Xăng E10 tăng tốc phủ sóng: 6 doanh nghiệp mới nhập cuộc, ai đang hưởng lợi?
Xăng sinh học E10 đang bước sang giai đoạn mở rộng, 6 doanh nghiệp đầu mối mới chuẩn bị tham gia pha chế. Bức tranh nhóm doanh nghiệp hưởng lợi từ xăng E10 dần hiện rõ.
Việc triển khai xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc đang bước sang giai đoạn mở rộng cả về nguồn cung ethanol lẫn năng lực pha chế, phối trộn.
Theo TS. Đặng Tất Thành, đại diện Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Cục ĐCK - Bộ Công Thương), hiện cả nước có 3 nhà máy ethanol đang hoạt động; theo lộ trình từ tháng 7-8 sẽ có thêm 2 nhà máy đi vào vận hành, qua đó từng bước nâng cao năng lực cung ứng E10 trong nước.
Ở khâu pha chế, phối trộn, thị trường cũng ghi nhận diễn biến mới. Trước thời điểm ban hành Nghị định số 29/2026/NĐ-CP, cả nước có 8 thương nhân đầu mối được cấp phép pha chế xăng sinh học.
Sau khi các vướng mắc được tháo gỡ, dự kiến trong tháng 7 sẽ có thêm 6 doanh nghiệp đầu mối mới tham gia hoạt động pha chế, phối trộn E10, nâng tổng số lên 14 thương nhân đầu mối lớn trên thị trường.
Sau một tháng triển khai đại trà, việc phân phối xăng E10 được đánh giá diễn ra đúng tiến độ, thị trường ổn định và không xảy ra đứt gãy nguồn cung.
Từ diễn biến triển khai E10, bức tranh hưởng lợi của các doanh nghiệp trong chuỗi cũng dần rõ nét. Theo bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn, chuyên viên phân tích tại CTCP Đầu tư FinSuccess, nhóm hưởng lợi trực tiếp nhất là các doanh nghiệp sản xuất ethanol nhiên liệu (E100), do xăng E10 chứa tới 10% ethanol.
Nhu cầu ethanol sau năm 2026 được ước tính khoảng 1,2-1,5 triệu m³/năm, trong khi công suất thiết kế hiện nay của các nhà máy ethanol trong nước chỉ vào khoảng 500.000-600.000 m³/năm, còn sản lượng thực tế thấp hơn đáng kể.
Trong nhóm doanh nghiệp sản xuất, Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) đang sở hữu nhà máy ethanol Dung Quất công suất khoảng 100.000 m³/năm; CTCP Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (DGC) có nhà máy công suất khoảng 63.000 m³/năm; còn CTCP Đường Quảng Ngãi (QNS) đang nghiên cứu dự án ethanol từ mật rỉ với công suất dự kiến khoảng 60.000 m³/năm.
Không chỉ các nhà sản xuất ethanol, nhóm doanh nghiệp nguyên liệu cũng được đánh giá hưởng lợi gián tiếp. QNS và CTCP Thành Thành Công - Biên Hòa (SBT) có thể được hỗ trợ khi nhu cầu mật rỉ, mật mía phục vụ sản xuất ethanol tăng lên.
Ngoài mật rỉ, ethanol còn có thể được sản xuất từ sắn lát khô và ngô; riêng sắn lát khô hiện có sản lượng khoảng 10 triệu tấn/năm, trong khi nhu cầu tối đa cho E100 chỉ khoảng 1,9 triệu tấn, cho thấy nguồn nguyên liệu trong nước vẫn còn dư địa lớn.
Ở khâu phân phối và pha chế, Petrolimex và PVOIL được kỳ vọng tiếp tục hưởng lợi nhờ hạ tầng đã đầu tư từ sớm. Petrolimex hiện sở hữu hơn 5.500 cửa hàng, 7 điểm phối trộn và hơn 2.800 cửa hàng bán lẻ đã sẵn sàng E10. Trong khi PVOIL có khoảng 950 cửa hàng trực thuộc, hơn 1.500 cửa hàng đại lý và 13 điểm pha chế E10 với tổng công suất gần 4 triệu m³/năm.
Khi E10 trở thành nhiên liệu bắt buộc, lợi thế quy mô và hạ tầng được cho là sẽ giúp các doanh nghiệp này củng cố thị phần, đồng thời mở rộng nguồn thu từ dịch vụ phối trộn cho các đầu mối chưa đủ điều kiện đầu tư.
