Bộ Xây dựng nêu loạt giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy thị trường bất động sản

Trong báo cáo về tình hình nhà ở và thị trường bất động sản quý II/2026, Bộ Xây dựng đã đề xuất loạt nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm hoàn thiện thể chế, tháo gỡ vướng mắc cho các dự án, thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và tăng tính minh bạch của thị trường.

Theo Bộ Xây dựng, thời gian tới, các bộ, ngành và địa phương cần tiếp tục triển khai các chủ trương, định hướng tại Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan; Thông báo số 64-TB/VPTW ngày 22/5/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng cùng các văn bản chỉ đạo liên quan. Mục tiêu là tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, tạo nền tảng để thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh và bền vững.

Tập trung hoàn thiện khung pháp lý

Đối với Bộ Xây dựng, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là hoàn thiện Chỉ thị của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển, quản lý thị trường bất động sản trong giai đoạn mới. Nội dung này nhằm cụ thể hóa các chủ trương về đổi mới chính sách đất đai, phát triển nhà ở, tháo gỡ vướng mắc và nâng cao tính minh bạch, ổn định của thị trường.

Bộ cũng tập trung hoàn thiện hồ sơ Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Các quy định mới sẽ hướng tới cụ thể hóa chính sách phát triển nhiều loại hình nhà ở, trong đó có nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ, nhà ở chính sách và nhà ở thương mại; đồng thời bảo đảm sự đồng bộ với pháp luật về đất đai, đầu tư và các quy định liên quan.

Cùng với hoàn thiện pháp luật, Bộ Xây dựng sẽ xây dựng, trình Chính phủ ban hành Nghị quyết về giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cho các địa phương giai đoạn 2026-2030 theo Nghị quyết số 148/NQ-CP ngày 06/6/2026, thay thế Nghị quyết số 07/NQ-CP ngày 12/01/2026. Việc phân bổ chỉ tiêu sẽ gắn với nhu cầu thực tế của từng địa phương, đồng thời phục vụ mục tiêu phát triển nhà ở theo Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia.

Bộ Xây dựng cũng sẽ tăng cường theo dõi, kiểm tra và đôn đốc việc thực hiện các chỉ tiêu nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; định kỳ đánh giá tiến độ và kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho địa phương. Đối với các dự án bất động sản tồn đọng, kéo dài, Bộ tiếp tục phối hợp rà soát, xử lý dứt điểm những vướng mắc nhằm khơi thông nguồn lực, góp phần ổn định thị trường.

Một nhiệm vụ đáng chú ý khác là đẩy mạnh triển khai Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản theo Nghị định số 357/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025. Các Bộ, ngành và địa phương được yêu cầu cập nhật, chuẩn hóa dữ liệu, bảo đảm hệ thống được vận hành và khai thác hiệu quả, qua đó phục vụ quản lý, điều hành, dự báo và nâng cao tính công khai, minh bạch của thị trường.

Gỡ vướng về vốn, đất đai và tín dụng

Đối với Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện chính sách về đầu tư, đấu thầu, thuế, tài chính đất đai, giá, chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp nhằm tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực cho thị trường bất động sản.

Bộ Tài chính đồng thời được giao phối hợp xử lý các vướng mắc liên quan đến tài chính, ngân sách, đất đai, đầu tư, đấu thầu, tài sản công, cổ phần hóa, thoái vốn và nghĩa vụ tài chính tại các dự án tồn đọng. Các chính sách về thuế, phí, trái phiếu doanh nghiệp, chứng khoán và tài chính doanh nghiệp bất động sản cũng cần được theo dõi, điều chỉnh phù hợp nhằm ổn định thị trường vốn, hạn chế đầu cơ và hỗ trợ phát triển nhà ở xã hội, nhà ở phù hợp khả năng chi trả.

Trong lĩnh vực đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao hướng dẫn, triển khai hiệu quả các quy định của pháp luật đất đai; nghiên cứu hoàn thiện chính sách phục vụ phát triển nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội và nhà ở phù hợp khả năng chi trả.

Các nội dung cần tập trung tháo gỡ gồm giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, định giá đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và nghĩa vụ tài chính về đất. Bộ này cũng sẽ phối hợp rà soát, rút ngắn thủ tục, hướng dẫn địa phương chuẩn bị quỹ đất sạch, đồng thời hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai và kết nối với cơ sở dữ liệu về nhà ở, thị trường bất động sản.

Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Xây dựng đề nghị đôn đốc, thúc đẩy giải ngân Chương trình tín dụng 145 nghìn tỷ đồng cho vay nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, đồng thời đẩy mạnh giải ngân cho người trẻ dưới 35 tuổi. Cơ quan quản lý tiền tệ cũng được đề nghị nghiên cứu chính sách tín dụng phù hợp cho nhà ở cho thuê giá hợp lý, rút ngắn thủ tục tiếp cận tín dụng ưu đãi và theo dõi sát rủi ro từ tín dụng bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp bất động sản và thị trường vốn.

Địa phương phải chủ động tạo quỹ đất, đẩy nhanh dự án

Đối với UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Bộ Xây dựng yêu cầu tiếp tục thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; đồng thời khẩn trương cập nhật, chuẩn hóa dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản lên hệ thống thông tin quốc gia.

Các địa phương cần đẩy mạnh triển khai dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu năm 2026; đôn đốc chủ đầu tư tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ những dự án đã được chấp thuận và khởi công.

Địa phương phải chủ động bố trí nguồn lực để bồi thường, giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà ở phù hợp khả năng chi trả. Đồng thời, rà soát danh mục quỹ đất, thực hiện nghiêm quy định về quỹ đất nhà lưu trú công nhân và quỹ đất 20% dành cho phát triển nhà ở xã hội trong các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị.

Bộ cũng yêu cầu các địa phương cải cách thủ tục hành chính, ưu tiên giải quyết thủ tục đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng và môi trường đối với dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; tăng cường kiểm tra, giám sát tiến độ và khuyến khích các nhà đầu tư có năng lực tham gia phát triển các phân khúc này.

Song song với việc thúc đẩy nguồn cung, các địa phương phải thường xuyên theo dõi diễn biến thị trường, chủ động triển khai giải pháp điều tiết, xử lý các dự án bất động sản và nhà ở còn vướng mắc, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm hành vi vi phạm trong kinh doanh, môi giới bất động sản, đầu cơ và trục lợi chính sách nhà ở.

Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương định kỳ hằng quý hoặc đột xuất rà soát, tổng hợp kết quả thực hiện, khó khăn, vướng mắc để báo cáo Bộ, qua đó tổng hợp và báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Các giải pháp trên được kỳ vọng góp phần đồng thời tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý, khơi thông nguồn lực, tăng nguồn cung nhà ở và nâng cao tính minh bạch, ổn định của thị trường bất động sản trong giai đoạn tới.