Cần huy động 5,4 triệu tỷ đồng, UBCKNN muốn mở thêm 'sân chơi' mới cho dòng tiền trên thị trường chứng khoán
Bên cạnh việc phát triển thị trường cổ phiếu và trái phiếu, UBCKNN đang nghiên cứu mở thêm các sản phẩm mới nhằm đa dạng hóa kênh huy động vốn.
Sáng ngày 15/7/2026, Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức Hội thảo "Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn" tại Hà Nội với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia và các thành viên thị trường nhằm thảo luận giải pháp huy động nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng giai đoạn 2026 - 2030.
Phát biểu tại hội thảo, ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết năm 2026 cho biết thị trường chứng khoán hiện vẫn khẳng định vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.
Theo lãnh đạo UBCKNN, việc FTSE Russell chính thức nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 18/9/2026, được kỳ vọng sẽ mở ra một giai đoạn mới trong thu hút dòng vốn quốc tế, qua đó hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
Hiện nhu cầu vốn cho nền kinh tế giai đoạn 2026 - 2030 ở mức rất lớn, với ước tính 38 triệu tỷ đồng, trong khi nguồn lực từ ngân sách Nhà nước chỉ khoảng 8,5 triệu tỷ đồng, tương đương 20%. Như vậy, khoảng 80% nhu cầu vốn còn lại sẽ phải được huy động từ khu vực tư nhân và nguồn vốn quốc tế.
Riêng theo tính toán của Bộ Tài chính, trong giai đoạn 2026 - 2030, thị trường chứng khoán cần huy động khoảng 5,4 triệu tỷ đồng, cao gấp hơn hai lần tổng lượng vốn huy động trong giai đoạn 2020 - 2025.
"Trong bối cảnh dư địa tín dụng ngày càng thu hẹp, việc tái cấu trúc các kênh dẫn vốn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Thị trường chứng khoán cần phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế", ông Hải nhấn mạnh.
Phát triển thêm các thị trường mới để huy động vốn
Bên cạnh việc phát triển thị trường cổ phiếu và trái phiếu, UBCKNN đang nghiên cứu mở thêm các thị trường và sản phẩm mới nhằm đa dạng hóa kênh huy động vốn.
Theo ông Hải, cơ quan quản lý đang xây dựng nghị định về thị trường dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, qua đó tạo thêm sân chơi cho những doanh nghiệp chưa đáp ứng điều kiện niêm yết trên các sàn giao dịch hiện nay.
Một hướng đi khác là nghiên cứu phát triển thị trường phái sinh vàng. Ông Hải cho rằng hiện nay nhà đầu tư muốn đầu tư vào vàng gần như chỉ có lựa chọn mua vàng vật chất. Nếu hình thành thị trường phái sinh vàng, nhà đầu tư chỉ cần bỏ ra một phần nhỏ giá trị hợp đồng để tham gia, thay vì phải bỏ toàn bộ số tiền để mua vàng vật chất.
Bên cạnh đó, thị trường tín chỉ carbon cũng được đánh giá là một kênh dẫn vốn tiềm năng, đồng thời góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero).
Hướng tới mục tiêu nâng hạng MSCI vào năm 2030
Đề cập đến lộ trình nâng hạng theo tiêu chuẩn của MSCI, ông Hải cho biết các yêu cầu của tổ chức này khắt khe hơn so với FTSE Russell. Tuy nhiên, theo Đề án nâng hạng thị trường chứng khoán đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Việt Nam đặt mục tiêu đáp ứng các tiêu chí của MSCI vào năm 2030.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, UBCKNN đang tập trung triển khai nhiều nội dung quan trọng. Trong đó, cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) được xác định là một trong những tiêu chí then chốt và dự kiến sẽ được triển khai vào khoảng năm 2027.
Một yêu cầu quan trọng khác là nới lỏng các hạn chế về tỷ lệ sở hữu nước ngoài (FOL). Theo ông Hải, Chính phủ đã giao Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, ngành rà soát và sửa đổi các quy định pháp luật liên quan nhằm từng bước tháo gỡ các rào cản này.
Bên cạnh đó, UBCKNN cũng đang nghiên cứu triển khai tài khoản tổng (Omnibus Account) - một trong những tiêu chí được MSCI đặc biệt quan tâm.
Tuy nhiên, theo ông Hải, vẫn còn một số tiêu chí nằm ngoài phạm vi quản lý của riêng Bộ Tài chính và UBCKNN. Đơn cử, MSCI yêu cầu Việt Nam phải có thị trường ngoại hối tự do, không chỉ trong nước mà còn cả ở thị trường nước ngoài. Đây là nội dung cần sự phối hợp của nhiều cơ quan quản lý.
Ngoài ra, vấn đề minh bạch cơ cấu sở hữu cũng là tiêu chí được MSCI đánh giá rất cao. Lãnh đạo UBCKNN dẫn trường hợp của Indonesia khi MSCI từng cảnh báo xem xét hạ bậc thị trường và loại một số cổ phiếu khỏi bộ chỉ số do tỷ lệ sở hữu tập trung quá lớn và cơ cấu sở hữu thiếu minh bạch.
"Chúng ta cũng đã triển khai công bố thông tin bằng tiếng Anh và đang từng bước hoàn thiện các tiêu chí còn lại. Với quyết tâm của Chính phủ cùng sự phối hợp của các bộ, ngành, chúng tôi tin tưởng Việt Nam sẽ đạt mục tiêu nâng hạng MSCI theo lộ trình vào năm 2030", lãnh đạo UBCKNN cho biết.
