ Bầu Đoan: Giám đốc Vietcombank (VCB) Thanh Hóa ký chứng thư tín dụng 532 tỷ đồng sau lời hứa mua đất giá ưu đãi

Bản kết luận điều tra vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Tập đoàn Bất động sản Đông Á, UBND TP. Thanh Hóa và các đơn vị liên quan hé lộ quá trình doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ năng lực tài chính để tham gia đấu giá Khu dân cư Quảng Thành.

Trong đó, một chi tiết đáng chú ý là thư xác nhận khả năng cung ứng tín dụng hơn 532 tỷ đồng do Vietcombank Chi nhánh Thanh Hóa phát hành.

Câu chuyện bắt đầu từ những khó khăn tài chính của Câu lạc bộ Bóng đá Thanh Hóa. Tháng 10/2020, ông Nguyễn Văn Đệ, khi đó là Chủ tịch câu lạc bộ, có văn bản báo cáo Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh Thanh Hóa, đồng thời đề nghị giải pháp tháo gỡ. Sau đó, lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch liên hệ, đề nghị ông Cao Tiến Đoan tiếp quản đội bóng.

Ông Cao Tiến Đoan sau đó gặp ông Đỗ Trọng Hưng, khi đó là Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa, đồng ý tiếp quản vị trí Chủ tịch câu lạc bộ từ ông Nguyễn Văn Đệ. Ông Hưng đồng thời hứa hỗ trợ một dự án để Công ty Đông Á tạo nguồn kinh phí nuôi đội bóng, trước mắt là Khu dân cư Quảng Thành. Chủ trương là dự án đấu giá “chỗ anh Đoan” cần được quan tâm, đẩy nhanh.

Lời đề nghị trước thời hạn nộp hồ sơ

Dự án Khu dân cư Quảng Thành có diện tích gần 19.938,45m², gồm 213 lô đất tại phường Quảng Thành, TP. Thanh Hóa, nay thuộc phường Quảng Phú, tỉnh Thanh Hóa.

Để hoàn tất hồ sơ tham gia đấu giá quyền sử dụng đất dự án, Công ty Đông Á phải có thư xác nhận khả năng cung ứng tín dụng của ngân hàng, qua đó chứng minh năng lực tài chính thực hiện dự án.

Tháng 5/2024, thông qua mối quan hệ quen biết, ông Cao Tiến Đoan đề nghị ông Trịnh Ngọc An, khi đó là Giám đốc Vietcombank (VCB) Chi nhánh Thanh Hóa, hỗ trợ phát hành thư xác nhận cung ứng tín dụng.

Ông Đoan trao đổi thêm với ông An rằng dự án được lãnh đạo tỉnh dành cho Công ty Đông Á nhằm tạo nguồn kinh phí phục vụ bóng đá, nên doanh nghiệp “chắc chắn” sẽ trúng đấu giá.

Ông Cao Tiến Đoan còn hứa với Trịnh Ngọc An: Nếu tạo điều kiện phát hành thư xác nhận cung ứng tín dụng, ông An sẽ được tạo điều kiện mua một số lô đất tại dự án với giá ưu đãi.

Cùng thời điểm, Cao Tiến Đoan cũng gặp ông Lê Như Tú, Phó Giám đốc Vietcombank Thanh Hóa, đưa ra đề nghị tương tự: Ông Đoan hứa bán cho ông Tú và một số nhân viên ngân hàng các lô đất với giá ưu đãi nếu Công ty Đông Á trúng đấu giá.

Ngày 22/5/2024, Công ty Đông Á gửi văn bản đề nghị Vietcombank Thanh Hóa phát hành thư xác nhận cung ứng tín dụng trị giá hơn 532 tỷ đồng, thời hạn 36 tháng.

Hồ sơ được phát hành dù chuyên viên nhiều lần cảnh báo

Ông Trịnh Ngọc An sau đó chỉ đạo ông Lê Như Tú triển khai hồ sơ. Ông Tú tiếp tục giao ông Lê Hải Châu, Trưởng phòng Khách hàng doanh nghiệp, và chuyên viên Hoàng Ngọc Nam thực hiện.

Sau khi kiểm tra, ông Nam nhận thấy hồ sơ của Công ty Đông Á chưa bảo đảm điều kiện phát hành thư xác nhận cung ứng tín dụng. Nguyên nhân do doanh nghiệp không có tài liệu chứng minh nguồn vốn tự có; tổng dư nợ của nhóm khách hàng liên quan ở mức lớn, trong khi nguồn tiền trả nợ không bảo đảm.

Tuy vậy, để đủ điều kiện, Lê Như Tú chỉ đạo đưa vào hồ sơ đánh giá một số tài sản không thuộc sở hữu của Công ty Đông Á, gồm: Dự án khu du lịch sinh thái Trường Lệ rộng khoảng 1,7ha chưa có quyết định giao đất; Trung tâm tổ chức sự kiện Đông Á Place đứng tên một chủ sở hữu khác; một khu đất khác thuộc Công ty Haco.

Đáng chú ý, liên quan vụ đấu giá, trước đó, hội sở Vietcombank đã phê duyệt chủ trương cấp thư xác nhận cung ứng tín dụng 400 tỷ đồng cho Công ty Đông Á nhưng chưa phát hành do doanh nghiệp chưa tham gia đấu giá. Vì vậy, việc chi nhánh phát hành văn bản trị giá hơn 532 tỷ đồng, vượt mức 400 tỷ đồng và không trình lại hội sở, được xác định không bảo đảm quy định. Hoàng Ngọc Nam đã báo vấn đề này lên Lê Như Tú và Lê Hải Châu.

Tuy nhiên, Lê Như Tú cho Hoàng Ngọc Nam biết rằng Giám đốc Trịnh Ngọc An thống nhất sẽ không trình Hội sở chính mà chi nhánh sẽ tự phát hành chứng thư.

Sau đó, ông Hoàng Ngọc Nam phối hợp với bà Trương Quỳnh Anh, Kế toán trưởng Công ty Đông Á, hoàn thiện hồ sơ; trình ông Lê Hải Châu ký duyệt và trình ông Trịnh Ngọc An ký phát hành.

Ngày 23/5/2024, thư xác nhận cung ứng tín dụng hơn 532 tỷ đồng được phát hành để Công ty Đông Á kịp nộp hồ sơ trước thời hạn ngày 24/5.

Thư xác nhận của Vietcombank Thanh Hóa trở thành một phần trong hồ sơ chứng minh năng lực tài chính của Công ty Đông Á tại cuộc đấu giá Khu dân cư Quảng Thành.

Kết quả, Công ty Đông Á đã trúng thầu dự án với số tiền 255 tỷ đồng.

Sau cuộc đấu giá, ông Cao Tiến Đoan thông báo để ông Trịnh Ngọc An đăng ký mua đất như trao đổi trước đó. Tuy nhiên, do ông An đã chuyển công tác về hội sở Vietcombank tại Hà Nội nên không còn nhu cầu. Sau đó, ông Cao Tiến Đoan chuyển 135 triệu đồng từ tài khoản cá nhân vào tài khoản của ông An với nội dung “chuyển tiền cho An”.

Ông Lê Như Tú được Cao Tiến Đoan bán cho ba lô đất tại Khu dân cư Quảng Thành với giá ưu đãi.

Cơ quan điều tra sau đó đề nghị truy tố ông Trịnh Ngọc An và ông Lê Như Tú cùng một số cá nhân liên quan về tội “Vi phạm quy định về hoạt động bán đấu giá tài sản”.