Ấn Độ bất ngờ tuyên bố 'không để một giọt nước nào' chảy sang Pakistan, chuyện gì đây?
Ấn Độ tuyên bố đang triển khai mọi biện pháp cần thiết để ngăn dòng nước chảy sang Pakistan, trong bối cảnh quan hệ giữa hai quốc gia láng giềng tiếp tục căng thẳng sau khi New Delhi đình chỉ Hiệp ước Nước sông Ấn kéo dài hơn 60 năm.
Phát biểu ngày 10/6, Bộ trưởng Tài nguyên nước Ấn Độ C.R. Patil khẳng định chính phủ nước này đang triển khai mọi biện pháp nhằm ngăn nguồn nước từ lưu vực sông Ấn chảy sang Pakistan.
"Hiệp ước hiện vẫn đang bị đình chỉ. Kể từ khi Thủ tướng Narendra Modi đưa ra quyết định này, mọi nỗ lực đều được triển khai để đảm bảo không một giọt nước nào chảy sang Pakistan", ông Patil cho biết, đồng thời nói thêm rằng Bộ trưởng Nội vụ Amit Shah đang trực tiếp giám sát vấn đề theo chỉ đạo của Thủ tướng.
Hiệp ước Nước sông Ấn được ký năm 1960 dưới sự bảo trợ của Ngân hàng Thế giới, quy định việc phân chia và sử dụng nguồn nước từ 6 con sông thuộc lưu vực sông Ấn, có thượng nguồn nằm ở Ấn Độ nhưng chảy qua Pakistan.
Theo thỏa thuận, Pakistan được quyền sử dụng phần lớn nguồn nước từ ba con sông phía tây gồm Indus, Jhelum và Chenab, trong khi Ấn Độ kiểm soát ba con sông phía đông là Ravi, Beas và Sutlej. Mỗi năm, khoảng 43 triệu acre feet nước từ lãnh thổ Ấn Độ chảy sang Pakistan, tương đương gần 80% tổng nguồn nước mặt của quốc gia này.
Nguồn nước từ lưu vực sông Ấn đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với Pakistan, phục vụ sản xuất nông nghiệp, phát điện và nhu cầu sinh hoạt của hàng triệu người dân.
New Delhi đình chỉ hiệp ước vào năm 2025 sau một vụ tấn công nhằm vào dân thường tại khu vực Kashmir do Ấn Độ kiểm soát khiến 26 người thiệt mạng. Vụ việc làm gia tăng căng thẳng giữa hai quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, vốn đã nhiều thập kỷ tranh chấp quanh khu vực Kashmir.
Sau đó, Ấn Độ tuyên bố sẽ ngừng thực hiện hiệp ước cho đến khi Pakistan có những bước đi đáng tin cậy nhằm giải quyết các quan ngại an ninh xuyên biên giới. Trong khi đó, Islamabad bác bỏ các cáo buộc từ phía New Delhi và khẳng định Hiệp ước Nước sông Ấn vẫn còn hiệu lực do không tồn tại cơ chế cho phép một bên đơn phương rút khỏi thỏa thuận.
Những tuần gần đây, căng thẳng tiếp tục gia tăng khi Pakistan cáo buộc Ấn Độ đang tìm cách "vũ khí hóa" nguồn nước sau khi New Delhi công bố các dự án mới trên sông Chenab, một trong những tuyến sông quan trọng thuộc hệ thống sông Ấn.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định khả năng tác động ngay lập tức của Ấn Độ đối với dòng chảy các con sông thuộc lưu vực sông Ấn còn khá hạn chế. Việc xây dựng thêm các công trình thủy lợi và hệ thống chuyển hướng dòng chảy trong tương lai có thể tạo ra tác động đáng kể đối với nguồn cung nước của quốc gia láng giềng.
Nếu lượng nước từ lưu vực sông Ấn bị cắt giảm đáng kể, Pakistan có thể phải đối mặt với những hệ lụy nghiêm trọng đối với nông nghiệp, sản xuất điện và an ninh nguồn nước. Dù vậy, các dự án hạ tầng cần thiết để hiện thực hóa mục tiêu này được cho là sẽ mất nhiều năm mới có thể hoàn thành.
