CEO Nvidia: Thợ điện và thợ xây có thể kiếm trên 100.000 USD mỗi năm

Thị trường lao động hiện tại đang đặt ra vô vàn thách thức cho thế hệ trẻ mới bước ra khỏi giảng đường đại học. Giữa bối cảnh bất ổn kinh tế bủa vây và trí tuệ nhân tạo đang định hình lại toàn bộ triết lý tuyển dụng của giới doanh nghiệp Mỹ, nhiều người lầm tưởng rằng cơ hội đổi đời chỉ dành cho những lập trình viên xuất chúng. Thực tế lại đang diễn ra một nghịch lý thú vị, khi chính sự bùng nổ của công nghệ lại đang vạch ra một con đường làm giàu mới cho tầng lớp lao động phổ thông.

Khi thợ xây đắt giá hơn dân văn phòng

Trái với suy nghĩ thông thường, những cơ hội việc làm mang lại thu nhập hàng trăm nghìn USD mỗi năm hiện nay không nằm gọn trong các tòa nhà kính hào nhoáng ở Phố Wall hay Thung lũng Silicon. Dòng vốn khổng lồ đang chảy mạnh về một hướng hoàn toàn khác, trực tiếp rơi vào tay những người lao động trực tiếp xây dựng nên nền tảng vật lý cho thế giới số. Jensen Huang, vị CEO quyền lực của Nvidia, đã thẳng thắn chỉ ra rằng những người trực tiếp tham gia xây dựng nhà máy sản xuất chip, máy tính hay trung tâm dữ liệu AI hoàn toàn có thể nhận mức thù lao vượt mốc 100.000 USD.

Đáng chú ý, cơ hội này mở ra cho tất cả mọi người mà không đòi hỏi những tấm bằng đại học danh giá. Chia sẻ trong một cuộc trò chuyện với CEO BlackRock là Larry Fink tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới đầu năm nay, tỷ phú Jensen Huang đã đưa ra một dự báo táo bạo về tương lai của thị trường lao động.

"Phân khúc lao động thủ công có tay nghề trong mọi nền kinh tế sẽ chứng kiến một sự bùng nổ. Lực lượng này sẽ phải tăng gấp đôi sau mỗi năm", ông Jensen Huang nhấn mạnh. Lời khẳng định này hoàn toàn có cơ sở khi hàng loạt tập đoàn công nghệ khổng lồ đang lao vào một cuộc chạy đua vũ trang nhằm xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô chưa từng có.

Theo báo cáo phân tích từ hãng tư vấn McKinsey, tổng chi phí đầu tư vốn toàn cầu dành riêng cho các trung tâm dữ liệu có thể chạm ngưỡng 7.000 tỷ USD vào năm 2030. Nhân loại đang bước vào đợt kiến thiết hạ tầng vật lý lớn nhất trong lịch sử, và hệ quả tất yếu là một lượng lớn việc làm mới sẽ được sinh ra. Đồng sáng lập Nvidia tỏ ra vô cùng hào hứng khi những công việc đắt giá này lại gắn liền với nhóm lao động chân tay có tay nghề cao, điển hình như thợ sửa ống nước, thợ điện, công nhân xây dựng và thợ sắt.

Cơn khát thợ lành nghề

Sự vận hành của một trung tâm dữ liệu tiêu chuẩn phản ánh rõ rệt nhu cầu khổng lồ về sức người. Để hoàn thiện một dự án có diện tích hơn 23.000 mét vuông, các nhà thầu có thể phải huy động tới 1.500 công nhân xây dựng làm việc miệt mài trong suốt giai đoạn thi công. Rất nhiều người trong số họ dễ dàng bỏ túi hơn 100.000 USD mỗi năm, chưa tính đến các khoản phụ cấp làm thêm giờ hấp dẫn.

Sau khi khánh thành, mỗi trung tâm sẽ duy trì một đội ngũ khoảng 50 nhân sự toàn thời gian chuyên trách khâu vận hành và bảo trì. Ở góc độ kinh tế vĩ mô, mỗi vị trí công việc trực tiếp này lại tiếp tục tạo ra sức kéo, khai sinh thêm khoảng 3,5 việc làm vệ tinh khác trong nền kinh tế địa phương. Làn sóng cơ hội tiếp theo của nhân loại đang nằm ở mặt vật lý của công nghệ chứ không chỉ giới hạn trong những dòng mã lệnh phần mềm vô hình.

Tuy nhiên, tham vọng phủ sóng hạ tầng AI đang vấp phải một hòn đá tảng mang tên thiếu hụt nhân lực. Vấn đề này nghiêm trọng đến mức không chỉ riêng Jensen Huang lên tiếng, mà nhiều lãnh đạo tập đoàn lớn cũng phải liên tục đánh tiếng cảnh báo. CEO BlackRock Larry Fink tiết lộ ông đã trực tiếp bày tỏ sự lo ngại với Nhà Trắng về chính sách siết chặt lao động nhập cư. Sự đứt gãy nguồn cung nhân lực bên ngoài kết hợp cùng sự thờ ơ của giới trẻ nước Mỹ đối với các công việc chân tay đang tạo ra một cơn bão hoàn hảo càn quét qua ngành xây dựng hạ tầng công nghệ.

