Chấp nhận rẽ ngang sang làm nông nghiệp, người đàn ông này đã vô tình đẩy giá trị một loại trái cây bình dân tăng vọt gấp 5 lần

Giữa làn sóng bùng nổ nhu cầu tiêu thụ thực phẩm tốt cho sức khỏe tại đất nước tỷ dân, dừa thơm Thái Lan đang trở thành một mặt hàng xuất khẩu đắt giá. Bức tranh nông nghiệp xứ chùa vàng chứng kiến sự lột xác ngoạn mục khi diện tích trồng dừa tăng vọt từ chưa đầy 16.000 ha lên khoảng 64.000 ha chỉ trong một thập kỷ. Đi cùng với sự mở rộng quy mô là mức giá thu mua tại ruộng tăng cao gấp 5 lần so với thời điểm mười năm trước. Sự bứt phá này không tự nhiên mà có, nó bắt nguồn từ tầm nhìn nhạy bén của những thương nhân sớm nhận ra tiềm năng khổng lồ từ sở thích hảo ngọt tự nhiên của người tiêu dùng.

Bỏ bục giảng đi buôn dừa

Câu chuyện thành công của ngành dừa Thái Lan gắn liền với bước ngoặt rẽ ngang của Qin Shaoyu, một doanh nhân người Trung Quốc. Lần đầu tiên đặt chân đến đất Thái vào năm 2006 với tư cách là một giáo viên dạy tiếng Quan thoại tình nguyện, ông nhanh chóng nhận ra một cơ hội kinh doanh hiếm có. Rời bỏ bục giảng, ông quyết định dấn thân vào con đường thương mại nông sản và chính thức đồng sáng lập công ty ICOCO Thái Lan vào tháng 9/2015.

Vùng đất Damnoen Saduak lọt vào tầm ngắm của cựu giáo viên này nhờ những đặc ân hiếm có từ thiên nhiên. Sự giao thoa giữa nguồn nước ngọt và nước biển, kết hợp với thổ nhưỡng màu mỡ và mức nhiệt độ lý tưởng quanh năm 28 độ C đã tạo ra một môi trường hoàn hảo cho giống dừa thơm Nam Hom phát triển. Ban đầu, doanh nghiệp của ông chỉ đóng vai trò cung cấp nguồn hàng khiêm tốn cho các chợ bán buôn truyền thống tại Quảng Châu, Bắc Kinh và Thượng Hải. Tuy nhiên, sự dịch chuyển mạnh mẽ của thương mại điện tử sau đó đã tạo ra một bệ phóng giúp sản lượng xuất khẩu tăng phi mã.

Công nghệ tự động và quy chuẩn logistics

Trước năm 2015, ngành công nghiệp chế biến dừa tại Thái Lan vẫn dậm chân tại chỗ với tám nhà máy hoạt động hoàn toàn dựa trên phương pháp bóc vỏ thủ công. Sự xuất hiện của ICOCO đã phá vỡ thế độc quyền lạc hậu đó khi Qin quyết định đưa hệ thống máy bóc vỏ tự động từ quê nhà sang áp dụng tại các xưởng sản xuất xứ chùa vàng. Việc tái thiết kế toàn bộ quy trình không chỉ giúp cắt giảm tối đa sự phụ thuộc vào nhân công mà còn tạo ra một tiêu chuẩn chất lượng đồng đều cho hàng triệu quả dừa xuất xưởng. Nhận thấy tính hiệu quả vượt trội, hàng loạt các cơ sở chế biến khác tại Thái Lan đã nhanh chóng học hỏi và áp dụng theo.

Thế nhưng, con đường xuất khẩu không phải lúc nào cũng trải đầy hoa hồng. Những chuyến hàng vận tải đường dài đầu tiên đã phải trả giá đắt khi hàng loạt lô dừa non bị thối hỏng do không chịu được nền nhiệt lạnh trong container. Bài học đắt giá này buộc doanh nghiệp phải lập tức tái cơ cấu quy chuẩn logistics. Họ quyết định chỉ sử dụng những quả dừa đạt đủ độ chín cho các tuyến đường biển kéo dài, đồng thời xây dựng một hệ thống phân loại nghiêm ngặt dựa trên trọng lượng và thị hiếu của từng thị trường mục tiêu. Mọi quy trình từ lúc trồng trọt đến khi thu hoạch đều được số hóa và giám sát chặt chẽ theo tiêu chuẩn Thực hành Nông nghiệp Tốt của Thái Lan nhằm bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc tuyệt đối.

Mở rộng đế chế tỷ đô

Sự chuyên nghiệp hóa từ khâu thu hoạch đến vận chuyển đã mang lại những con số tăng trưởng biết nói. Nếu như năm 2014, Thái Lan chỉ xuất khẩu được vài container dừa nhỏ lẻ sang Trung Quốc, thì chỉ một năm sau, con số này đã vọt lên mức 1.000 container. Trong đó, riêng doanh nghiệp của Qin Shaoyu đã chiếm lĩnh gần 40% tổng sản lượng xuất khẩu toàn ngành.

Không ngủ quên trên chiến thắng, năm 2022, công ty tiếp tục rót hơn 2,2 triệu USD để xây dựng một nhà máy chế biến quy mô lớn tại Nam Ninh, Quảng Tây. Với lợi thế vận tải đường biển chỉ mất ba ngày từ Thái Lan, cơ sở này hoạt động hết công suất để chiết xuất nước dừa và chế biến cùi dừa cung cấp cho các tập đoàn thực phẩm đồ uống khổng lồ. Thị trường tiêu thụ cũng không còn gói gọn trong biên giới Trung Quốc mà đã vươn vòi bạch tuộc sang tận Singapore, Indonesia, Australia, Nhật Bản, Mỹ và Tây Ban Nha.

Tầm nhìn dài hạn của doanh nghiệp hiện tại không chỉ dừng lại ở bài toán lợi nhuận thương mại. Họ đang lên kế hoạch triển khai mô hình kinh tế tuần hoàn ngay tại các đồn điền Thái Lan. Những lớp vỏ dừa phế phẩm sẽ được đưa vào nhà máy để sản xuất điện năng sinh khối, trong khi phần cùi dừa thải loại được chế biến thành phân bón hữu cơ sinh học để trả lại dưỡng chất cho đất mẹ. Đây được xem là một bước đi chiến lược, bảo đảm vòng đời phát triển bền vững cho một ngành công nghiệp đang vươn lên vô cùng mạnh mẽ.