Bí mật đằng sau màn trình diễn rạch chân Robot gây bão của startup Trung Quốc
Tại một sự kiện ra mắt sản phẩm diễn ra đầu năm nay, He Xiaopeng, nhà sáng lập hãng xe điện XPENG, đã thực hiện một hành động khiến cả khán phòng nín lặng đó là ông dùng dao rạch toạc lớp vỏ ở chân một robot hình người ngay trên sân khấu.
Hành động táo bạo ấy nhằm chứng minh rằng những chuyển động uyển chuyển đến mức “không tưởng” của robot hoàn toàn là sản phẩm của công nghệ, chứ không phải do con người đóng giả bên trong. Khoảnh khắc này nhanh chóng lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội. Nhưng quan trọng hơn, nó vô tình hé lộ một cuộc cách mạng đang âm thầm diễn ra trong ngành chế tạo máy là sự trỗi dậy của vật liệu mềm.
Đứng sau lớp cấu trúc linh hoạt, mang đặc tính gần giống da người và cho phép robot di chuyển mượt mà là PollyPolymer, cái tên còn khá xa lạ với công chúng, nhưng đang dần trở thành một “người khổng lồ” thầm lặng trong chuỗi cung ứng robot tại Trung Quốc.
Có trụ sở tại Tô Châu và được thành lập năm 2017 bởi nhà khoa học vật liệu Wang Wenbin, PollyPolymer không khởi nguồn từ các phòng thí nghiệm robot cao cấp. Xuất phát điểm của công ty lại là những xưởng sản xuất đế giày in 3D.
Việc chuyển dịch từ sản xuất giày dép sang chế tạo “cơ bắp” cho robot nghe có vẻ phi lý, nhưng thực chất tuân theo một logic kỹ thuật chặt chẽ. Trong một báo cáo gần đây, Wang Wenbin lý giải rằng các yêu cầu kỹ thuật của hai lĩnh vực này có sự giao thoa đáng kinh ngạc.
Một chiếc đế giày chất lượng cao phải nhẹ, đàn hồi tốt, chịu được lực nén lặp đi lặp lại hàng nghìn lần và an toàn khi tiếp xúc trực tiếp với cơ thể người. Đây cũng chính là những tiêu chí mà các kỹ sư robot đang tìm kiếm cho thế hệ robot hình người mới, những cỗ máy được thiết kế để hoạt động trong môi trường sống của con người.
Từ nền tảng đó, PollyPolymer đã điều chỉnh các công thức polymer vốn dùng cho giày dép, phát triển thành hệ thống đệm khớp và các cấu trúc chân tích hợp cho robot. Những “cơ bắp sinh học” này không chỉ giúp robot của XPENG, UBTech Robotics hay EngineAI di chuyển tự nhiên hơn, mà còn giải quyết đồng thời bài toán tản nhiệt và độ bền vật liệu.
Năm 2025 được xem là thời điểm bước ngoặt, khi ngành công nghiệp robot dần rời bỏ các thiết kế kim loại cứng nhắc để chuyển sang những hệ thống mềm hơn, an toàn hơn và thân thiện hơn với con người.
Để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn từ cả thị trường giày dép lẫn làn sóng robot hình người, PollyPolymer dựa vào công nghệ độc quyền mang tên HALS, tổng hợp ánh sáng không đồng bộ bị cản trở. Đây là một quy trình quang trùng hợp tốc độ cao, cho phép tạo ra các bộ phận linh hoạt nhanh hơn nhiều lần so với công nghệ in 3D truyền thống.
Ưu điểm lớn nhất của HALS là loại bỏ hoàn toàn nhu cầu sử dụng khuôn mẫu. Nhờ đó, các nhà sản xuất có thể liên tục thay đổi thiết kế, sản xuất những lô hàng nhỏ với chi phí tối ưu, yếu tố đặc biệt quan trọng trong cả ngành thời trang lẫn robot.
Chính tốc độ này giúp PollyPolymer in tới 2 triệu đôi giày chỉ trong năm 2025 và đặt mục tiêu tăng gấp đôi công suất vào năm 2026. Danh sách đối tác của công ty trải dài từ các thương hiệu giày dép quốc tế như Skechers, Cole Haan, Peak Sport Products đến “ông lớn” giải trí Walt Disney.
Năm 2024, Disney từng gây ấn tượng tại Tuần lễ Thời trang Thượng Hải khi trình làng các phụ kiện in 3D phát triển trên nền tảng vật liệu của PollyPolymer, qua đó rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm xuống còn một nửa.
Không chỉ dừng lại ở vị thế nhà cung cấp, PollyPolymer đang từng bước định hình mình như một đối tác R&D chiến lược cho các tập đoàn công nghiệp toàn cầu. Samsung Electronics và Bosch đã bắt đầu sử dụng các nguyên mẫu in 3D của công ty này để rút ngắn chu kỳ phát triển sản phẩm mới.
Những con số tài chính cũng phản ánh rõ sự chuyển dịch đó. Hiện khoảng 25% doanh thu của PollyPolymer đến từ thị trường nước ngoài, với tốc độ tăng trưởng trên 40% mỗi năm. Wang Wenbin kỳ vọng rằng trong vòng ba năm tới, thị trường quốc tế sẽ đóng góp hơn một nửa tổng doanh thu của công ty.
Để hiện thực hóa tham vọng này, PollyPolymer quyết định bước ra khỏi “vùng tối” của mô hình B2B, ra mắt thương hiệu tiêu dùng riêng mang tên PollyFab. Thương hiệu mới sẽ tập trung vào giày thể thao tùy chỉnh và các sản phẩm phong cách sống.
Theo kế hoạch, đến năm 2026, các cửa hàng vật lý của PollyFab sẽ xuất hiện tại những trung tâm thời trang và công nghệ lớn như Mỹ, Pháp và Nhật Bản.
Câu chuyện của PollyPolymer cho thấy ranh giới giữa các ngành công nghiệp đang ngày càng mờ nhạt. Khi khoa học vật liệu tiếp tục tiến bộ, công nghệ tạo nên một đôi giày chạy bộ êm ái hôm nay rất có thể sẽ trở thành nền tảng cho những bước đi đầu tiên của thế hệ robot phục vụ con người trong tương lai.
