Bộ Công Thương kết thúc giai đoạn điều tra vụ thép Trung Quốc bị nghi lẩn tránh thuế theo đề nghị của Hòa Phát và Formosa
Bộ Công Thương sẽ sớm ban hành kết luận cuối cùng về vụ điều tra chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại đối với một số sản phẩm thép cán nóng có xuất xứ từ Trung Quốc.
Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) vừa thông báo kết thúc giai đoạn điều tra vụ việc áp dụng biện pháp chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại đối với một số sản phẩm thép cuộn cán nóng (HRC) có xuất xứ từ Trung Quốc (mã vụ việc: AC03.AD20).
Trước đó, ngày 27/10/2025, Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 3176/QĐ-BCT về điều tra vụ việc trên. Đến ngày 2/4/2026, Bộ tiếp tục ban hành Quyết định số 612/QĐ-BCT áp dụng biện pháp chống lẩn tránh tạm thời đối với các sản phẩm thuộc diện điều tra.
Căn cứ theo quy định, Cơ quan điều tra thông báo kết thúc giai đoạn điều tra và ngừng tiếp nhận ý kiến, thông tin, tài liệu do các bên liên quan cung cấp kể từ thời điểm ban hành thông báo. Theo đó, giai đoạn điều tra vụ việc AC03.AD20 sẽ chính thức kết thúc vào ngày 23/7/2026.
Trước khi kết thúc điều tra, Bộ Công Thương đã tổ chức phiên tham vấn công khai đối với vụ việc.
Tại phiên tham vấn, đại diện ngành sản xuất trong nước gồm Thép Hòa Phát Dung Quất (thuộc Tập đoàn Hòa Phát, mã: HPG) và Gang thép Formosa Hà Tĩnh cho rằng việc áp dụng biện pháp chống lẩn tránh tạm thời có đầy đủ cơ sở pháp lý, phù hợp với quy định của Việt Nam cũng như các cam kết quốc tế.
Theo các doanh nghiệp, biện pháp này góp phần bảo đảm hiệu quả của thuế chống bán phá giá, duy trì môi trường cạnh tranh công bằng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của ngành sản xuất trong nước.
Các doanh nghiệp cho biết việc áp dụng thuế chống bán phá giá (CBPG) trước đó đã giúp gia tăng thị phần của doanh nghiệp nội địa, đồng thời làm giảm đáng kể thị phần của hàng hóa thuộc diện chịu thuế. Tuy nhiên, ngay sau khi biện pháp CBPG có hiệu lực, lượng hàng hóa thuộc diện bị điều tra lẩn tránh lại tăng nhanh và từng bước thay thế thị phần của các sản phẩm chịu thuế, làm suy giảm hiệu quả của biện pháp phòng vệ thương mại.
Theo đại diện ngành sản xuất trong nước, hoạt động kinh doanh đã cải thiện sau khi thuế chống bán phá giá được áp dụng, thể hiện ở sản lượng tiêu thụ và doanh thu trong nước đều tăng. Tuy nhiên, lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận vẫn ở mức thấp, thậm chí doanh nghiệp vẫn ghi nhận thua lỗ trong phần lớn thời gian sau khi áp dụng biện pháp. Điều này cho thấy ngành sản xuất trong nước chưa thể phục hồi như kỳ vọng do vẫn chịu áp lực cạnh tranh từ hàng hóa bị nghi ngờ lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại.
Các doanh nghiệp nhận định hàng hóa có xuất xứ từ Trung Quốc có xu hướng tìm cách lẩn tránh các biện pháp phòng vệ thương mại tại nhiều thị trường trên thế giới. Vì vậy, nếu Bộ Công Thương không sớm ban hành quyết định áp dụng biện pháp chống lẩn tránh chính thức, sẽ xuất hiện khoảng trống về chính sách khi biện pháp tạm thời hết hiệu lực. Điều này có thể tạo điều kiện để lượng lớn thép Trung Quốc chuyển hướng vào Việt Nam, gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất trong nước.
Ở chiều ngược lại, Công ty Guangxi Shenglong Metallurgy Co., Ltd. và Công ty Guangzhou Qirun Industrial Co., Ltd. (nhóm công ty Shenglong) cho rằng chưa có đủ cơ sở để kết luận sản phẩm của doanh nghiệp chỉ có sự thay đổi không đáng kể so với hàng hóa thuộc phạm vi áp dụng biện pháp trong vụ việc AD20. Theo nhóm doanh nghiệp này, các yếu tố về quy trình sản xuất và năng lực thiết bị vẫn chưa được cơ quan điều tra xem xét đầy đủ.
Sau phiên tham vấn, Cục Phòng vệ thương mại đã hoàn thiện biên bản và gửi tới các bên liên quan. Trong thời gian tới, cơ quan này sẽ hoàn thiện kết luận điều tra cuối cùng để trình Bộ Công Thương, làm căn cứ ban hành quyết định chính thức đối với vụ việc.