"Tôi thậm chí đã nói với các thành viên trong nhóm cố vấn của Tổng thống Donald Trump rằng chúng ta sắp thiếu hụt nghiêm trọng thợ điện cần thiết để xây dựng các trung tâm dữ liệu AI", ông Larry Fink chia sẻ tại một hội nghị năng lượng. Cùng chung góc nhìn, CEO Ford Jim Farley cũng lên tiếng chỉ ra độ vênh quá lớn giữa tham vọng đưa nền sản xuất quay trở lại nước Mỹ và lực lượng lao động thực tế có thể hiện thực hóa giấc mơ đó. Theo số liệu công bố hồi tháng sáu, nền kinh tế lớn nhất thế giới đang trống khoảng 600.000 vị trí công nhân nhà máy và khát thêm 500.000 nhân sự cho ngành xây dựng.

Cuộc chiến giành giật nhân lực của các gã khổng lồ

Trong lịch sử kinh tế hiện đại của nước Mỹ, chưa từng có giai đoạn nào chứng kiến tốc độ xây dựng trung tâm dữ liệu bùng nổ dữ dội như hiện tại. Các tập đoàn công nghệ với nguồn vốn khổng lồ đang chạy đua nghẹt thở để đáp ứng nhu cầu xử lý thông tin tăng vọt từ các mô hình trí tuệ nhân tạo. Kể từ thời điểm ChatGPT ra mắt, biểu đồ việc làm trong lĩnh vực xây dựng thương mại đã dựng đứng và chưa cho thấy bất kỳ dấu hiệu hạ nhiệt nào.

Sự trỗi dậy của hạ tầng công nghệ đã vô tình trở thành phao cứu sinh, bù đắp hoàn hảo cho sự suy thoái ở các mảng xây dựng truyền thống. Trong khi thị trường bất động sản nhà ở tê liệt vì lãi suất neo cao và ngành điện gió ngoài khơi chững lại, các dự án trung tâm dữ liệu lại hối hả mọc lên. Chính cuộc cạnh tranh khốc liệt nhằm thu gom đất đai, vật liệu và đặc biệt là sức lao động đang tạo ra áp lực dây chuyền lên toàn bộ ngành xây dựng.

Để giữ chân thợ giỏi, các nhà phát triển dự án buộc phải phá vỡ khung lương truyền thống. Xu hướng này thể hiện rõ rệt nhất ở các vùng nông thôn, nơi đang được quy hoạch thành các đại công trường công nghệ. Phân tích từ nền tảng tuyển dụng Indeed chỉ ra một con số biết nói, khi thu nhập theo giờ của thợ lắp đặt và bảo trì tại các trung tâm dữ liệu đang cao hơn 42% so với những vị trí tương đương ở các ngành nghề khác.

Mức lương cao ngất ngưởng đó là bề nổi của một cuộc chiến giành giật nhân sự không khoan nhượng. Tại những điểm nóng hạ tầng như Dallas hay Bắc Virginia, người lao động dễ dàng nhảy việc chỉ để nhận được những khoản tiền thưởng nóng hoặc mức phụ cấp sinh hoạt hàng ngày hậu hĩnh hơn từ đối thủ cạnh tranh.

Đứng trước sự khan hiếm này, các gã khổng lồ công nghệ không thể khoanh tay chờ đợi thị trường tự điều tiết. Việc các tập đoàn phải tự bỏ tiền túi để mở trường đào tạo thợ đang trở thành một xu hướng mang tính bắt buộc. Microsoft đã nổ phát súng đầu tiên vào năm 2018 với các chương trình huấn luyện kỹ thuật viên chuyên trách, hiện đang được triển khai tại 39 cơ sở trên toàn cầu và cung cấp cho thị trường 15.000 thợ lành nghề. Tuy nhiên, con số này vẫn quá bé nhỏ so với cơn khát nhân lực của kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.

Để đẩy nhanh tiến độ, nhiều công ty đang tích cực bắt tay với các trường cao đẳng cộng đồng nhằm thiết kế những khóa học cấp tốc. Điển hình như Meta, công ty mẹ của mạng xã hội Facebook, vừa mạnh tay giải ngân 115 triệu USD ngay trong năm đầu tiên của một chiến dịch đào tạo dài hạn. Với quy mô 5.000 học viên cho đợt đầu, Meta sẵn sàng đài thọ toàn bộ chi phí ăn ở, đi lại trong 4 tuần huấn luyện, sau đó đưa thẳng thợ mới ra công trường làm việc cho các nhà thầu đối tác. Động thái này cho thấy giới tinh hoa công nghệ đã nhận ra một sự thật phũ phàng, rằng tương lai của trí tuệ nhân tạo không chỉ phụ thuộc vào những thuật toán siêu việt, mà còn nằm trong đôi bàn tay chai sạn của những người thợ xây.