BSR muốn đẩy mạnh ngành công nghiệp mới: Kiến nghị loạt ưu đãi về vốn, thuế và thủ tục
Cho rằng Việt Nam đang đứng trước cơ hội phát triển ngành nhiên liệu hàng không bền vững (SAF), BSR kiến nghị sớm hoàn thiện cơ chế chính sách, đặc biệt là lộ trình phối trộn SAF với nhiên liệu truyền thống. Đây là điều kiện quan trọng để thu hút đầu tư và đưa các dự án từ ý tưởng sang triển khai thực tế.
Tại hội thảo quốc tế "Nhiên liệu hàng không bền vững (SAF): Khung chính sách và phát triển thị trường tại ASEAN" diễn ra ngày 25/6 tại Hà Nội, ông Đỗ Văn Thức, Trưởng ban Kinh tế - Đầu tư Tổng CTCP Lọc hóa dầu Việt Nam (mã BSR), cho biết doanh nghiệp đã nhiều lần báo cáo các cấp có thẩm quyền về những khó khăn trong quá trình chuẩn bị đầu tư các dự án SAF.
Theo ông, công nghệ sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững đang thay đổi rất nhanh. Nếu quá trình triển khai tiếp tục kéo dài, Việt Nam có nguy cơ bỏ lỡ cơ hội tham gia vào thị trường đang tăng trưởng mạnh này.
Điểm mấu chốt, theo đại diện BSR, là Chính phủ cần sớm ban hành lộ trình phối trộn SAF với nhiên liệu hàng không truyền thống. Đây sẽ là cơ sở để các doanh nghiệp xây dựng phương án đầu tư, đồng thời tạo niềm tin cho các tổ chức tài chính và nhà đầu tư khi quyết định rót vốn vào lĩnh vực còn khá mới tại Việt Nam.
Bên cạnh đó, BSR cũng kiến nghị áp dụng cơ chế đặc thù nhằm rút ngắn thủ tục đầu tư, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận các nguồn tài chính xanh với thời hạn vay dài hơn, lãi suất ưu đãi hơn. Doanh nghiệp cũng đề xuất xem xét các chính sách về thuế, tiền thuê đất, thuế nhập khẩu và đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng để giảm chi phí đầu tư và rút ngắn tiến độ triển khai dự án.
Ba yếu tố quyết định thành công của dự án SAF
Theo ông Đỗ Văn Thức, ngoài chính sách, hiệu quả của một dự án SAF còn phụ thuộc vào ba yếu tố cốt lõi.
Thứ nhất là giá nguyên liệu đầu vào. Với công nghệ HEFA - công nghệ phổ biến hiện nay để sản xuất SAF từ dầu ăn đã qua sử dụng, mỡ động vật hoặc mỡ cá - chi phí nguyên liệu chiếm khoảng 75-80% giá thành sản phẩm. Vì vậy, biến động giá nguyên liệu sẽ tác động trực tiếp đến hiệu quả kinh tế của dự án.
Thứ hai là khả năng tiếp cận nguồn nguyên liệu ổn định. Việt Nam được ước tính có khoảng 100.000-200.000 tấn mỡ cá và mỡ động vật mỗi năm. Tuy nhiên, theo BSR, việc có nguồn nguyên liệu không đồng nghĩa với khả năng thu gom ổn định, đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng chuỗi liên kết dài hạn với các đơn vị cung ứng.
Yếu tố thứ ba là hệ thống logistics và chuỗi cung ứng. Để đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, toàn bộ quá trình thu gom, lưu trữ, vận chuyển và truy xuất nguồn gốc nguyên liệu cần được kiểm soát chặt chẽ. Đây vẫn là mắt xích còn thiếu tại Việt Nam khi hệ thống thu gom nguyên liệu quy mô công nghiệp chưa được hình thành.
Việt Nam được đánh giá đủ nguyên liệu đến năm 2030
Ở góc độ cơ quan quản lý, ông Đặng Hải Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Dầu khí và Than (Bộ Công Thương), cho biết Bộ hiện không chỉ nhận được đề xuất đầu tư sản xuất SAF từ Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) mà còn từ nhiều doanh nghiệp khác.
Theo ông, Việt Nam hiện đã có một số nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất SAF như dầu ăn đã qua sử dụng, mỡ động vật, sinh khối và chất thải hữu cơ. Nếu được tổ chức thu gom và khai thác hiệu quả, các nguồn nguyên liệu này có thể đáp ứng nhu cầu sản xuất trong nước đến năm 2030.
Tuy nhiên, ông cũng lưu ý việc phát triển SAF không chỉ phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu mà còn cần cơ chế điều phối, hệ thống thu gom đồng bộ và chính sách đủ sức khuyến khích doanh nghiệp đầu tư. Sau năm 2030, Việt Nam vẫn còn nhiều tiềm năng phát triển các nguồn nguyên liệu tái tạo mới, song chi phí dự kiến sẽ cao hơn và đòi hỏi những giải pháp hỗ trợ phù hợp.
